สมบัติทางเคมีของปุ๋ยหมักนํ้าแบบเติมอากาศต่อการเจริญเติบโตและการสะสมไนเตรทของผักกาดหอมในระบบไฮโดรโพนิกส์แบบนํ้าลึก (DFT) - พิบำรุง ปรัชวนี (วารสารผลิตกรรมการเกษตร, 2023)
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสมบัติทางเคมีของปุ๋ยหมักน้ำแบบเติมอากาศต่อการเจริญเติบโตและการสะสมไนเตรทของผักกาดหอมในระบบไฮโดรโพนิกส์ โดยเตรียมปุ๋ยหมักนํ้าแบบเติมอากาศจากปุ๋ยหมักมูลสัตว์แต่ละชนิดผสมนํ้า (อัตราส่วนปุ๋ยหมัก 1 กก. ต่อนํ้า 5 ลิตร) ใช้เป็นสารละลายธาตุอาหารสำหรับปลูกผักกาดหอมในระบบไฮโดรโพนิกส์แบบนํ้าลึก (DFT) วางแผนการทดลองแบบสุ่มสมบูรณ์ (CRD) 5 ซํ้า 5 กรรมวิธี ได้แก่ 1) ปุ๋ยอนินทรีย์มาตรฐาน (ชุดควบคุม) 2) ปุ๋ยหมักนํ้ามูลหนอนนก 3) ปุ๋ยหมักนํ้ามูลจิ้งหรีด 4) ปุ๋ยหมักนํ้ามูลไส้เดือน และ 5) ปุ๋ยหมักนํ้ามูลไก่ ผลการวิจัยพบว่า สมบัติและปริมาณธาตุอาหารของปุ๋ยหมักน้ำมีความสัมพันธ์กับชนิดของปุ๋ยหมักตั้งต้นและส่งผลต่อการเจริญเติบโตและปริมาณการสะสมไนเตรทของผักกาดหอม โดยปุ๋ยหมักน้ำมูลจิ้งหรีดมีปริมาณไนโตรเจนสูงสุด (970.85 มก./ล.) และปุ๋ยหมักนํ้ามูลหนอนนกมีปริมาณฟอสฟอรัสสูงสุด (1,414.39 มก./ล.) แต่ปุ๋ยหมักนํ้าทั้งสองชนิดมีปริมาณโพแทสเซียมไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (573.05 และ 515.73 มก./ล. ตามลำดับ) ผักกาดหอมที่ปลูกในสารละลายปุ๋ยอนินทรีย์มาตรฐานมีนํ้าหนักสดสูงสุด (33.18 ก./ต้น) แต่ไม่แตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติกับผักกาดหอมที่ปลูกในสารละลายปุ๋ยหมักนํ้ามูลหนอนนกและ มูลจิ้งหรีด (32.57 และ 32.44 ก./ต้น ตามลำดับ) ด้านการสะสมไนเตรท ผักกาดหอมทุกกรรมวิธีมีปริมาณไนเตรทระหว่าง 984-1,304 มก./กก. โดยผักกาดหอมที่ปลูกในสารละลายปุ๋ยอนินทรีย์มาตรฐานมีปริมาณไนเตรทสูงสุดอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติกับทุกกรรมวิธี