การชักนำแคลลัสและยอดของมันเทศญี่ปุ่นสีม่วงในสภาพปลอดเชื้อ - สนธิกุล เยาวพรรณ; มาสู่สุข สุคนฑา; รัตนพันธ์ วิกันดา; ศรีสวัสดิ์ ธีร; อัมรัตน์ นิตยา; ฐิติธนากุล สุรพล (วารสารผลิตกรรมการเกษตร, 2026)
มันเทศญี่ปุ่นสีม่วงได้รับความนิยมเนื่องจากรสชาติของหัวที่มีความอร่อย มีวิตามิน มีสารแอนโทไซยานิน และน้ำตาลสูง เป็นที่ต้องการของผู้บริโภค อย่างไรก็ตามในการปลูกเกษตรกรยังประสบปัญหาเรื่องคุณภาพของท่อนพันธุ์ และต้นทุนของท่อนพันธุ์นำเข้าที่มีราคาสูง ดังนั้น การทดลองนี้จึงได้นำเทคนิคการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อพืชมาชักนำให้เกิดแคลลัส และการชักนำยอดในมันเทศญี่ปุ่นสีม่วง วางแผนการทดลองแบบ CRD การศึกษาการชักนำแคลลัสโดยการเพาะเลี้ยงชิ้นส่วนใบและหัวบนอาหารแข็งสูตร MS ที่เติมสารควบคุมการเจริญเติบโต BA ความเข้มข้น 1.0 และ 2.0 มิลลิกรัมต่อลิตร ร่วมกับ NAA ความเข้มข้น 0.1 0.5 และ 1.0 มิลลิกรัมต่อลิตร และมีชุดการทดลองที่ไม่เติมสารควบคุมการเจริญเติบโตเป็นชุดควบคุม เป็นระยะเวลา 5 สัปดาห์ ส่วนการศึกษาการชักนำยอดโดยใช้ชิ้นส่วนข้อมาเพาะเลี้ยงบนอาหารแข็งสูตร MS ที่เติมสารควบคุมการเจริญเติบโต BA ความเข้มข้น 0 0.25 0.5 1.0 1.5 และ 2.0 มิลลิกรัมต่อลิตร เป็นระยะเวลา 5 สัปดาห์ จากการทดลอง พบว่า การเพาะเลี้ยงชิ้นส่วนหัวบนอาหารแข็งสูตร MS ที่เติม BA ความเข้มข้น 1.0 มิลลิกรัมต่อลิตร ร่วมกับ NAA ความเข้มข้น 1.0 มิลลิกรัมต่อลิตร สามารถสร้างแคลลัสได้ 100 เปอร์เซ็นต์ มีขนาดแคลลัสสูงสุด 1.51 เซนติเมตร ส่วนชิ้นส่วนใบที่เพาะเลี้ยงบนอาหารแข็งสูตร MS ที่เติม BA ความเข้มข้น 2.0 มิลลิกรัมต่อลิตร ร่วมกับ NAA ความเข้มข้น 0.1 มิลลิกรัมต่อลิตร สามารถสร้างแคลลัสได้ 100 เปอร์เซ็นต์ แคลลัสที่ได้มีขนาด 1.33 เซนติเมตร การชักนำยอดจากชิ้นส่วนข้อที่เพาะเลี้ยงบนอาหารแข็งสูตร MS ปราศจากสารควบคุมการเจริญเติบโต พบว่า สามารถสร้างยอดที่มีความยาวยอดสูงสุด 2.66 เซนติเมตร และมีเปอร์เซ็นต์การเกิดยอด 80 เปอร์เซ็นต์ ผลจากการศึกษาสามารถนำไปใช้เพื่อการผลิตต้นพันธุ์ที่มีคุณภาพ และปริมาณเพียงพอในการผลิตมันเทศญี่ปุ่นต่อไป