การพัฒนาวิธี LAMP-Lateral Flow Immunoassay สำหรับการวินิจฉัยโรคเมลิออยด์ - นาจอมเทียน ปริญาภา; โพธิทรัพย์ โชติมา; จัตกุล ศุภักษร; วงศ์รัตนชีวิน เสริมสวรรค์ รศนา; วงศ์รัตนชีวิน สุรศักดิ์ (ศรีนครินทร์เวชสาร, 2024)
หลักการและวัตถุประสงค์: โรคเมลิออยด์เป็นโรคร้ายแรงเกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรียแกรมลบ Burkholderia pseudomallei ผู้ป่วยที่ติดเชื้อในกระแสเลือดอาจเสียชีวิตได้อย่างรวดเร็วภายใน 48 ชั่วโมง ดังนั้นการตรวจวินิจฉัยอย่างรวดเร็วจึงมีความสำคัญ วัตถุประสงค์ของการศึกษานี้เพื่อพัฒนาเทคนิคการตรวจหาเชื้อด้วยวิธีลูปเมดิเอเตท ไอโซเทอร์มอลแอมพลิฟิเคชั่น (LAMP) ร่วมกับเทคนิคแลทเทอรอลโฟลว์ ดิปสติก (LFD) เพื่อการตรวจหาเชื้อ B. pseudomallei วิธีการศึกษา: เลือกจีน wcbG ซึ่งเป็นยีนที่คาดการณ์ว่าเกี่ยวข้องกับการสร้างโปรตีน capsular polysaccharide protein ของเชื้อ B. pseudomallei มาออกแบบไพรเมอร์ สำหรับวิธี LAMP จำนวน 4 ไพรเมอร์ และ 1 โพรบ โดยอาศัยโปรแกรม Primer Explorer software ทำการทดลองหาสภาวะที่เหมาะสม สำหรับวิธี LAMP-LFD และศึกษาความไว (sensitivity) ของวิธี LAMP-LFD โดยใช้ B. pseudomallei DNA ปริมาณตั้งแต่ 50 นาโนกรัม ถึง 500 เฟมโตกรัม ตลอดจนประเมินความจำเพาะด้วยการทดสอบกับ DNA ของเชื้อแบคทีเรียปริมาณ 50 นาโนกรัม จำนวน 12 สายพันธุ์ หลังจากนั้นได้ประเมินความสามารถในการตรวจหาเชื้อ B. pseudomallei ในเลือดที่มีสารกันเลือดแข็ง EDTA ที่มีเชื้อปริมาณตั้งแต่ 106 CFU ถึง 1 CFU ผลการศึกษา: จากการศึกษาพบว่าผู้วิจัยสามารถพัฒนาชุดตรวจ LAMP-LFD ได้สำเร็จ โดยใช้ 1M betaine และสภาวะที่อุณหภูมิ 60°C เป็นเวลา 60 นาที สำหรับรอบของ LAMP และใช้อุณหภูมิ 60°C เป็นเวลา 5 นาที สำหรับการทำ hybridization กับ FITC-probe LAMP-LFD ให้ความไวที่ ปริมาณ 5 พิโคกรัมต่อมิลลิลิตร และความจำเพาะ 100% เมื่อทดสอบกับเชื้อ B. thailandensis, Staphylococcus aureus, S. epidermidis, Escherichia coli, Salmonella group B, Pseudomonas aeruginosa และ Klebsiella pneumonia ปริมาณต่ำสุดที่สามารถตรวจได้ในเลือดที่มีสารกันเลือดแข็ง EDTA คือ 102 CFU ต่อเลือด 200 ไมโครลิตร สรุป: ชุดตรวจ LAMP-LFD ที่พัฒนาขึ้นโดยใช้ยีน wcbG ให้ความไว และความจำเพาะสูงสำหรับการตรวจหาเชื้อ B. pseudomallei ในเลือด งานวิจัยนี้จึงเป็นอีกวิธีทางเลือกหนึ่งของการตรวจวินิจฉัยโรคเมลิออยด์อย่างรวดเร็ว