การผลิตต้นพันธุ์ข่าตาแดง (Alpinia galanga (L.) Willd) ปลอดโรคเหี่ยวที่เกิดจากเชื้อแบคทีเรียด้วยเทคนิคการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ - สุภาพรหม วาสนา; สายพนัส มนัสชญา; ภิระบรรณ์ วราพงษ์ (วารสารเกษตรนเรศวร, 2025)
การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของสารควบคุมการเจริญเติบโตต่อการชักนำการเกิดยอด การเพิ่มปริมาณยอด และการชักนำการเกิดรากของข่าตาแดง ณ ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเกษตรพิจิตร การชักนำการเกิดและการเพิ่มปริมาณยอด วางแผนการทดลองแบบสุ่มสมบูรณ์ (Completely Randomize Design; CRD) 6 กรรมวิธี ๆ ละ 3 ซ้ำ โดยเพาะเลี้ยงชิ้นส่วนตา ยอดอ่อนบนอาหารสูตร MS เติม BA ความเข้มข้น 0.0, 1.0, 2.0, 3.0, 4.0 และ 5.0 มิลลิกรัมต่อลิตร หลังเพาะเลี้ยงเป็นเวลา 12 สัปดาห์ พบว่า อาหารสูตร MS เติม BA ความเข้มข้น 5.0 มิลลิกรัมต่อลิตร มีการเกิดยอดมากที่สุด 3.83 ยอด และมีความสูงยอดและจำนวนใบมากที่สุด 6.22 เซนติเมตร และ 2.81 ใบตามลำดับ การชักนำการเกิดราก วางแผนการทดลองแบบสุ่มสมบูรณ์ (Completely Randomize Design; CRD) 7 กรรมวิธี ๆ ละ 3 ซ้ำ นำชิ้นส่วนโคนต้นอ่อนมาเพาะเลี้ยงบนอาหารสูตร MS เติม BA 5.0 มิลลิกรัมต่อลิตร ร่วมกับ NAA หรือ IAA ความเข้มข้น 0.0, 0.5, 1.0 และ 2.0 มิลลิกรัมต่อลิตร หลังเพาะเลี้ยงเป็นเวลา 12 สัปดาห์ พบว่า อาหารสูตร MS เติม BA ความเข้มข้น 5.0 มิลลิกรัมต่อลิตร ร่วมกับ IAA ความเข้มข้น 2.0 มิลลิกรัมต่อลิตร มีการเกิดรากมากที่สุด 6.50 ราก และมีการเกิดต้น ความสูงต้น และจำนวนใบมากที่สุด 4.25 ต้น 8.24 เซนติเมตร และ 5.77 ใบตามลำดับ และหลังเพาะเลี้ยงเป็นเวลา 16 สัปดาห์ มีจำนวนต้น จำนวนราก และจำนวนใบมากที่สุด 5.19 ต้น 16.9 ราก และ 6.23 ใบตามลำดับ ทำให้ต้นพันธุ์ข่าตาแดงมีการเจริญเติบโตดีที่สุดก่อนออกปลูกอนุบาลในโรงเรือน