ปัจจัยที่ส่งผลต่อความตั้งใจการผลิตข้าวสาลีของเกษตรกร ในพื้นที่อำเภอสะเมิง จังหวัดเชียงใหม่ - อินพลับ, ภัทรธีรา; ดอกไม้เทศ, รพี; ถังเงิน, จิรัฐินาฏ; ปัญญาตุ้ย, สิปปวิชญ์ (วารสารวิจัยและส่งเสริมวิชาการเกษตร, 2026)
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความตั้งใจผลิตข้าวสาลี และวิเคราะห์ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อความตั้งใจในการผลิตข้าวสาลีของเกษตรกรในอำเภอสะเมิง จังหวัดเชียงใหม่ โดยประยุกต์ใช้ทฤษฎีพฤติกรรมตามแผน (TPB) กลุ่มประชากร คือ เกษตรกรที่ขึ้นทะเบียนปลูก ข้าวสาลีกับศูนย์วิจัยข้าวสะเมิงในฤดูปลูกปี พ.ศ. 2567/2568 จำนวน 80 คน เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล คือ แบบสอบถามแบบมาตรประมาณค่า 5 ระดับ ซึ่งมีค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.94 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและการวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณ ผลการศึกษาพบว่า เกษตรกรมีความตั้งใจในการผลิตข้าวสาลีโดยรวมอยู่ในระดับมาก ( =4.12) เมื่อพิจารณารายปัจจัยพบว่า ทัศนคติต่อพฤติกรรมมีค่าเฉลี่ยสูงสุดอยู่ในระดับมากที่สุด ( =4.21) รองลงมา คือ การรับรู้ความสามารถในการควบคุมพฤติกรรม ( =4.11) และการคล้อยตามกลุ่มอ้างอิง ( =4.04) ตามลำดับ ผลการวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณพบว่า ปัจจัยทั้ง 3 ด้าน สามารถร่วมกันพยากรณ์ความตั้งใจในการผลิตข้าวสาลี ได้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 โดยสามารถอธิบายความแปรปรวนได้ร้อยละ 69.7 ( =0.697) ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อความตั้งใจผลิตสูงที่สุดคือ การรับรู้ความสามารถในการควบคุมพฤติกรรม ( =0.659) รองลงมาคือ ทัศนคติต่อพฤติกรรม ( =0.323) และการคล้อยตามกลุ่มอ้างอิง ( =0.240) ข้อเสนอแนะจาก การวิจัยชี้ว่าหน่วยงานที่เกี่ยวข้องควรเสริมสร้างความเชื่อมั่นด้านทรัพยากรและเทคโนโลยี ควบคู่กับการพัฒนากลไกตลาดและราคารับซื้อที่ชัดเจนเพื่อสร้างความยั่งยืนในการผลิต