ผลของวิธีการสกัดต่อคุณสมบัติของสารสกัดเซลลูโลสจากกากเมล็ดมะรุม - พัชรา อ้นโต และ วีระ พุ่มเกิด ฐิตา ฟูเผ่า, อัจฉรา พรหมแสง (Journal of Food Health and Bioenvironmental Science, 2015)
บทคัดย่อ กากเมล็ดมะรุมเป็นวัสดุเหลือทิ้งจากการสกัดน้ำมันเมล็ดมะรุม ซึ่งเป็นแหล่งของเส้นใยอาหารที่สามารถนำไปประยุกต์ใช้ในอาหารได้ งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาวิธีการสกัดเซลลูโลส 2 วิธี ได้แก่ การสกัดเบื้องต้นด้วยน้ำร้อนหรือเอนไซม์ร่วมกับวิธีการสกัดด้วยด่าง หลังจากนั้นทำการวิเคราะห์คุณสมบัติของสารสกัดเซลลูโลสจากกากเมล็ดมะรุม ผลการศึกษาพบว่า องค์ประกอบทางเคมีของกากเมล็ดมะรุมประกอบด้วยปริมาณเส้นใยสูงถึง 31.03% โดยน้ำหนักแห้ง และวิธีการสกัดที่เหมาะสมในการสกัดเซลลูโลสจากกากเมล็ดมะรุม คือ การสกัดเบื้องต้นด้วยน้ำร้อนร่วมกับวิธีการสกัดด้วยด่าง โดยใช้อุณหภูมิพรีไฮโดรไลซิสที่ 70 องศาเซลเซียส และความเข้มข้นของโซเดียมไฮดรอกไซด์ 5%(w/v) ได้ปริมาณเซลลูโลสของสารสกัดกากเมล็ดมะรุมอยู่ที่ 96.54% และเซลลูโลสที่ได้มีความสามารถในการพองตัว 8.79 กรัมน้ำต่อกรัมตัวอย่าง สารสกัดเซลลูโลสที่ได้มีความสามารถในการอุ้มน้ำและอุ้มน้ำมันที่ดีกว่าสารสกัดเซลลูโลสจากวิธีการสกัดด้วยเอนไซม์ สารสกัดเซลลูโลสที่ได้มีปริมาณเส้นใยสูงถึง 70.74% และเส้นใยที่มีความยาวประมาณ 30-60 ไมโครเมตร ดังนั้นกากเมล็ดมะรุมจึงเป็นวัสดุเหลือทิ้งที่เหมาะสมในการนำมาสกัดเซลลูโลส และเซลลูโลสที่สกัดได้สามารถนำไปประยุกต์ใช้เป็นวัตถุเติมแต่งอาหารได้ในอนาคต คำสำคัญ: กากเมล็ดมะรุม เซลลูโลส การสกัด ใยอาหาร Abstract Moringa seed cake is a residue from Moringa oil extraction. The cake contains dietary fiber which can be used in food industry. The objectives of this research were to study the two prehydrolysis methods for extraction of cellulose from Moringa seed cake, and to analyze the properties of Moringa seed cake cellulose (MSC). The prehydrolysis is by using the pretreatment of hot water or enzyme prior to alkali extraction. The results showed that the cake consisted of fiberwith an average value of 31.03% on a dry matter basis. The suitable method for cellulose extraction was the hot water extraction with a pre-hydrolysis temperature at 70ºC and 5% NaOH (w/v). MSC contained 96.54% in cellulose content and 8.79 g water/g sample in swelling capacity. Moreover, the water and oil holding capacity of MSC from the hot water extract were higher than those of MSC from the enzyme extract. MSC consisted of high fiber with 70.74% on a dry matter basis, and had the length of 30-60 mm. Therefore, Moringa seed cake is the proper residue for cellulose extraction, which can be applied for use as a food additive in the future. Keywords: Moringa seed cake, cellulose, extraction, dietary fiber