การเพิ่มมูลค่าเนื้อหอยจากเศษเหลือทิ้งทางการประมงสู่การผลิตอาหารเลี้ยงปูม้า - ชงัดเวช, ทิพย์สุดา; กล้าหาญ, รุ่งกานต์ (วารสารแก่นเกษตร, 2021)
การศึกษาการเพิ่มมูลค่าเนื้อหอยจากเศษเหลือทิ้งทางการประมงสู่การผลิตอาหารเลี้ยงปูม้า ใช้เนื้อหอยบดละเอียด 3 ชนิด ได้แก่ เนื้อหอยโมฬี เนื้อหอยหนามทุเรียน และเนื้อหอยสังข์หนามเล็ก อัตราส่วน 3 : 2 : 1 ของ % ที่ผสมเนื้อหอยในแต่ละชุดการทดลอง โดยวางแผนการทดลองแบบสุ่มสมบูรณ์ (CRD) แบ่งเป็น 4 ชุดการทดลอง ๆ ละ 3 ซ้ำ ได้แก่ ชุดการทดลองที่ 1 อาหารควบคุม (T1), ชุดการทดลองที่ 2 (T2), 3 (T3) และ 4 (T4) เป็นอาหารที่ผสมเนื้อหอย 10, 20 และ 30 % ตามลำดับ เลี้ยงในระบบน้ำหมุนเวียน แบบแยกเลี้ยงเดี่ยว 1 กล่อง/ 1 ตัว ใช้ปูม้าจำนวน 9 ตัว/ซ้ำ ปูม้ามีน้ำหนักเริ่มต้นเฉลี่ย 2.35±0.07 กรัม/ตัว ให้อาหารวันละ 2 ครั้ง อัตรา 5 % ของน้ำหนักตัว ทดลอง 12 สัปดาห์ เมื่อสิ้นสุดการทดลอง พบว่า ปูม้าที่เลี้ยงด้วยอาหาร T3 มีน้ำหนักที่เพิ่มขึ้น (249.68±82.13 %), SCG (1.39±0.25 % /วัน), ADG (0.18±0.23 กรัม/วัน), ความถี่ในการลอกคราบ (1.93±0.17 ครั้ง/ตัว) และอัตราการรอดตาย (96.30±6.42 %) ดีกว่าชุดการทดลองอื่น (P<0.05) ส่วนประสิทธิภาพการใช้อาหาร พบว่า ปูม้าที่เลี้ยงด้วยอาหาร T3 TFI (2.51±0.47 กรัม/ตัว) และ DFI (4.71±0.75 % /วัน) น้อยกว่าชุดการทดลองอื่น (P<0.05) แต่มี PER (0.61±0.17 %) และ FCR (3.44±1.08) ดีกว่าชุดการทดลองอื่น (P<0.05) ส่วนทางด้านผลผลิต พบว่า ปูม้าที่เลี้ยงด้วยอาหาร T3 ให้ผลผลิต (8.35±1.34 กรัม/กล่อง) ดีกว่าชุดการทดลองอื่น (P<0.05) ส่วนการเลี้ยงปูม้าด้วยอาหาร T1 และ T3 มีต้นทุนผลผลิต (P>0.05) เท่ากับ 206.27±2.66 และ 187.20±10.93 บาท/กก. ตามลำดับ น้อยกว่าชุดการทดลองอื่น (P<0.05) และอัตราส่วนผลตอบแทนต่อต้นทุน (P>0.05) เท่ากับ 1.70±0.02 และ 1.87±0.11 ตามลำดับ ซึ่งสูงกว่าชุดการทดลองอื่น (P<0.05) ดังนั้นการผลิตอาหารเลี้ยงปูม้าสามารถใช้เนื้อหอยจากเศษเหลือทิ้งทางการประมงเพื่อเป็นแหล่งทดแทนโปรตีนหลักจากปลาป่นได้ที่ระดับ 20 % ซึ่งเป็นระดับที่เหมาะสมต่อการเจริญเติบโต ใช้ต้นทุนผลผลิตน้อยแต่ให้อัตราส่วนผลตอบแทนสูง