วารสารวิจัยศิลปวิทยาการลุ่มน้ำโขง

การศึกษาความต้องการข้อมูลการผ่าตัดต้อกระจกของผู้ป่วยแบบวันเดียวกลับโรงพยาบาลสงขลา

ภัทธานิษฐ์ อธิพัศธนานนท์ — 2026-01-20

บทคัดย่อ

การวิจัยเชิงพรรณนานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความต้องการข้อมูลก่อนการผ่าตัดของผู้ป่วยต้อกระจกแบบวันเดียวกลับ โรงพยาบาลสงขลา กลุ่มตัวอย่างคือผู้ป่วยที่ได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นโรคต้อกระจกและได้รับ การนัดผ่าตัดต้อกระจกแบบผู้ป่วยใน จำนวน 192 คน คัดเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเฉพาะเจาะจง เก็บรวบรวมข้อมูลระหว่างเดือนสิงหาคมถึงตุลาคม พ.ศ. 2568 เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยเป็นแบบสอบถาม ประกอบด้วย 2 ส่วน ได้แก่ ข้อมูลส่วนบุคคล และความต้องการข้อมูลก่อนการผ่าตัดของผู้ป่วยต้อกระจก แบบสอบถามมีค่าความเชื่อมั่นสัมประสิทธิ์แอลฟาของครอนบาค เท่ากับ 1.00 และ 0.95 ตามลำดับ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา

ผลการวิจัย พบว่า ผู้ป่วยต้อกระจกมีความต้องการข้อมูลก่อนการผ่าตัดโดยรวมอยู่ในระดับมาก (M = 2.65, S.D. = .49) เมื่อพิจารณารายด้านพบว่า ทุกด้านมีความต้องการข้อมูลอยู่ในระดับมาก โดยด้าน ที่มีค่าเฉลี่ยสูงสุดคือ ข้อมูลการฟื้นฟู (M = 2.75, S.D. = .45) รองลงมาคือ ข้อมูลการผ่าตัด (M = 2.70, S.D. = .47) และด้านที่มีค่าเฉลี่ยต่ำสุดคือ ข้อมูลเกี่ยวกับชื่อแพทย์และพยาบาลผู้ให้การดูแล (M = 2.63, S.D. = .49)

ผลการวิจัยสามารถนำไปใช้เป็นแนวทางในการพัฒนารูปแบบการให้ความรู้และข้อมูลก่อนการผ่าตัด ต้อกระจกให้สอดคล้องกับความต้องการของผู้ป่วย โดยส่งเสริมการมีส่วนร่วมของบุคลากรทางการแพทย์ ผู้ป่วย และญาติ เพื่อยกระดับคุณภาพการดูแลผู้ป่วยต่อไป

คำสำคัญ: โรคต้อกระจก, การผ่าตัดต้อกระจก, ความต้องการข้อมูล, โรงพยาบาลสงขลา

Abstract

This descriptive research aimed to study the preoperative information needs of day-discharge cataract patients at Songkhla Hospital. The sample group consisted of 192 patients diagnosed with cataracts and scheduled for inpatient cataract surgery. A purposive sampling method was used to select the sample. Data was collected between August and October 2025. The research instrument used was a questionnaire consisting of two parts: personal information and information needs before cataract surgery for patients with Cronbach's alpha coefficient reliability. Part 1: Personal information of cataract patients was 1.00 and Part 2: Preoperative information needs of cataract patients was 0.95Data were analyzed using descriptive statistics.

The research findings indicated that cataract patients had a high overall need for information before surgery (M = 2.65, S.D. = .49) When considering each aspect, it was found that all aspects had a high level of need for information, with the aspect having the highest average score being information on rehabilitation (M = 2.75, S.D. = .45) followed by surgery information (M = 2.70, S.D. = .47) and the aspect with the lowest average score was information about the names of the doctors and nurses who provided care. (M = 2.63, S.D. = .49)

The research findings can be used as a guideline to develop a model for providing education and information before cataract surgery that meets the needs of patients. By promoting the participation of medical personnel, patients, and their families, we can further enhance the quality of patient care.

Keywords: Cataract, Cataract surgery, Information needs, Songkhla Hospital

โครงการศึกษาความชุกของ Class 1 integron และ blaVEB-1 ของเชื้อ Pseudomonas aeruginosa ที่แยกได้จากสิ่งส่งตรวจทางคลินิก

ปวีณา ก้องสนั่น — 2025-12-30

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงปริมาณ (Quantitative Research) มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาความชุกของ Class 1 integron ในเชื้อยีน (Gene) Pseudomonas aeruginosa (P.aeruginosa) ที่แยกได้จาก สิ่งส่งตรวจทางคลินิก 2) เพื่อศึกษาความชุกของยีน (Gene) blaVEB-1 ในเชื้อ Pseudomonas aeruginosa ที่แยกได้จากสิ่งส่งตรวจทางคลินิก Class 1 integron มีคุณสมบัติเป็นองค์ประกอบนธุกรรมเคลื่อนที่ Mobile genetic elements (MEGs) ที่มีความสามารถในการสะสมยีนดื้อยาได้หลายชนิดและแพร่กระจายยีนดื้อยาในกลุ่มประชากรเชื้อแบคทีเรีย และยีน bla_VEB-1 ซึ่งเป็นยีนผลิตเอนไซม์ Extended-Spectrum Beta-Lactamases (ESBLs) สามารถทำลายยากลุ่ม cephalosporin โดยเฉพาะ ceftazidime ซึ่งเป็นยาหลักในการรักษาเชื้อ Pseudomonas aeruginosa การศึกษานี้ จึงทำการศึกษาความชุกของ Class 1 integron และ ยีน bla_VEB-1 ในเชื้อ P. aeruginosa จากที่แยกได้จากสิ่งส่งตรวจทางคลินิกจำนวน 130 เชื้อที่แยกได้จากตัวอย่าง (Isolates) โดยวิเคราะห์รูปแบบการดื้อยาต้านจุลชีพด้วยวิธี disk diffusion หาค่าความเข้มข้นต่ำสุดที่สามารถยับยั้งเชื้อ Minimum Inhibitory Concentration (MIC) ของยา ceftazidime ด้วยวิธี agar dilution คัดกรองการสร้างเอนไซม์ ESBLs ด้วยวิธี synergistic disk และการตรวจหายีน intI1 และ bla_VEB-1 ด้วยเทคนิคทางชีววิทยาโมเลกุลที่ใช้เพิ่มจำนวน DNA เพื่อใช้ในการตรวจวิเคราะห์ทางพันธุกรรม Polymerase Chain Reaction (PCR) ผลการศึกษาพบว่า เชื้อดื้อต่อยา ceftazidime ร้อยละ 16.92 (22/130) โดยในกลุ่มที่ดื้อยามีค่า MIC อยู่ในช่วง 32 ถึง >256 µg/ml จากการคัดกรองการสร้างเอนไซม์ ESBLs ด้วยวิธี Double-disk synergy test มีผลบวกเพียงร้อยละ 9.23 (12/130) ขณะที่การตรวจด้วยวิธี PCR พบยีน intI1 (Class 1 integron) สูงถึงร้อยละ 42.31 (55/130) และพบยีน bla_VEB-1 ร้อยละ 10.76 (14/130) การพบ Class 1 integron ในสัดส่วนที่สูงแสดงให้เห็นว่า มีความเสี่ยงต่อการสะสมและแพร่กระจายยีนดื้อยาผ่าน Mobile genetic elements นี้ในกลุ่มประชากรเชื้อแบคทีเรีย ซึ่งจำเป็นต้องมีมาตรการควบคุมการติดเชื้อและการใช้ยาปฏิชีวนะ อย่างสมเหตุสมผล เพื่อจำกัดการระบาดของเชื้อดื้อยาในสถานพยาบาล

คำสำคัญ: Pseudomonas aeruginosa, Class 1 integron, blaVEB-1, การดื้อยาต้านจุลชีพ, เอนไซม์ ESBLs,

Ceftazidime, Polymerase Chain Reaction (PCR)

Abstract

This study was conducted as a quantitative research with the following objectives: (1) to determine the prevalence of Class 1 integron in Pseudomonas aeruginosa isolates obtained from clinical specimens, and (2) to investigate the prevalence of the blaVEB-1 gene in P. aeruginosa isolates derived from clinical samples.

Class 1 integrons are considered mobile genetic elements (MGEs) that have the ability to capture and accumulate multiple antimicrobial resistance genes and facilitate the dissemination of these resistance determinants among bacterial populations. The blaVEB-1 gene encodes Extended-Spectrum Beta-Lactamases (ESBLs), enzymes capable of hydrolyzing β-lactam antibiotics, particularly cephalosporins such as Ceftazidime, which is commonly used as a primary therapeutic agent for infections caused by P. aeruginosa.

Therefore, this study aimed to investigate the prevalence of Class 1 integron and the blaVEB-1 gene in P. aeruginosa isolates obtained from clinical specimens. A total of 130 bacterial isolates were included in the study. Antimicrobial susceptibility patterns were analyzed using the disk diffusion method, while the Minimum Inhibitory Concentration (MIC) of ceftazidime was determined using the agar dilution method. Screening for ESBL production was performed using the synergistic disk (double-disk synergy) test. In addition, the presence of the intI1 gene (representing Class 1 integron) and the blaVEB-1 gene was detected using the molecular technique Polymerase Chain Reaction (PCR), which amplifies specific DNA fragments for genetic analysis.

The results showed that 16.92% (22/130) of the isolates were resistant to ceftazidime. Among these resistant isolates, MIC values ranged from 32 to >256 µg/mL. Screening for ESBL production using the double-disk synergy test yielded positive results in only 9.23% (12/130) of the isolates. In contrast, PCR analysis revealed a higher prevalence of the intI1 gene (Class 1 integron) at 42.31% (55/130), while the blaVEB-1 gene was detected in 10.76% (14/130) of the isolates.

The high prevalence of Class 1 integron observed in this study indicates a significant potential for the accumulation and dissemination of antimicrobial resistance genes through these mobile genetic elements within bacterial populations. These findings highlight the importance of implementing effective infection control measures and promoting the rational use of antibiotics in order to limit the spread of antimicrobial-resistant bacteria in healthcare settings.

Keywords: Pseudomonas aeruginosa, Class 1 integron, blaVEB-1, antimicrobial resistance,

ESBLs enzymes, Ceftazidime, Polymerase Chain Reaction (PCR)

ปัจจัยที่ส่งผลต่อการดำเนินงานประกันคุณภาพ สำนักบริการวิชาการ มหาวิทยาลัยขอนแก่น

นิภาพรรณ ชัยเดชทยากุล — 2026-05-22

บทคัดย่อ

การศึกษาวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ทราบถึงสภาพการประกันคุณภาพ สำนักบริการวิชาการ 2) เพื่อศึกษาปัจจัยที่ส่งผลต่อการดำเนินงานประกันคุณภาพการศึกษาสำนักบริการวิชาการ 3) เพื่อนำข้อมูลเกี่ยวกับปัญหาและอุปสรรคในการดำเนินงานประกันคุณภาพมาใช้ในการเสนอแนวทางที่ควรพิจารณาและดำเนินการเพื่อปรับปรุงประสิทธิภาพตามเกณฑ์การประเมิน ได้ใช้แบบสอบถามสำรวจ จำนวน 32 ชุด ซึ่งตอบรับกลับมา จำนวน 29 ชุด คิดเป็นร้อยละ 90.62 สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์แบบเพียรสัน (Peason’s Product Moment Correlation Coefficient)

และการวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณ ผลการศึกษาพบว่า (1) ปัจจัยที่ส่งผลต่อการดำเนินงานประกันคุณภาพ

ซึ่งปัจจัยที่ส่งผลมากที่สุด คือ ปัจจัยด้านทรัพยากรและสิ่งแวดล้อม ระดับมากที่สุด (x̄ =4.28 ,Sd =0.69) รองลงมาคือ ปัจจัยด้านวัฒนธรรมองค์กร อยู่ในระดับมากที่สุด (x̄ =4.23 ,Sd =0.75) และน้อยที่สุด คือ ปัจจัยด้าน การบริหารจัดการ (x̄ =3.88 ,Sd =0.97) (2) ระบบการปรับปรุงผลการดำเนินงานประกันคุณภาพภายในใช้วงจร PDCA มากที่สุด คือ ด้านการวางแผน (Plan) อยู่ในระดับมากที่สุด (x̄ =4.25 ,Sd =0.70) รองลงมา การดำเนินงานตามแผน (Do) อยู่ในระดับมากที่สุด (x̄ =4.24 ,Sd =0.72) และน้อยที่สุด คือด้านการติดตามตรวจสอบ (Check) (x̄ =4.09 ,Sd =0.81) (3) จากการทดสอบสมมติฐาน ปัจจัยกับระบบประกันคุณภาพ เมื่อวิเคราะห์สัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ระหว่างตัวแปรอิสระทั้ง 5 ตัวกับตัวแปรตามทั้ง 4 ตัว พบว่า ทุกคู่ ที่ทำการศึกษามีความสัมพันธ์กันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 ผลการวิจัยพบว่า ค่า F มีนัยสำคัญทางสถิติ ที่ระดับ 0.05 ตัวแปรอิสระทั้ง 5 ตัวแปร ร่วมทำนายระบบและกลไกการประกันคุณภาพได้ประมาณร้อยละ 91.96 เมื่อพิจารณาตัวแปร พบว่า ตัวแปรที่สามารถอธิบายตัวแปรตามได้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติในทิศทางเดียวกัน ได้แก่ การบริหารจัดการ และทรัพยากรและสิ่งสนับสนุนแนวทางการดำเนินการพัฒนาให้เกิดประสิทธิผลตามเกณฑ์

การประเมิน จำเป็นต้องอาศัยแนวทางที่เป็นระบบและเชื่อมโยงกันอย่างสอดคล้อง โดย การทำความเข้าใจเกณฑ์อย่างลึกซึ้ง โดยหน่วยงานต้องวิเคราะห์เกณฑ์การประเมินในเชิงบูรณาการ การสร้างวัฒนธรรมคุณภาพในองค์กร การใช้ข้อมูลสารสนเทศเป็นฐานในการตัดสินใจบนข้อมูลที่มีคุณภาพ ถูกต้อง ครบถ้วนและเป็นปัจจุบัน ตลอดจนการดำเนินงานตามวงจร PDCA อย่างต่อเนื่องและเป็นรูปธรรม โดยมีการบันทึกผลการปรับปรุงในแต่ละรอบ

อย่างชัดเจน เพื่อแสดงให้เห็นพัฒนาการที่เป็นรูปธรรม

การศึกษาปัจจัยที่ส่งผลต่อการดำเนินงานประกันคุณภาพมีคุณค่าทางวิชาการหลายมิติที่สำคัญ ได้แก่ มิติการนำไปใช้ประโยชน์เชิงนโยบาย การระบุปัจจัยที่ส่งผลต่อความสำเร็จหรือความล้มเหลวของการประกันคุณภาพ ทำให้ผู้กำหนดนโยบายและผู้บริหารมีข้อมูลเชิงประจักษ์สำหรบการตัดสินใจในการจัดสรรทรัพยากรและกำหนดยุทธศาสตร์การพัฒนาคุณภาพได้อย่างตรงจุดมากยิ่งขึ้น โดยสรุปการศึกษาในเรื่องนี้มีคุณค่าทั้งในเชิงทฤษฎีที่ช่วยเสริมสร้างองค์ความรู้ด้านการบริหารการศึกษา และเชิงปฏิบัติที่สามารถส่งผลต่อการยกระดับคุณภาพการศึกษาของสำนักบริการวิชาการได้อย่างยั่งยืนและเป็นธรรม

คำสำคัญ: ประกันคุณภาพ ; ปัจจัย ; สำนักบริการวิชาการ

การวิเคราะห์ผลงานตีพิมพ์ระดับนานาชาติของอาจารย์มหาวิทยาลัยขอนแก่นในฐานข้อมูล Scopus ตามดัชนีคุณภาพระดับควอร์ไทล์ 1 ระหว่างปี พ.ศ. 2562-2567

ยุวดี เพชระ — 2026-05-22

บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์ผลงานตีพิมพ์ระดับนานาชาติของอาจารย์มหาวิทยาลัยขอนแก่นในฐานข้อมูล Scopus ตามดัชนีคุณภาพระดับควอร์ไทล์ 1 (Q1) ระหว่างปี พ.ศ. 2562–2567 และเพื่อศึกษาแนวทางการสนับสนุนการตีพิมพ์ระดับนานาชาติของสำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยขอนแก่น เป็นการวิจัยเชิงปริมาณโดยใช้วิธีการวิเคราะห์บรรณมิติ (Bibliometrics) (สืบค้น ณ วันที่ 30 กรกฎาคม 2568) กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการศึกษาคือ ผลงานตีพิมพ์ประเภทบทความ (Article) ในวารสารวิชาการระดับ Q1 จำนวน 5,694 รายการ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา
ผลการศึกษาพบว่า มีผลงานตีพิมพ์ระดับ Q1 รวมทั้งสิ้น 5,694 เรื่อง โดยมีแนวโน้มการเติบโตอย่างต่อเนื่อง ปีที่มีจำนวนผลงานสูงสุดคือ พ.ศ. 2565 (1,260 เรื่อง) สาขาวิชาที่มีการตีพิมพ์มากที่สุดคือ การแพทย์ (Medicine) รองลงมาคือ เกษตรศาสตร์และชีววิทยา และชีวเคมี พันธุศาสตร์ และชีววิทยาโมเลกุล ตามลำดับ เมื่อจำแนกตามหน่วยงานพบว่า กลุ่มสาขาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีมีสัดส่วนการตีพิมพ์สูงสุด (ร้อยละ 50.06) โดยคณะวิทยาศาสตร์และคณะแพทยศาสตร์เป็นหน่วยงานที่มีผลงานโดดเด่นที่สุด วารสารที่นิยมตีพิมพ์สูงสุดคือ Scientific Reports ผลงานร้อยละ 86.55 ได้รับการอ้างอิง รวมจำนวนการถูกอ้างอิงทั้งสิ้น 81,402 ครั้ง โดยปี พ.ศ. 2563 มีจำนวนครั้งที่ถูกอ้างอิงสูงสุด ด้านความร่วมมือทางการวิจัย พบว่ามีความร่วมมือกับสหรัฐอเมริกามากที่สุดในระดับนานาชาติ และมหาวิทยาลัยมหิดลในระดับประเทศ
ผลการวิจัยนำไปสู่แนวทางการสนับสนุนของสำนักหอสมุด โดยควรมุ่งเน้นบทบาทการเป็นหุ้นส่วนสนับสนุนการวิจัย (Research Support Partner) ได้แก่ 1) การบริหารจัดการค่าธรรมเนียมการตีพิมพ์ (APC) ผ่านข้อตกลงกับสำนักพิมพ์ (Transformative Agreements) เพื่อรองรับวารสาร Open Access 2) การจัดบริการเชิงรุกเพื่อส่งเสริมศักยภาพการตีพิมพ์ในกลุ่มมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์เพื่อลดช่องว่างระหว่างสาขาวิชา และ
3) การใช้ข้อมูลบรรณมิติเพื่อสนับสนุนการหาเครือข่ายความร่วมมือวิจัยทั้งในและต่างประเทศ อย่างไรก็ตาม การศึกษานี้มีข้อจำกัดโดยพิจารณาเฉพาะข้อมูลผลงานที่ปรากฏในฐานข้อมูล Scopus เท่านั้น

คำสำคัญ: การวิเคราะห์บรรณมิติ, ผลงานตีพิมพ์ระดับนานาชาติ, ฐานข้อมูล Scopus, ผลงานตีพิมพ์มหาวิทยาลัยขอนแก่น, การวิเคราะห์เอกสาร

Abstract
This research conducted a bibliometric analysis to evaluate the international publication output of Khon Kaen University (KKU) faculty, specifically focusing on articles indexed in quartile 1 (Q1) Scopus journals between 2019 and 2024. The study also sought to establish actionable guidelines for the KKU Library to enhance its support for international publications. A quantitative research design was employed, utilizing bibliometric methods to analyze a dataset comprising 5,694 Q1 journal articles. Descriptive statistics were applied for data analysis.
Khon Kaen University generated 5,694 Q1 publications, exhibiting a trend of continuous growth, peaking in 2022 with 1,260 articles. Research output was most concentrated in Medicine, followed by Agricultural and Biological Sciences, and Biochemistry, Genetics, and Molecular Biology. The Science and Technology cluster accounted for the highest proportion of publications (50.06%), with the Faculty of Science and the Faculty of Medicine emerging as the most prominent units. The journal Scientific Reports was the most frequently used outlet for publication. Overall, 86.55% of the works received citations, amounting to a total of 81,402 citations, with the year 2020 recording the highest citation count. Analysis of research cooperation indicated the highest level of international collaboration with the United States and the strongest domestic collaboration with Mahidol University.
Based on these findings, the research proposed guidelines for the KKU Library to strengthen its role as a Research Support Partner. These recommendations include: 1) implementing management of Article Processing Charges (APC) through Transformative Agreements to support Open Access journals; 2) developing proactive services to foster publication potential within the Humanities and Social Sciences to bridge disciplinary disparities; and 3) utilizing bibliometric data to aid in identifying research collaboration networks both domestically and internationally. This study’s findings are limited to the publication data available exclusively within the Scopus database.

Keyword: Bibliometric Analysis, International Publications, Scopus Database, Khon Kaen University Publication, Document analysis