การปฏิบัติการป้องกันโรคข้าวโพดหวานของเกษตรกรในอำเภอแม่แตง จังหวัดเชียงใหม่ - เทศารินทร์ ทวีศักดิ์; ศักดิ์คะทัศน์ พหล; สินธุปวน สมนึก; เครือคำ พุฒิสรรค์ (วารสารผลิตกรรมการเกษตร, 2026)
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา 1) ลักษณะส่วนบุคคล เศรษฐกิจ และสังคมของเกษตรกรผู้ผลิตข้าวโพดหวานในอำเภอแม่แตง จังหวัดเชียงใหม่ 2) การปฏิบัติการป้องกันโรคข้าวโพดหวานของเกษตรกร 3) ปัจจัยที่มีผลต่อการปฏิบัติการป้องกันโรคข้าวโพดหวานของเกษตรกร และ 4) ปัญหาและอุปสรรคในการป้องกันโรคข้าวโพดหวานของเกษตรกร กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัย คือ เกษตรกรผู้ผลิตข้าวโพดหวาน จำนวน 205 คน ที่ได้จากการสุ่มตัวอย่างแบบง่าย (simple random sampling) ด้วยวิธีการจับสลาก เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยแบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติพรรณนา เพื่อหาค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และสถิติอนุมาน โดยการวิเคราะห์ถดถอยพหุคูณ (multiple regression analysis) ผลการวิจัย พบว่า เกษตรกรส่วนใหญ่เป็นเพศชาย มีอายุเฉลี่ย 53.75 ปี จบการศึกษาระดับประถมศึกษามีจำนวนแรงงานในครัวเรือนเฉลี่ย 2.78 คน มีรายได้ในครัวเรือนเฉลี่ย 59,302.43 บาทต่อปี มีพื้นที่ปลูกข้าวโพดหวานเฉลี่ย 4.67 ไร่ เกษตรกรส่วนใหญ่ไม่มีตำแหน่งทางสังคม มีการเข้าร่วมเป็นสมาชิกกลุ่มทางการเกษตรเฉลี่ย 2.88 กลุ่ม ได้ติดต่อกับเจ้าหน้าที่เกษตรเฉลี่ย 4.51 ครั้งต่อปี ได้เข้าร่วมฝึกอบรมเกี่ยวกับการป้องกันโรคข้าวโพดหวานเฉลี่ย 0.79 ครั้งต่อปี รับรู้ข่าวสารเกี่ยวกับการป้องกันโรคข้าวโพดหวานเฉลี่ย 22.23 ครั้งต่อปี และเกษตรกรมีประสบการณ์ในการผลิตข้าวโพดหวานเฉลี่ย 17.84 ปี ในภาพรวมมีการปฏิบัติการป้องกันโรคข้าวโพดหวานอยู่ในระดับปานกลาง ค่าเฉลี่ย 3.23 เนื่องจากเกษตรกรส่วนใหญ่ไม่เข้าร่วมการฝึกอบรมการป้องกันโรคข้าวโพดหวาน จึงไม่มีความรู้และไม่ปฏิบัติการป้องกันโรคข้าวโพดหวาน สำหรับปัจจัยที่มีผลต่อการปฏิบัติการป้องกันโรคข้าวโพดหวานของเกษตรกรอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติในทางบวก ได้แก่ ระดับการศึกษา (Sig.=0.001) และปัจจัยที่มีผลในทางลบ ได้แก่ อายุ (Sig.=0.010)