การพัฒนาตำรับเครื่องดื่มจากพืชที่มีกรดอะมิโนและกรดไขมันจำเป็นจาก ถั่ว งา และดาวอินคา - สิ่วหงวน กุลชญา; แก้วศรีทอง จิราพัทธ์; ฉัตรธง อุทัยวรรณ; ดาจันทา เกตุการ (วารสารผลิตกรรมการเกษตร, 2023)
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาตำรับที่เหมาะสมในการผลิตเครื่องดื่มจากถั่ว งา และดาวอินคา ที่มีกรดอะมิโนและกรดไขมันจำเป็น ใช้แผนการทดลองแบบผสม (mixture design) ปัจจัยที่ต้องการศึกษา 3 ปัจจัย ได้แก่ ถั่วเหลือง (ร้อยละ 50-60) ถั่วดำ (ร้อยละ 5-15) และถั่วแดง (ร้อยละ 2-12) กำหนดปริมาณงาขาว งาดำ และดาวอินคา อย่างละร้อยละ 10 ปรับรสชาติโดยเติมสารให้ความหวานทดแทนน้ำตาล ไม่เกินร้อยละ 5 ปรับน้ำเป็น 600 มิลลิลิตร ได้ทั้งหมด 10 สูตรพิจารณาตำรับที่เหมาะสมจากคุณภาพทางประสาทสัมผัสในด้านเนื้อสัมผัส รสชาติ ด้านความชอบโดยรวม ปริมาณโปรตีนและค่าความหนืด จากนั้นวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณที่เป็นความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยที่ศึกษา และจำลองแผนภาพคอนทัวร์ (contour plot) ผลการทดลองพบว่า ตำรับที่เหมาะสมคือ สูตรที่ 8 มีอัตราส่วนผสมของเครื่องดื่มจากพืชคือ ถั่วเหลือง : ถั่วดำ : ถั่วแดง : งาขาว : งาดำ : ดาวอินคา (59.7 : 8.3 : 2.0 : 10 : 10 : 10) ผู้ทดสอบให้คะแนนความชอบในด้านเนื้อสัมผัส ด้านรสชาติและความชอบโดยรวมได้คะแนน 8.00, 7.80 และ 8.07 คะแนน ตามลำดับ มีปริมาณโปรตีน (น้ำหนักแห้ง) เท่ากับ 35.36 กรัม มีค่าความหนืด เท่ากับ 1659 มิลลิปาสคาลวินาที พบกรดอะมิโนที่จำเป็นต่อร่างกาย 8 ชนิดคือ ไอโซลิวซีน (isoleucine) ลิวซีน (leucine) ไลซีน (lysine) ฟีนิลอะลานีน (phenylalanine) ทริปโตเฟน (tryptophan) ทรีโอนีน (threonine) วาลีน (valine) และ ฮีสทิดีน (histidine) มีปริมาณโอเมก้า 3, 6 และ 9 เท่ากับ26.01, 446.5 และ 1,271.65 มิลลิกรัม ตามลำดับ และมีความสามารถในการต้านอนุมูลอิสระ เท่ากับ 9.94 ไมโครกรัม