การใช้แมลงน้ำเป็นดัชนีชี้วัดคุณภาพน้ำในอ่างเก็บน้ำแม่ต๋ำ จังหวัดพะเยา - สุนทรประสิทธิ์ กัญญาณัฐ; เมฆอุส่าห์ กัลยรัตน์; อหิงสากุล ณันทวรรณ; กันนิการ์ กรทิพย์ (วารสารแก่นเกษตร, 2020)
งานวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความหลากหลายของแมลงน้ำและการประยุกต์ใช้เพื่อเป็นตัวบ่งชี้ทางชีวภาพในการติดตามตรวจสอบคุณภาพน้ำในอ่างเก็บน้ำแม่ต๋ำ โดยใช้ดัชนีความหลากหลายทางชีวภาพของแชนนอนวีเนอร์และ ASPT ในการประเมินคุณภาพน้ำ นอกจากนี้ยังมีการวัดค่าทางเคมีและกายภาพของแหล่งน้ำและเปรียบเทียบกับมาตรฐานคุณภาพน้ำผิวดินของประเทศไทย ระหว่างเดือนมกราคมถึงเดือนสิงหาคม พ.ศ.2562 พบแมลงน้ำทั้งหมด 5 อันดับ 12 วงศ์ จำนวน 1,639 ตัว โดยแมลงน้ำอันดับ Hemiptera พบมากที่สุด คิดเป็นร้อยละ 89.81 วงศ์แมลงน้ำที่เด่น คือ Corixidae พบร้อยละ 80.54 ดัชนีความหลากหลายชนิดพันธุ์ (H) มี มีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 0.241±0.116 ดัชนีความมากชนิด (R) มีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 0.740±0.237 ต่ำ ดัชนีความเท่าเทียม (E) มีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 0.144±0.063 จากการวิเคราะห์ค่าสหสัมพันธ์พบว่าความหลากหลายทางชีวภาพของแมลงน้ำมีความสัมพันธ์กับความโปร่งแสงของน้ำ ปริมาออกซิเจน อุณหภูมิ และปริมาณไนไตรท์และไนเตรต (p<0.05) โดยรวมคุณภาพน้ำในอ่างเก็บน้ำแม่ต๋ำ มีค่า ASPT มีค่าอยู่ในช่วง 5.00-5.50 จากการใช้แมลงน้ำเป็นดัชนีบ่งชี้ทางชีวภาพ สามารถสรุปได้ว่า คุณภาพน้ำในอ่างเก็บน้ำแม่ต๋ำอยู่ในระดับปานกลาง และอยู่ในเกณฑ์มาตรฐานของแหล่งน้ำผิวดินประเภท 2 โดยขึ้นอยู่กับการใช้ประโยชน์ที่ดินและกิจกรรมของมนุษย์