อิทธิพลของการเปลี่ยนแปลงการใช้ที่ดินจากนาข้าวมาปลูกอ้อยต่อมวลชีวภาพจุลินทรีย์คาร์บอนและไนโตรเจนในดิน - ผิวแดง, นีรนุช; แก้วประดิษฐ์, วรรณวิภา (วารสารแก่นเกษตร, 2024)
ความต้องการบริโภคน้ำตาลทั่วโลกที่เพิ่มขึ้นส่งผลให้พื้นที่ปลูกอ้อยขยายตัวไปยังพื้นที่นาข้าวซึ่งเป็นพื้นที่ทำการเกษตรหลักของประเทศไทย การเปลี่ยนชนิดของพืชปลูกมักส่งผลกระทบต่อความอุดมสมบูรณ์ของดิน ดังนั้นงานวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการเปลี่ยนแปลงการใช้ที่ดินจากนาข้าวมาปลูกอ้อยที่ส่งผลต่อมวลชีวภาพจุลินทรีย์คาร์บอนและไนโตรเจนในดิน ดำเนินการศึกษา ณ แปลงอ้อยของเกษตรกร จังหวัดบุรีรัมย์ ซึ่งเปลี่ยนจากนาข้าวมาปลูกอ้อยในระยะเวลาที่ต่างกัน ได้แก่ 6 ปี (SC6) 13 ปี (SC13) และ 17 ปี (SC17) โดยใช้ดินนาข้าว (PRC) เป็นดินอ้างอิง ดำเนินการสุ่มเก็บตัวอย่างดินพร้อมกันทุกกรรมวิธีที่ 3 ระดับความลึก (0-10 10-20 และ 20-30 ซม.) ในแต่ละแปลงตามแผนการเก็บข้อมูลแบบลำดับชั้น นำตัวอย่างดินทั้ง 3 ระดับความลึกไปวิเคราะห์หาความชื้นดิน และประเมินระดับชั้นดินดาน ตัวอย่างดินที่ระดับความลึก 0-10 ซม. ถูกนำไปวิเคราะห์หามวลชีวภาพจุลินทรีย์คาร์บอนและไนโตรเจน ผลการศึกษาพบว่าหลังจากที่นาข้าวถูกเปลี่ยนมาปลูกอ้อยภายใต้สภาพที่มีการคืนใบอ้อยส่งผลให้ความชื้นดินเพิ่มขึ้น โดย13 ปี (SC13) หลังจากนาข้าวถูกเปลี่ยนมาปลูกอ้อยส่งผลให้มีมวลชีวภาพจุลินทรีย์คาร์บอนและไนโตรเจนสูงที่สุด แต่เมื่อปลูกอ้อยต่อเนื่องเป็นระยะเวลา 17 ปี (SC17) ส่งผลให้มวลชีวภาพจุลินทรีย์คาร์บอนและไนโตรเจนลดลง ดังนั้นการเปลี่ยนนาข้าวมาปลูกอ้อยต่อเนื่องเป็นระยะเวลา 17 ปี ควรจะมีการไถกลบใบอ้อยซึ่งเป็นแนวทางหนึ่งในการเพิ่มมวลชีวภาพจุลินทรีย์คาร์บอนและไนโตรเจนซึ่งเป็นตัวชี้วัดความอุดมสมบูรณ์ของดินที่ตอบสนองอย่างรวดเร็วเมื่อมีการเปลี่ยนแปลงการใช้ที่ดินและการจัดการ