การประเมินชนิดและปริมาณรงควัตถุของการสกัดหยาบใบที่เกิดโรคใบหงิกข้าว ในระยะการเจริญเติบโตที่แตกต่างกันของข้าวสายพันธุ์ไทชุงเนทีฟ 1 - ณ พัทลุง, ฐานัฎ; ตังคนานนท์, วิภา (วารสารแก่นเกษตร, 2021)
โรคใบหงิกข้าวเป็นโรคไวรัสของข้าวที่สำคัญอันดับหนึ่งในกระบวนการปลูกข้าวบริเวณพื้นที่นาชลประทานภาคกลางและภาคเหนือตอนล่างของประเทศไทย ซึ่งต้นข้าวที่เป็นโรคใบหงิกจะเกิดการเปลี่ยนแปลงทางสรีรวิทยาของเซลล์เนื่องจากการบุกรุกของไวรัสและส่งผลต่อกระบวนการสังเคราะห์ด้วยแสงของพืช งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินปฏิสัมพันธ์ของระยะเวลาการติดเชื้อไวรัสใบหงิกข้าวในข้าวสายพันธุ์อ่อนแอมาตรฐานไทชุงเนทีฟ 1 ต่อชนิดและปริมาณรงควัตถุพืช โดยวางแผนการทดลองแบบ 3 ´ 9 แฟกทอเรียลในแผนแบบสุ่มสมบูรณ์ จำนวน 3 ซ้ำ ประกอบด้วย 2 ปัจจัย ได้แก่ ปัจจัย A คือ ประชากรต้นข้าวทดสอบจากการดูดกินน้ำเลี้ยงของเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล ได้แก่ ต้นข้าวที่ไม่มีการให้แมลงดูดกินน้ำเลี้ยง ต้นข้าวที่ให้แมลงปกติและแมลงพาหะดูดกินน้ำเลี้ยง ตามลำดับ และปัจจัย B คือ ช่วงระยะเวลาติดเชื้อไวรัสในต้นข้าวที่อายุแตกต่างกัน 10–90 วัน ผลการวิจัยแสดงให้เห็นว่า ปริมาณรงควัตถุในประชากรต้นข้าวทดสอบที่ให้แมลงพาหะดูดกินน้ำเลี้ยงมีปริมาณลดลงมากที่สุด เมื่อเปรียบเทียบกับต้นข้าวที่ไม่มีการให้แมลงดูดกินน้ำเลี้ยงและต้นข้าวที่ให้แมลงปกติดูดกินน้ำเลี้ยง ตามลำดับ ช่วงระยะเวลาติดเชื้อไวรัสในประชากรต้นข้าวทดสอบที่แตกต่างกัน ส่งผลให้ปริมาณรงควัตถุหลักมีแนวโน้มเพิ่มขึ้น ในขณะที่ปริมาณรงควัตถุรองมีแนวโน้มลดลง ตามลำดับ ส่วนปฏิสัมพันธ์ของระยะเวลาการติดเชื้อในต้นข้าวต่อชนิดและปริมาณของรงควัตถุพืช พบว่า ไม่มีปฏิสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P³0.05) ต่อชนิดและปริมาณรงควัตถุพืชชนิดคลอโรฟิลล์เอ คลอโรฟิลล์บี คลอโรฟิลล์รวม แคโรทีนอยด์ และสัดส่วนปริมาณคลอโรฟิลล์รวมและแคโรทีนอยด์ แต่มีปฏิสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P£0.05) ต่อสัดส่วนปริมาณคลอโรฟิลล์เอและบี และฟีโอไฟทิน ตามลำดับ ผลการวิจัยแสดงให้เห็นถึงการพยายามปรับตัวและฟื้นตัวของต้นข้าว ภายหลังระยะเวลาการติดเชื้อไวรัสที่แตกต่างกัน ตั้งแต่ช่วงระยะการเจริญเติบโตทางลำต้นและใบ การเจริญเติบโตทางด้านการสืบพันธุ์ และการเจริญเติบโตของเมล็ด ตามลำดับ การวิจัยครั้งนี้จะเป็นข้อมูลเบื้องต้นที่สำคัญในการนำไปใช้ประโยชน์เพื่อประเมินผลของไวรัสใบหงิกข้าวต่อปริมาณรงควัตถุในพืช การประเมินความต้านทานของพืชเนื่องจากไวรัสก่อโรคต่อกระบวนการทางชีวเคมี และการปรับปรุงพันธุ์ข้าวเพื่อให้ต้านทานต่อการทำลายของไวรัสก่อโรคและแมลงพาหะ