ผลของการสะสมของแอมโมเนียที่ส่งผลต่อการเจริญเติบโตและการรอดตายของลูกปลาดุกแอฟริกา - เย็นเอง สราวุธ; ชั่งจันทร์ อาภาพงศ์ (วารสารเกษตรพระจอมเกล้า, 2023)
การศึกษานี้มีจุดประสงค์เพื่อศึกษาการเจริญเติบโตและอัตราการรอดตายของลูกปลาดุกแอฟริกาที่อนุบาลภายใต้สภาวะควบคุมการสะสมของแอมโมเนียที่ระดับความเข้มข้นต่างกัน และศึกษาการเปลี่ยนแปลงคุณภาพน้ำตลอดช่วงอนุบาล วางแผนการทดลองแบบสุ่มตลอด (Completery Ramdomized Design ; CRD) ประกอบด้วย 4 สิ่งทดลอง ๆ ละ 4 ซ้ำ คือ ไม่เปลี่ยนถ่ายน้ำ (ชุดควบคุม) เปลี่ยนถ่ายน้ำ 50 เปอร์เซ็นต์ เมื่อแอมโมเนียสะสม 1-2 , 4-5 และ 25-26 มิลลิกรัม/ลิตร ตามลำดับ ลูกปลาทดลองมีอายุเริ่มต้น 15 วัน น้ำหนักเริ่มต้นเฉลี่ย 0.42 ±0.03 กรัม ความยาวเริ่มต้นเฉลี่ย 3.85±0.11 เซนติเมตร อนุบาลด้วยอาหารเม็ดสำเร็จรูปที่มีโปรตีน 35 เปอร์เซ็นต์ ให้กินจนอิ่ม วันละ 3 ครั้ง ทดลองในถังพลาสติกจุน้ำ 50 ลิตร ใส่ลูกปลาถังละ 50 ตัว ใช้เวลา 31 วัน ผลการทดลองพบว่า การเปลี่ยนถ่ายน้ำที่ช่วงแอมโมเนีย 1-2 และ 4-5 มิลลิกรัมต่อลิตร ส่งผลให้ลูกปลาเจริญเติบโตดีที่สุด สูงกว่าชุดควบคุม (P≤0.05) และลูกปลา รอดตายสูงกว่าทุกสิ่งทดลอง (P≤0.05) เมื่อเปลี่ยนถ่ายน้ำที่ช่วงแอมโมเนีย 1-2 มิลลิกรัมต่อลิตร สภาวะนี้ใช้น้ำ 15 ลิตร ต่อผลผลิตลูกปลา 1 ตัว ความเป็นกรด-ด่าง 7.03-7.87 อุณหภูมิน้ำ 28.24-30.03 องศาเซลเซียส ความเป็นด่าง 76.67-193.75 มิลลิกรัมต่อลิตร ออกซิเจนละลายน้ำ 0-4.85 มิลลิกรัมต่อลิตร และความขุ่น 0-51.70 เอ็นทียู