อิทธิพลของกรรมวิธีการกรีดยางสำหรับไม้สนบนพื้นที่สูงต่อคุณสมบัติทางกายภาพและเคมีของยางสนทางภาคเหนือของประเทศไทย - พลลุน จิราภา; เนียมสุวรรณ ไตรรัตน์ (วารสารวนศาสตร์ไทย, 2018)
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษากรรมวิธีการเก็บยางสนที่เหมาะสมทั้งด้านปริมาณและคุณภาพเพื่อการนำไปใช้ประโยชน์ในรูปแบบต่างๆ โดยทำการทดลองที่สถานีวนวัฒนวิจัยอินทขิล อำเภอแม่แตง จังหวัดเชียงใหม่ ซึ่งทำการเก็บยางสนตั้งแต่เดือนมกราคม-พฤษภาคม พ.ศ. 2560 ใช้แผนการทดลองแบบสุ่มสมบูรณ์ มีปัจจัยการทดลอง 3 ปัจจัย คือ 1) รูปแบบของต้นสน ได้แก่ สนสองใบ สนสามใบ สนโอคาร์ปา สนคาริเบีย สนเทคูนูมานี อายุ 30 ปี และสนคาริเบียอายุ 10 ปี 2) กรรมวิธีการเก็บยางสน ได้แก่ กรรมวิธีการกรีดเปลือกและวิธีการเจาะรู 3) การใช้สารกระตุ้น ได้แก่ ไม่ใส่สารกระตุ้น ใส่กรดซัลฟูริกที่ความเข้มข้นร้อยละ 40 และ 60 หลังจากนั้นทดสอบคุณสมบัติทางกายภาพและคุณสมบัติทางเคมีของยางสน ผลการศึกษาพบว่า กรรมวิธีการกรีดเปลือกให้ปริมาณยางสนมากกว่าการเจาะรู โดยชนิดสนที่ให้ปริมาณยางสนมากที่สุด คือ สนสองใบและสนคาริเบีย ตามลำดับ ในการใช้สารกระตุ้นด้วยกรดซัลฟูริกพบว่า ที่กรดซัลฟูริกความเข้มข้นร้อยละ 40 และ 60 ส่งผลให้ยางสนมีปริมาณเพิ่มมากขึ้น คุณสมบัติทางกายภาพของยางสนมีลักษณะเป็นของเหลว เหนียว มีสีเหลืองอำพัน และมีกลิ่นฉุน ค่าความถ่วงจำเพาะของยางสนแต่ละชนิดมีค่าใกล้เคียงกันประมาณ 1.08 และองค์ประกอบหลักทางเคมีของยางสนที่พบมากที่สุด คือ สารอัลฟาไพนีน ยกเว้นยางสนเทคูนูมานีที่มีสารเดลต้าแครีนมากที่สุด