วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี สถาบันอุดมศึกษาเอกชนแห่งประเทศไทย

Innovation of food productions for space exploration: Concepts, Agricultural aspects, Food production systems

2026-06-12T10:35:05+07:00

Food production is a critical challenge for deep space exploration, particularly for long-duration missions such as lunar bases and Mars expeditions. Traditional reliance on pre-packaged food has limitations in sustainability, nutritional value, and storage efficiency. This review explores past, present, and future innovations in space food production, highlighting key technologies such as Controlled Environment Agriculture (CEA), automated food production, 3D-printed food, and Engineered Closed Circular Environmental Life-Support Systems (ECCLES). Various raw materials-including plants, bacteria, algae, fungi, and insects are examined for their potential role in sustainable space food systems. Additionally, advancements in plant growth under microgravity, zero-gravity conditions, and closed-loop waste recycling are discussed. The integration of automation, bioengineering, and resource-efficient agricultural techniques is essential for ensuring self-sufficient food production beyond Earth. As space agencies and private organizations plan for extended missions, innovative food production systems will play a crucial role in astronaut health, mission sustainability, and the feasibility of long-term human presence in space.

Candida auris: Biology, Antifungal Resistance, and Clinical Challenges

2026-03-10T10:27:50+07:00

Candida auris has emerged as a major global health threat due to its multidrug resistance, environmental persistence, diagnostic complexity, and propensity for healthcare-associated transmission. This review aimed to synthesize current evidence on the biology, antifungal resistance mechanisms, clinical significance, and emerging epidemiology of Candida auris, with particular emphasis on its implications for healthcare systems and the evolving situation in Thailand. A narrative review of published literature and relevant evidence from global studies and available reports from Thailand was conducted. The reviewed evidence indicates that the emergence of C. auris is driven by the convergence of environmental resilience, biofilm formation, genomic adaptability, and multidrug resistance. High levels of resistance to fluconazole and increasing resistance to amphotericin B and echinocandins substantially limit therapeutic options. The pathogen’s ability to persist on healthcare surfaces and colonize human skin facilitates sustained nosocomial transmission and recurrent outbreaks. Recent genomic studies have identified multiple resistance-associated mutations, although the clinical significance of several emerging variants remains uncertain. In Thailand, the detection of antifungal-resistant strains and the limited availability of advanced diagnostic capacity highlight important challenges for surveillance, laboratory identification, and infection prevention. Effective control of C. auris requires an integrated approach combining rapid diagnostics, antifungal stewardship, genomic surveillance, and rigorous infection-prevention measures.

Diabetes mellitus today: A comprehensive review of epidemiology, mechanisms, diagnostics, technology, and therapeutic futures with implications for Thailand

2026-04-07T14:51:01+07:00

Diabetes mellitus (DM) is a major and growing global health challenge driven by urbanization, population aging, and lifestyle changes. This study was conducted as a narrative review, synthesizing evidence from major databases and clinical guidelines. A narrative review was conducted using major scientific databases and clinical guidelines. Findings indicate a shift toward predictive, personalized, and technology enabled care, including advances in pharmacological therapies and digital health tools. In Thailand. challenges such as underdiagnosis and unequal access to care highlight the need for strengthened health system integration and improved early detection strategies.

การวิเคราะห์ลักษณะทางกายภาพลายนิ้วมือแฝงในสถานที่เกิดเหตุเพื่อการพิสูจน์เอกลักษณ์บุคคล

2026-02-19T17:10:01+07:00

วัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์ลักษณะทางกายภาพรอยลายนิ้วมือแฝงที่ตรวจเก็บจากสถานที่เกิดเหตุ เปรียบเทียบความแตกต่างขนาดลายนิ้วมือแฝงที่เกิดจากการประทับนิ้วหัวแม่มือกับนิ้วอื่น วิเคราะห์ความแตกต่างรอยลายนิ้วหัวแม่มือเพศชายและหญิงที่ระดับความเชื่อมั่น 95 % วิเคราะห์รอยลายนิ้วมือแฝงที่ได้รับการพิสูจน์เอกลักษณ์บุคคลแล้วจำนวน 597 รอย จาก 155 คดี (ปี 2020–2023) โดยเจ้าหน้าที่ในพื้นที่ศูนย์พิสูจน์หลักฐาน 7 ใช้สถิติเชิงพรรณนาและการทดสอบ t-test ที่ระดับนัยสำคัญ 0.05 ผลการศึกษาพบว่ารอยลายนิ้วมือแฝงพบได้ทั้งบนพื้นผิววัตถุพยานประเภทมีรูพรุน กึ่งรูพรุน และไม่มีรูพรุน มีจำนวนจุดลักษณะสำคัญพิเศษอย่างน้อย 10 จุดขึ้นไปจึงพิสูจน์เอกลักษณ์บุคคลได้ มีโอกาสพบลายนิ้วมือได้ทั้ง 9 รูปแบบในสถานที่เกิดเหตุ ลายนิ้วมือแฝงส่วนใหญ่มีลักษณะติดไม่เต็มนิ้ว โดยพบลายนิ้วมือรูปแบบก้นหอยมากกว่าแบบมัดหวายและแบบโค้ง รอยลายนิ้วมือแฝงที่เกิดจากการประทับนิ้วหัวแม่มือมีความกว้างและความยาวต่างจากรอยประทับที่เกิดจากนิ้วอื่นอย่างมีนัยสำคัญ ความกว้างของรอยลายนิ้วมือแฝงที่เกิดจากการประทับนิ้วหัวแม่มือของเพศชายและเพศหญิงต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ ส่วนความยาวของรอยประทับนิ้วหัวแม่มือของทั้งสองเพศไม่ต่างกัน ผลการศึกษาสนับสนุนการประเมินลักษณะรอยลายนิ้วมือแฝงเพื่อช่วยจำแนกชนิดนิ้วมือและเพิ่มประสิทธิภาพในการพิสูจน์เอกลักษณ์บุคคล

ประสิทธิภาพของการให้ความร้อนโดยตรงในการพัฒนาลายนิ้วมือแฝงบนกระดาษเทอร์มอล และการเปรียบเทียบการประเมินคุณภาพระหว่างผู้เชี่ยวชาญทางนิติวิทยาศาสตร์กับปัญญาประดิษฐ์

2026-04-09T10:00:54+07:00

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินประสิทธิภาพของการให้ความร้อนในการพัฒนาลายนิ้วมือแฝงบนกระดาษเทอร์มอล และเปรียบเทียบผลการประเมินคุณภาพลายนิ้วมือระหว่างผู้เชี่ยวชาญด้านนิติวิทยาศาสตร์กับปัญญาประดิษฐ์ (ChatGPT) โดยใช้ตัวอย่างกระดาษเทอร์มอลจำนวน 80 ตัวอย่าง จากสลิปเครื่องถอนเงินอัตโนมัติ (ATM receipts) และใบเสร็จรับเงินจากเครื่องรับชำระเงิน (POS receipts) ลายนิ้วมือแฝงถูกพัฒนาโดยใช้แผ่นให้ความร้อน (Hot plate, 100 °C) และเตารีด (Iron, 70-100 °C) ภายใต้เงื่อนไขการควบคุมเดียวกัน ผลการศึกษาพบว่า วิธี Hot plate ให้ค่าเฉลี่ยคะแนนคุณภาพลายนิ้วมือสูงกว่า และมีความสม่ำเสมอมากกว่าวิธีเตารีดเล็กน้อย ขณะที่กระดาษประเภท ATM ให้คุณภาพลายนิ้วมือสูงกว่ากระดาษประเภท POS เล็กน้อย การเปรียบเทียบผลประเมินพบว่า ChatGPT ให้คะแนนใกล้เคียงกับผู้เชี่ยวชาญ โดยไม่พบความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p = 0.56) และมีค่า Weighted Cohen’s Kappa เท่ากับ 0.62 ซึ่งสะท้อนระดับความสอดคล้องที่ยอมรับได้ทางวิชาการ ผลการศึกษาชี้ให้เห็นว่า AI มีศักยภาพในการใช้เป็นเครื่องมือสนับสนุนการประเมินลายนิ้วมือแฝงในงานนิติวิทยาศาสตร์ อย่างไรก็ตามการวิเคราะห์เชิงลึกยังคงจำเป็นต้องอาศัยผู้เชี่ยวชาญ

การลดระยะเวลากระบวนการพิจารณาขอบข่ายผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมประเภทเครื่องใช้ไฟฟ้าด้วยเทคโนโลยี RPA software ของหน่วยงานภาครัฐ

2026-05-06T10:17:03+07:00

การพัฒนากระบวนการพิจารณาขอบข่ายผลิตภัณฑ์ประเภทเครื่องใช้ไฟฟ้าของหน่วยงานภาครัฐ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพกระบวนการพิจารณาในการตรวจปล่อยผลิตภัณฑ์ไม่น้อยกว่าร้อยละ 50 ผ่านระบบ National Single Window (NSW) และประยุกต์ใช้เทคโนโลยี Robotic Process Automation (RPA) ร่วมกับปัญญาประดิษฐ์ (AI) เป็นการวิจัยเชิงทดลองแบบหนึ่งกลุ่ม วัดก่อน–หลัง โดยศึกษาคำขอจำนวน 350 รายการ พร้อมใช้ระบบ RPA, โมเดล AI สำหรับวิเคราะห์เอกสารและภาพสินค้า และแผนผัง Cause and Effect Diagram เพื่อวิเคราะห์สาเหตุของปัญหา เมื่อทดลองใช้ระบบ RPA และ AI ระยะเวลาดำเนินงานลดลงเหลือ 2 วัน คิดเป็นร้อยละ 66.67 จากกระบวนการเดิมใช้เวลาเฉลี่ย 6 วันต่อคำขอ และมีคำขอค้างสะสมมากกว่า 500 คำขอต่อเดือน ปริมาณการประมวลผลเพิ่มจาก 355 เป็น 575 คำขอต่อวัน และคำขอค้างสะสมลดลงร้อยละ 90 ระบบมีความแม่นยำในการดึงข้อมูลจากเอกสาร PDF แบบข้อความอยู่ที่ร้อยละ 88–92 และเอกสารสแกนอยู่ที่ร้อยละ 80–85 การวิเคราะห์ความคุ้มค่าทางเศรษฐศาสตร์พบว่าโครงการมีผลตอบแทนการลงทุน (ROI) ร้อยละ 716 และระยะเวลาคืนทุน 2.2 เดือน สะท้อนว่าการใช้ RPA และ AI ช่วยยกระดับประสิทธิภาพการให้บริการภาครัฐได้อย่างเป็นรูปธรรม และสามารถเป็นต้นแบบให้หน่วยงานอื่นประยุกต์ใช้ต่อไป