การใช้เศษเหลือเครื่องในสัตว์ปีกเป็นแหล่งโปรตีนทดแทนปลาป่นในอาหารไก่ไข่ต่อสมรรถภาพการผลิตและคุณภาพไข่ - สิทธิสอน วรันทร์ธร; ชีวะอิสระกุล บุญล้อม; ตั้งทวีวิพัฒน์ สุชน (วารสารเกษตรพระจอมเกล้า, 2022)
เศษเหลือเครื่องในสัตว์ปีก (Poultry offal waste; POW) จากการชำแหละสัตว์ปีก มีโปรตีนและไขมันสูง แต่ก่อให้เกิดปัญหามลภาวะต่อชุมชน การวิจัยนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อหาระดับที่เหมาะสมของการใช้ POW เป็นแหล่งโปรตีนทดแทนปลาป่น (FM) ในอาหารไก่ไข่ โดยใช้ไก่ไข่พันธุ์ไฮไลน์บราวน์ อายุ 48 สัปดาห์ จำนวน 600 ตัว แบ่งออกเป็น 5 กลุ่มๆ ละ 3 ซ้ำๆ ละ 40 ตัว เลี้ยงในกรงตับแบบบรรจุ 4 ตัว/กรง ซึ่งอยู่ในโรงเรือนปิด ด้วยระบบ Evaporative cooling system ไก่แต่ละกลุ่มได้รับอาหารที่มี POW ทดแทน FM ในสูตรอาหารระดับ 0, 25, 50, 75 และ 100% โดยทุกสูตรมีการปรับโปรตีนให้เท่ากันที่ 16% ส่วน ME มีปริมาณสูงขึ้นตามระดับการใช้ POW การทดลองใช้แผน Completely randomized design ทดลองเป็นเวลา 24 สัปดาห์ ปรากฏว่า POW ที่ได้จากโรงงานชำแหละไก่เนื้อในจังหวัดเชียงใหม่ เมื่อนำไปนึ่งภายใต้แรงดันที่ 30 psi อุณหภูมิ 135o ซ เป็นเวลา 5 นาที แล้วนำมาอบให้แห้ง มีโปรตีน ไขมัน เยื่อใย และเถ้า เท่ากับ 66.10, 24.80, 0.37 และ 5.19% of air dry ตามลำดับ ซึ่งพบว่ามีโปรตีนและไขมันสูงกว่า แต่มีเถ้าต่ำกว่า FM เมื่อนำ POW ไปใช้ทดแทน FM ที่ระดับ 75 และ 100% มีผลทำให้ผลผลิตไข่ คุณภาพไข่ด้านความหนาและความแข็งแกร่งของเปลือกไข่ด้อยลง ในขณะที่น้ำหนักไข่ และต้นทุนค่าอาหารต่อการผลิตไข่ สูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญเมื่อเทียบกับกลุ่มควบคุม (P<0.05) โดยสรุป POW สามารถใช้ทดแทน FM ในอาหารไก่ไข่ระยะก่อนปลดระวางได้สูงสุดที่ระดับ 50% โดยไม่มีผลเสียต่อต้นทุนการผลิต คุณภาพไข่ และการให้ ผลผลิตไข่