ผลของการใช้ที่ดินต่อคุณภาพน้ำบางประการบริเวณลุ่มน้ำสาขาลำภาชี - ทองรอบ กิตติมา; ถึกสถิตย์ สุภัทรา; แก้วจำปา นฤมล; ชคัตตรัยกุล พัชเรศร์ (วารสารวนศาสตร์ไทย, 2022)
การวิจัยนี้เพื่อศึกษาผลของการใช้ที่ดินประเภทป่าไม้และเกษตรกรรมที่มีต่อคุณภาพน้ำบางประการบริเวณลุ่มน้ำสาขาลำภาชี ทำการเก็บข้อมูลและวิเคราะห์ข้อมูลดัชนีคุณภาพน้ำ จำนวน 8 ดัชนี ในช่วงน้ำหลากและช่วงน้ำแล้งในปี พ.ศ. 2561 โดยนำไปวิเคราะห์และเปรียบเทียบกับเกณฑ์มาตรฐานคุณภาพน้ำผิวดิน รวมทั้งทำการประเมินคุณภาพน้ำโดยใช้ดัชนีคุณภาพน้ำ (WQI) จากผลการศึกษา พบว่าอุณหภูมิน้ำ ความเป็นกรด–ด่าง ออกซิเจนละลายน้ำ ไนเตรท และฟอสเฟต ของลุ่มน้ำย่อยป่าไม้ ลุ่มน้ำย่อยเกษตร และจุดน้ำไหลออก (outlet) ของลุ่มน้ำสาขาลำภาชี มีค่าอยู่ในเกณฑ์มาตรฐานคุณภาพแหล่งน้ำผิวดินประเภทที่ 2 ทั้งในช่วงน้ำหลากและช่วงน้ำแล้ง ในขณะที่ค่าบีโอดีของลุ่มน้ำย่อยเกษตรและโคลิฟอร์มแบคทีเรียของจุด outlet มีค่าเกินมาตรฐานในช่วงน้ำหลาก นอกจากนี้ ค่าตะกอนแขวนลอยในช่วงน้ำหลากของลุ่มน้ำย่อยเกษตรและจุด outlet มีค่าสูงกว่าลุ่มน้ำย่อยป่าไม้มาก และเมื่อประเมินคุณภาพน้ำโดย WQI พบว่าลุ่มน้ำย่อยป่าไม้มีคุณภาพน้ำอยู่ในระดับดีทั้ง 2 ช่วง แต่ลุ่มน้ำย่อยเกษตรและจุด outlet มีคุณภาพน้ำอยู่ในระดับเสื่อมโทรม ในช่วงน้ำหลาก แต่มีคุณภาพน้ำที่ดีขึ้นในช่วงน้ำแล้ง สรุปได้ว่าการใช้ที่ดินประเภทเกษตรกรรมในลุ่มน้ำสาขาลำภาชีมีผลต่อปริมาณตะกอนแขวนลอยและค่าบีโอดี ดังนั้นจึงควรมีการใช้มาตรการอนุรักษ์ดินและน้ำในพื้นที่การเกษตรเพื่อลดน้ำไหลบ่าหน้าดินและการชะล้างพังทลายของดินในลุ่มน้ำ