ความฉลาดรู้เรื่องเพศของพนักงานทอมบอยในองค์กรเอกชน: กรณีศึกษาเพศทางเลือก - นิลอรุณ, พิทักษ์ ศิริวงศ์ พนิดา (วารสารจันทรเกษมสาร, 2016)
การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความฉลาดรู้เรื่องเพศของพนักงานทอมบอยด้วยวิธีวิทยาการศึกษาแบบเรื่องเล่า ผู้ให้ข้อมูลหลัก คือ พนักงานทอมบอยในองค์กรเอกชนแห่งหนึ่งจำนวน 1 คน ผลการวิจัยพบว่า ความฉลาดรู้เรื่องเพศของพนักงานทอมบอยในองค์กรเอกชนตามการให้ความหมายของผู้วิจัยนั้น ได้แก่ 1) การค้นหาตัวตน โดยในระยะนี้เป็นการค้นหาและพิสูจน์ตัวตนทางเพศ มีการทดลองเปรียบเทียบความสัมพันธ์ระหว่างต่างเพศกับเพศเดียวกัน เพื่อตัดสินใจในการเลือกเพศให้กับตนเองต่อไป 2) การปกปิดตัวตน เมื่อรู้จักตัวตนแล้ว แต่ด้วยแนวคิดแบบเดิมที่ครอบครัวยึดติดทำให้ไม่สามารถเปิดเผยตัวตนได้ เพื่อรักษาให้ตนเองเป็นที่ยอมรับจึงปกปิดสถานะไว้ 3) การแสดงตัวตน เมื่อตัวตนถูกเปิดเผยและได้รับการยอมรับ จึงพยายามแสดงออกความเป็นตัวตนผ่านการแต่งกาย กิริยาท่าทาง เพื่อเสริมสร้างความมั่นใจไปสู่การแสดงปฏิสัมพันธ์ทางสังคม และ 4) การตระหนักรู้ตัวตน เมื่อมีความมั่นใจแล้วจึงเกิดความภูมิใจซึ่งเป็นแรงขับให้มีความมุ่งมั่นในการดำเนินชีวิต ตลอดจนการวางแผนการใช้ชีวิตในอนาคต ข้อเสนอแนะจากการวิจัย การเปิดพื้นที่เพื่อให้สังคมกลุ่มเพศทางเลือกได้มีโอกาสแสดงตัวตน มีที่ยืนในสังคม นอกจากนั้นยังเป็นการเปิดเผยเรื่องราวให้สังคมได้รับรู้สิ่งที่เกิดขึ้นจริงผ่านเรื่องเล่าจากผู้ให้ข้อมูลหลักนำไปสู่การถอดถอนมายาคติความเชื่อแบบเดิมเพื่อก้าวสู่ความเท่าเทียมอย่างแท้จริง ทั้งนี้อาจส่งผลไปถึงแนวคิดทางกฎหมายที่รองรับกลุ่มคนชายขอบให้ไม่เป็นบุคคลที่ถูกละเลยอีกต่อไป