เทคนิคการพยากรณ์การระบาดของไข้เลือดออกในเขตพื้นที่จังหวัดศรีสะเกษ โดยใช้ข้อมูลดัชนีดาวเทียมที่เกี่ยวข้องสภาวะอากาศและพืชพันธุ์ - เรืองอุดมสกุล, ชนินทร; ดวงสิน, อภิญญา; ชินพฤทธิวงศ์, ภาคภูมิ (Journal of SciTech-ASEAN, 2023)
การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการนำค่าดัชนีสภาวะอากาศและพืชพันธุ์จากดาวเทียม NOAA มาประยุกต์ใช้เป็นตัวพยากรณ์สำหรับสร้างตัวแบบพยากรณ์ที่เหมาะสมสำหรับพยากรณ์อัตราป่วยไข้เลือดออกในเขตพื้นที่จังหวัดศรีสะเกษ ชุดข้อมูลผู้ป่วยไข้เลือดออกที่ใช้ในการศึกษาครั้งนี้เป็นชุดข้อมูลการเฝ้าระวังไข้เลือดออกของจังหวัดศรีสะเกษ ตั้งแต่เดือนมกราคม 2550 ถึง ธันวาคม 2556 จัดเก็บและรวบรวมโดย สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 10 จังหวัดอุบลราชธานี ข้อมูลนี้ถูกนำมาคำนวณหาอัตราป่วยต่อแสนประชากรเป็นรายสัปดาห์ สำหรับชุดข้อมูลดัชนีสภาวะอากาศและพืชพันธุ์นั้นเป็นข้อมูลการตรวจวัดด้วยดาวเทียม NOAA ชุดข้อมูลทั้ง 2 ชุดถูกนำมาวิเคราะห์สหสัมพันธ์เพื่อหาค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ระหว่างอัตราการป่วยต่อแสนประชากรกับดัชนีแต่ละตัวเพื่อหาค่าล้าหลังเวลาและคัดเลือกดัชนีที่เหมาะสมสำหรับสร้างตัวแบบพยากรณ์ ดัชนีที่เหมาะสมสำหรับสร้างตัวแบบพยากรณ์คือ SMN, SMT, VCI และ VHI ตามลำดับและค่าล้าหลังเวลาที่เหมาะสมคือ 37, 21, 30, 30 ตามลำดับ หลังจากนั้นนำดัชนีที่ได้จากการทดสอบสหสัมพันธ์มาสร้างเป็นตัวแบบทำนายด้วย linear regression และ SVR (Support Vector Regression) ทั้งสิ้น 8 ตัวแบบ และทำการวัดประสิทธิภาพความแม่นยำของตัวแบบพยากรณ์ด้วยวิธี RMSE MAPE และ MAP พบว่าตัวแบบที่ถูกสร้างจากวิธี SVR และใช้ดัชนีสภาวะพืชพันธุ์ทั้ง 4 ตัว สามารถพยากรณ์อัตราป่วยต่อแสนประชากรล่วงหน้าได้ 21 สัปดาห์ และเมื่อนำตัวแบบพยากรณ์ที่ได้ไปทำการพยากรณ์เปรียบเทียบกับเทคนิคพยากรณ์ด้วยการวิเคราะห์อนุกรมเวลาด้วยขั้นตอนวิธี ARIMA พบว่า ตัวแบบพยากรณ์จากการศึกษานี้สามารถพยากรณ์อัตราป่วยต่อแสนประชากรล่วงหน้า 21 สัปดาห์ในสัปดาห์ที่ 32-52 ของปี 2556 ได้ดีกว่า ARIMA อย่างเห็นได้ชัด