ผลของแบคทีเรียเอนโดไฟท์ที่มีศักยภาพการตรึงไนโตรเจนและสังเคราะห์ไอเอเอต่อการเติบโตของต้นอ่อนกล้วยไม้แวนดาในสภาพปลอดเชื้อ - อิ่นแก้วปวงคำ วรรณวิสา; ปัญจะมา กนกวรรณ; อิ่นคำ ชัยอาทิตย์; จอมแก้ว ยุพา; ร่วมรังษี โสระยา (วารสารแก่นเกษตร, 2023)
การเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อกล้วยไม้ เป็นเทคนิคที่นิยมใช้ในอุตสาหกรรมการผลิตกล้วยไม้ ซึ่งการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อมักเติมสารควบคุมการเจริญเติบโต เช่น สารกลุ่มออกซิน จิบเบอเรลลิน เป็นต้น ดังนั้นการศึกษานี้จึงนำแบคทีเรียเอนโดไฟท์ 3 ไอโซเลท ที่แยกได้จากแวนดาสายพันธุ์มนุวดีที่สามารถตรึงไนโตรเจนและผลิตสารออกซินได้ มาทดสอบในการช่วยส่งเสริมการเติบโตของกล้วยไม้ในสภาพปลอดเชื้อ วางแผนการทดลองปัจจัยร่วมแบบสุ่มสมบูรณ์ 2 ปัจจัย ได้แก่ 1) ชนิดแบคทีเรีย 3 ไอโซเลท ได้แก่ ไอโซเลท 2R13 3S19 และ 3R14 2) อัตราส่วนของแบคทีเรียต่อน้ำกลั่นที่ฆ่าเชื้อแล้ว 4 ระดับ ได้แก่ 1:1, 1:10, 1:25 และ 1:50 ร่วมกับกรรมวิธีควบคุมโดยใช้น้ำกลั่นที่ฆ่าเชื้อแล้ว (ไม่มีแบคทีเรียเอนโดไฟท์) กรรมวิธีละ 3 ซ้ำ ๆ ละ 3 ต้น โดยทำการแช่แวนดาที่มาจากการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อลงในสารละลายเชื้อแบคทีเรียแต่ละอัตราส่วน รวมทั้งกรรมวิธีควบคุม นาน 30 นาที จากนั้นนำมาเพาะเลี้ยงในอาหาร Vacin & Went นาน 4 เดือน ผลการทดลองอิทธิพลร่วมระหว่างปัจจัย พบว่า ไอโซเลท 3S19 อัตราส่วน 1:25 ความสูงต้นเฉลี่ยมากที่สุดคือ 10.2 ซม. แต่ไม่แตกต่างกับกรรมวิธีควบคุม ส่วนจำนวนใบ พบว่า ไอโซเลท 3S19 อัตราส่วน 1:25 และ 1:50 ส่งผลให้ต้นอ่อนมีจำนวนใบเฉลี่ยมากที่สุด คือ 7.7 และ 7.1 ตามลำดับ เมื่อเทียบกับกรรมวิธีอื่น ๆ นอกจากนี้น้ำหนักสดและน้ำหนักแห้งของต้นอ่อนที่ได้รับสารแขวนลอยแบคทีเรียไอโซเลท 3S19 อัตราส่วน 1:25 มีค่ามากที่สุดคือ 1.93 และ 0.28 ก./ต้น ตามลำดับ ส่วนลักษณะสัณฐานของต้นอ่อนแวนดาที่ได้รับสารแขวนลอยแบคทีเรียไอโซเลท 3S19 อัตราส่วน 1:25 มีการเปลี่ยนแปลงลักษณะที่ผิดปกติน้อยที่สุดเมื่อเทียบกับกรรมวิธีอื่น ๆ ดังนั้นจากการทดลองสามารถสรุปผลได้ว่าแบคทีเรียไอโซเลท 3S19 อัตราส่วน 1:25 เป็นกรรมวิธีที่เหมาะสมในการส่งเสริมการเติบโตกล้วยไม้แวนดาในสภาพปลอดเชื้อและมีศักยภาพในการนำไปประยุกต์ใช้ในการเพาะเลี้ยงแวนดาได้ในอนาคต