ผลของการใช้กากงาดำทดแทนกากถั่วเหลืองต่อจลนศาสตร์การผลิตแก๊สและความสามารถในการย่อยสลายได้ในหลอดทดลอง - ศรทองแดง ชุติกาญจน์; โกฏธิ อรัญญา; เชิดทอง อนุสรณ์; เลาห์รอดพันธ์ ณรกมล; ภักดีกลาง ฉัตรชัย; ฝอยกลาง สุบรรณ (วารสารแก่นเกษตร, 2025)
กากงาดำเป็นผลพลอยได้จากเมล็ดงาดำที่ผ่านกระบวนการสกัดน้ำมันงาออกจากเมล็ดงา มีโปรตีน 36% ไขมัน 14% งาดำเป็นพืชเศรษฐกิจนำมาแปรรูปเป็นน้ำมันงา หลังจากสกัดน้ำมันออกแล้วจะมีปริมาณกากงาต่อน้ำมันงาในอัตราส่วน 4:1 กากงาที่เหลือจากโรงงานอุตสาหกรรมถูกนำมาจำหน่ายเป็นวัตถุดิบอาหารสัตว์ในราคา 10-16 บาท/กิโลกรัม ถือว่าเป็นวัตถุดิบแหล่งโปรตีนที่ช่วยลดต้นทุนอาหารสัตว์ได้ ดังนั้น การทดลองนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของการใช้กากงาดำทดแทนกากถั่วเหลืองต่อจลนศาสตร์การผลิตแก๊สและความสามารถในการย่อยได้ในหลอดทดลอง วางแผนการทดลองแบบสุ่มสมบูรณ์ (CRD) โดยแบ่งกลุ่มทดลองออกเป็น 5 กลุ่ม ใช้กากงาดำทดแทนกากถั่วเหลืองที่ 0, 20, 40, 60 และ 80% ตามลำดับในสูตรอาหารข้น พบว่าแก๊สสะสมที่ 96 ชั่วโมงมีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้นเมื่อทดแทนกากงาดำในอัตราส่วนมากขึ้น (P>0.05) การย่อยสลายของวัตถุแห้งในหลอดทดลอง (in vitro dry matter degradability, IVDMD) ที่ 24 ชั่วโมงการทดแทนกากงาดำที่ 80% มีค่าการย่อยได้เพิ่มขึ้นอยู่ที่ 81.86% (P<0.05) การย่อยสลายของอินทรียวัตถุ (in vitro organic matter degradability, IVOMD) ที่ 24 ชั่วโมงการทดแทนกากงาดำที่ 80% มีค่าการย่อยได้อยู่ที่ 80.26% (P>0.05) จากผลการทดลองสรุปได้ว่าสามารถใช้กากงาดำทดแทนกากถั่วเหลืองได้ที่ระดับ 80% และมีศักยภาพในการใช้เป็นแหล่งโปรตีนในอาหารสัตว์เคี้ยวเอื้อง