วารสารเกษตรพระวรุณ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม

การพัฒนาแบบจำลองเพื่อพยากรณ์ปริมาณฝุ่นละออง PM2.5 โดยใช้เทคนิคการเรียนรู้ของเครื่อง: กรณีศึกษาประเทศไทย

ณิฏะญาร์ บรรเทา — 2026-01-30

ฝุ่นละอองขนาดเล็กไม่เกิน 2.5 ไมครอน (PM2.5) เป็นปัญหาสำคัญที่ส่งผลกระทบต่อสุขภาพ สิ่งแวดล้อม และภาคการเกษตรของประเทศไทย โดยเฉพาะในช่วงฤดูแล้งที่ระดับฝุ่นมักเกินค่ามาตรฐาน งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาแบบจำลองสำหรับการพยากรณ์ (Forecasting Model) ค่าฝุ่น PM2.5 โดยเปรียบเทียบวิธีการพยากรณ์อนุกรมเวลา (Time Series Forecasting Methods) ได้แก่ วิธีโฮลท์–วินเทอร์ส (Holt–Winters) และเออาร์ไอม่า (ARIMA) กับเทคนิคการเรียนรู้ของเครื่อง (Machine Learning Techniques) ได้แก่ เรนดอมฟอเรสต์ (Random Forest) และซัพพอร์ตเวกเตอร์รีเกรสชัน (Support Vector Regression: SVR) ใช้ข้อมูลรายเดือนจากกรุงเทพมหานคร เชียงใหม่ ขอนแก่น และสงขลา ครอบคลุมช่วงปี พ.ศ. 2561–2567 โดยแบ่งข้อมูลตามลำดับเวลาเป็นชุดฝึก (Training Set) และชุดทดสอบ (Test Set) ในสัดส่วน 80:20 และประเมินความแม่นยำด้วยตัวชี้วัด รากที่สองของค่าคลาดเคลื่อนกำลังสองเฉลี่ย (Root Mean Squared Error: RMSE) และค่าเฉลี่ยความคลาดเคลื่อนสัมบูรณ์ (Mean Absolute Error: MAE) ผลการศึกษาพบว่าเรนดอมฟอเรสต์ (Random Forest) ให้ค่าความคลาดเคลื่อนต่ำที่สุดในทุกพื้นที่ โดยเฉพาะจังหวัดที่มีความผันผวนสูง เช่น เชียงใหม่และขอนแก่น ขณะที่เอสวีอาร์ (SVR) ให้ผลลัพธ์แม่นยำน้อยกว่า แบบจำลองอนุกรมเวลา (Time Series Models) ยังคงให้ผลลัพธ์ที่ดีในพื้นที่ที่ข้อมูลมีความต่อเนื่อง เช่น สงขลา โดยปัจจัยสำคัญที่มีผลต่อความแม่นยำของแบบจำลอง ได้แก่ ตัวแปรแบบหน่วงเวลา (Lag Variables) และค่าเฉลี่ยเคลื่อนที่ (Moving Average) แบบจำลองที่พัฒนาขึ้น โดยเฉพาะเรนดอมฟอเรสต์ (Random Forest) แสดงศักยภาพสูงในการนำไปประยุกต์ใช้เป็นระบบแจ้งเตือนคุณภาพอากาศ (Air Quality Alert System) และสนับสนุนการตัดสินใจเชิงนโยบายด้านสิ่งแวดล้อมและภาคการเกษตรอย่างยั่งยืน

ผลของระดับเต้าหู้ต่อสมบัติทางเคมีกายภาพของผลิตภัณฑ์เนื้อเทียมจากพืช

จิรนันต์ รัตสีวอ — 2026-04-27

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของระดับการเติมเต้าหู้ต่อสมบัติทางเคมีกายภาพ และการประเมินคุณสมบัติทางประสาทสัมผัสในการพัฒนาเนื้อเทียมจากพืช โดยใช้เต้าหู้ในปริมาณที่แตกต่างกันต่อสูตร (90 95 100 และ 105 กรัม) จากนั้นตรวจสอบสมบัติทางเคมีกายภาพ ปริมาณสารประกอบฟีนอลิกทั้งหมด และการประเมินคุณภาพทางประสาทสัมผัส ผลการศึกษาพบว่าสูตรที่มีเต้าหู้ 105 กรัมมีปริมาณความชื้นและค่าวอเตอร์แอคทิวิตี้สูงสุด แต่มีค่าความแข็งต่ำสุด นอกจากนี้มีปริมาณโปรตีนและสารประกอบฟีนอลิกทั้งหมดสูงสุด (ร้อยละ 46.46 และ 66.90 mg GAE/g db ตามลำดับ) สูตรที่มีเต้าหู้ 105 กรัม มีคะแนนประเมินทางประสาทสัมผัสจากผู้บริโภคสูงสุดในด้านรสชาติและเนื้อสัมผัส ผลการศึกษาชี้ว่าสูตร 105 กรัม มีความเหมาะสมต่อการพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์ต้นแบบมากที่สุด เนื่องจากมีปริมาณโปรตีน สารประกอบฟีนอลิกทั้งหมดสูงสุด และมีคะแนนการยอมรับของผู้บริโภคสูงสุด องค์ความรู้จากการวิจัยนี้แสดงให้เห็นถึงความสำคัญของการประยุกต์ใช้เต้าหู้ที่เหมาะสมในการสร้างผลิตภัณฑ์เนื้อเทียมที่มีคุณค่าทางโปรตีนและสารประกอบฟีนอลิกสูง ซึ่งเป็นประโยชน์ต่อสุขภาพและมีศักยภาพในการประยุกต์ใช้ทั้งในระดับครัวเรือนและอุตสาหกรรมขนาดเล็ก เพื่อเพิ่มมูลค่าแก่พืชตระกูลถั่วและสนับสนุนการพัฒนาผลิตภัณฑ์โปรตีนทางเลือกอย่างยั่งยืน

ผลของความเข้มข้นของจุลินทรีย์สังเคราะห์แสงต่อการเจริญเติบโตผลผลิต และคุณภาพทางกายภาพของผักสลัด

กีรติ ทองเนตร — 2026-06-29

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) พัฒนาแนวทางการใช้จุลินทรีย์สังเคราะห์แสง (Photosynthetic Bacteria: PSB) เพื่อส่งเสริมการเจริญเติบโตของผักสลัดกรีนโอ๊ค 2) ศึกษาผลของความเข้มข้นของจุลินทรีย์สังเคราะห์แสงต่อมวลชีวภาพของผักสลัดกรีนโอ๊ค และ 3) ศึกษาผลกระทบต่อความเป็นกรด-ด่าง (pH) ของวัสดุปลูก กลุ่มตัวอย่างคือ ผักสลัดกรีนโอ๊คที่ปลูกภายใต้แผนการทดลองแบบสุ่มสมบูรณ์ (CRD) จำนวน 6 ชุดการทดลอง (รวมชุดควบคุม) ชุดละ 3 ซ้ำ โดยทดสอบที่ระดับความเข้มข้น PSB 10 20 30 และ 40 ml ต่อน้ำ 10 L เปรียบเทียบกับปุ๋ยเคมีสูตร 15-15-15 และชุดควบคุม (น้ำเปล่า) วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติ ANOVA และการเปรียบเทียบค่าเฉลี่ยแบบ Duncan’s Multiple Range Test ผลการวิจัยพบว่า 1) จุลินทรีย์สังเคราะห์แสงสามารถส่งเสริมการเจริญเติบโตของผักสลัดกรีนโอ๊คได้เทียบเท่ากับการใช้ปุ๋ยเคมี 2) เมื่อสิ้นสุดสัปดาห์ที่ 5 การใช้ปุ๋ยเคมีให้ค่าเฉลี่ยน้ำหนักสดสูงสุด (59.84 g) ซึ่งไม่แตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติกับการใช้จุลินทรีย์สังเคราะห์แสงที่ระดับความเข้มข้น 20 ml ต่อน้ำ 10 L (58.33 g) และ 3) ด้านความเป็นกรด-ด่าง (pH) ของวัสดุปลูก พบว่าการใช้จุลินทรีย์สังเคราะห์แสงที่ระดับความเข้มข้น 10-30 ml ต่อน้ำ 10 L สามารถรักษาค่า pH ให้อยู่ในช่วง 6.80–7.00 ซึ่งเหมาะสมต่อการดูดซึมธาตุอาหาร ต่างจากการใช้ปุ๋ยเคมีที่ส่งผลให้ค่า pH ลดลงเหลือ 6.37 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p< 0.05) สรุปได้ว่าจุลินทรีย์สังเคราะห์แสงที่ระดับความเข้มข้น 20 ml ต่อน้ำ 10 L เป็นทางเลือกที่เหมาะสมที่สุดในการลดการใช้ปุ๋ยเคมี เนื่องจากสามารถรักษาสมดุล pH ของวัสดุปลูกและให้ผลผลิตมวลชีวภาพเทียบเท่ากับการใช้ปุ๋ยเคมี

การตอบสนองทางภูมิคุ้มกันและโลหิตวิทยาในปลาทอง (Carassius auratus) ด้วยวัคซีนป้องกันเชื้อ Aeromonas hydrophila

พุทธชาติ อิ่มใจ — 2026-06-29

การแพร่ระบาดของเชื้อ Aeromonas hydrophila ในปลาสวยงามมีเพิ่มขึ้น การพัฒนาวิธีการป้องกันจึงมีความสำคัญ โดยการศึกษาการตอบสนองทางภูมิคุ้มกันและโลหิตวิทยาของวัคซีนป้องกันเชื้อ A. hydrophila ในปลาทอง (Carassius auratus) ในปลาทอง น้ำหนักเฉลี่ย 47.40 ± 1.95 กรัม แบ่งออกเป็น 5 กลุ่มการทดลอง โดยแบ่งความเข้มข้นของวัคซีนออกเป็น กลุ่มควบคุม (0), 1x10², 1x10⁴, 1x10⁶ และ 1x10⁸เซลล์ต่อมิลลิลิตร ปลาทองทุกกลุ่มได้รับวัคซีนที่เตรียมจากเชื้อ A. hydrophila พบว่า ที่ความเข้มข้นของวัคซีน 1 x 10⁶ เซลล์ต่อมิลลิลิตร มีอัตราการเจริญเติบโตต่อวันสูงที่สุด คือ เท่ากับ 0.91 ± 0.04 กรัมต่อวัน และมีค่าปริมาณเม็ดเลือดแดงอัดแน่น (% Hematocrit: Hct) ไม่มีความแตกต่างกันทางสถิติของทุกความเข้มข้น และพบว่าค่าแอนติบอดี้ไตเตอร์ เท่ากับ 3.19 ± 0.06 ไม่แตกต่างกันทางสถิติกับความเข้มข้น 1 x 10⁸ เซลล์ต่อมิลลิลิตร ซึ่งมีแอนติบอดี้ไตเตอร์เท่ากับ 3.22 ± 0.03 ซึ่งเป็นค่าที่สูงที่สุดในการทดลอง โดยระดับความเข้มข้นของวัคซีนที่เหมาะสมคือ 1 x 10⁶ เซลล์ต่อมิลลิลิตร

การวิเคราะห์คุณค่าทางโภชนาการและฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระของข้าวพื้นเมือง (Oryza sativa L.) เพื่อเพิ่มมูลค่าผลิตภัณฑ์จากข้าว

ชัญญรินทร์ สมพร — 2026-06-30

การศึกษาครั้งนี้มุ่งสำรวจความหลากหลายของพันธุ์ข้าวพื้นเมืองในจังหวัดร้อยเอ็ด ประเทศไทย โดยวิเคราะห์คุณค่าทางโภชนาการ ความสามารถในการต้านอนุมูลอิสระ ปริมาณสารประกอบฟีนอลิก และศึกษาความเข้มข้นที่เหมาะสมของเมทิลเซลลูโลส (เมโทเซล) สำหรับการผลิตชาข้าวกล้องงอกสำเร็จรูป จากการวิเคราะห์ข้าวพื้นเมืองจำนวน 23 สายพันธุ์ พบว่าข้าวเขี้ยวงูมีปริมาณคาร์โบไฮเดรตสูงที่สุด (ร้อยละ 76.83) ในขณะที่ข้าวเหนียวหอมภูพานมีปริมาณเส้นใยอาหารสูงที่สุด (ร้อยละ 4.97) ข้าวก่ำใบเขียวมีปริมาณสารฟีนอลิกรวมสูงที่สุด (113.73 มิลลิกรัม GAE ต่อ 100 กรัม) และข้าวก่ำน้อยมีความสามารถในการต้านอนุมูลอิสระสูงที่สุด (ร้อยละ 78.40 ของการยับยั้ง DPPH) สำหรับการผลิตชาสำเร็จรูป พบว่าความเข้มข้นของเมโทเซลที่ร้อยละ 2.00 ให้ค่าเสถียรภาพของโฟม (1.95 มิลลิลิตรต่อนาที) และความสามารถในการคืนรูป (ร้อยละ 92.12) สูงที่สุด โดยผลิตภัณฑ์ที่มีเมโทเซลร้อยละ 1.50 และ 2.00 ได้รับการยอมรับจากผู้บริโภคในระดับสูง การศึกษาครั้งนี้พบว่าข้าวพื้นเมือง โดยเฉพาะข้าวก่ำน้อยและข้าวก่ำใบเขียว เป็นวัตถุดิบที่มีศักยภาพสำหรับการพัฒนาเครื่องดื่มเชิงฟังก์ชันจากข้าว ทั้งนี้ ผลการวิจัยสนับสนุนการอนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพของข้าวพื้นเมืองและการพัฒนาผลิตภัณฑ์มูลค่าเพิ่มสำหรับตลาดอาหารเพื่อสุขภาพของประเทศไทย