การเคลื่อนที่และการถ่ายทอดด้วยวิธีกลของเชื้อ Columnea latent viroid - เหล่ามโนธรรม, สุวิมล; เหรียญวรากร, คนึงนิตย์ (วารสารเกษตรพระจอมเกล้า, 2019)
ประเทศไทยมีรายงานการสำรวจพบเชื้อ Columnea latent viroid (CLVd) ซึ่งไวรอยด์ชนิดนี้เป็นเชื้อสาเหตุ โรคที่สำคัญของมะเขือเทศที่คาดว่าน่าจะติดมากับเมล็ดพันธุ์นำเข้าที่เป็นพืชอาศัยของเชื้อ CLVd จากการตรวจพบ เชื้อ CLVd ในแปลงมะเขือเทศในเขตภาคตะวันออกเฉียงเหนือและภาคเหนือ งานวิจัยนี้มุ่งศึกษาการเคลื่อนที่ของเชื้อ CLVd และการถ่ายทอดโดยวิธีกลโดยใช้ใบมีดทำแผล“razor slashing method”ในมะเขือเทศพันธุ์ที่นิยมปลูกกัน ทั่วไป “เชอร์รี่และสีดาทิพย์ 4” โดยติดตามและตรวจสอบอาการของโรคในต้นมะเขือเทศที่ได้รับการปลูกเชื้อ CLVd และยืนยันผลด้วยเทคนิค reverse transcription-polymerase chain reaction ผลการศึกษาพบว่ารูปแบบการเคลื่อนที่ ของเชื้อ CLVd ในต้นมะเขือเทศทั้งสองสายพันธุ์มีลักษณะการเคลื่อนที่ไปส่วนยอดบนสุด จากนั้นเคลื่อนที่ลงมาสู่ใบ อื่นๆที่อยู่ถัดลงมา และพบว่าเชื้อ CLVd จากมะเขือเทศสีดาทิพย์ 4 ต้นที่เป็นโรคสามารถแพร่ไปยังต้นมะเขือเทศที่ไม่ เป็นโรคโดยวิธีกล โดยสามารถถ่ายทอดไปจนถึงต้นที่ 10 ได้ จากการค้นพบในครั้งนี้ชี้แนะว่า การแพร่ระบาดของเชื้อ ไวรอยด์ CLVd ในสภาพแปลงปลูกมะเขือเทศน่าจะมาจากวิธีกลผ่านการใช้มีดตัดแต่งหรืออุปกรณ์อื่นๆโดยไม่มี การทำความสะอาดเมื่อทำงานกับต้นมะเขือเทศจำนวนมาก