การเติบโตของไม้ยูคาลิปตัสต่างสายต้นที่ปลูกบนคันนา - เหลืองวิริยะแสง วิฑูรย์ (วารสารวนศาสตร์ไทย, 2022)
การศึกษาปลูกเปรียบเทียบสายต้นไม้ยูคาลิปตัสบนคันนาทั่วไป ดำเนินการในสองท้องที่ คือแปลงนาที่บ้านห้วยปลีก ตำบลบ้านซ่อง อำเภอพนมสารคาม จังหวัดฉะเชิงเทรา เนื้อที่ประมาณ 21 ไร่ 3 งาน และแปลงนาที่บ้านหนองกาใน ตำบลคู้ยายหมี อำเภอสนามชัยเขต จังหวัดฉะเชิงเทรา เนื้อที่ประมาณ 29 ไร่ โดยแปลงนาทั้งสองเป็นนาที่ทำนาได้ปีละครั้ง (นาปี) ในฤดูการทำนา การปลูกไม้ยูคาลิปตัสบนคันทั้งสองท้องที่วางแผนการทดทดลองแบบ RCBD ประกอบด้วย สายต้นที่ต้องการเปรียบเทียบ 4 สายต้น จาก บริษัทยูคาลิปตัส เทคโนโลยี (Eu-Tech) คือ K51, K58, K59 และ K7 การปลูกเปรียบเทียบใช้ 4 ซ้ำ โดยให้อยู่ในแนวเหนือ - ใต้ 2 ซ้ำ และแนวตะวันออก - ตะวันตก 2 ซ้ำ ปลูกเป็นแถวเดียวระยะห่างระหว่างต้นไม้ 1 เมตร ปลูกเมื่อกลางเดือนสิงหาคม 2548 ทั้งสองท้องที่ ผลการทดลองที่อายุต้นไม้ 2 และ 3 ปี แสดงให้เห็นความแตกต่างของการเติบโต และรูปทรงเรือนยอดของสายต้นยูคาลิปตัสทั้งสี่สายต้นอย่างมีนัยสำคัญที่แปลงนาบ้านหนองกาใน แต่ที่แปลงนาบ้านห้วยปลีกแสดงความแตกต่างในการเติบโตอย่างไม่มีนัยสำคัญ ส่วนรูปทรงเรือนยอดมีความแตกต่างทางสถิติอย่างมีนัยสำคัญ โดย K58 แสดงการเติบโตทางผลผลิตมวลชีวภาพรวมมากที่สุดทั้งสองท้องที่ทดลอง (อายุ 3 ปี เท่ากับ 27.50 กิโลกรัม/ต้น ที่บ้านห้วยปลีก และ 27.80 กิโลกรัม/ต้น ที่บ้านหนองกาใน) รองลงมาคือ K59, K7 และ K51 (อายุ 3 ปี เท่ากับ17.70, 16.50 และ 15.10 กิโลกรัม/ต้น ที่บ้านห้วยปลีก และ 23.80, 19.60 และ 15.10 กิโลกรัม/ต้น ที่บ้านหนองกาใน) ตามลำดับ ส่วนรูปทรงของเรือนยอดนั้น K51 แสดงให้เห็นว่ามีความสูงของเรือนยอดสูงที่สุดทั้งสองท้องที่ (อายุ 3 ปี เท่ากับ 6.39 เมตร ที่บ้านห้วยปลีก และ 7.53 เมตร ที่บ้านหนองกาใน) และ K58 มีความสูงของเรือนยอดต่ำที่สุดทั้งสองท้องที่ (อายุ 3 ปี เท่ากับ 3.51 เมตร ที่บ้านห้วยปลีก และ 6.12 เมตร ที่บ้านหนองกาใน) ผลผลิตข้าวในแปลงตัวอย่างในช่วง ปี 2548 ถึง 2551 จำนวน 4 ครั้ง ในฤดูกาลทำนา (นาปี) ของทั้งสองแปลงนาไม่แสดงความแตกต่างทางสถิติระหว่างผลผลิตข้าวในแปลงตัวอย่างที่มีการปลูกสายต้นยูคาลิปตัสทั้งสี่สายต้นและที่ไม่มีสายต้นปลูกบนคันนาในสามฤดูกาล คือ ปี 2548, 2549 และ 2551 ส่วนปี 2550 มีความแตกต่างทางสถิติอย่างมีนัยสำคัญระหว่างผลผลิตข้าวในแปลงตัวอย่างที่มีสายต้นยูคาลิปตัสกับไม่มีต้นไม้ โดยผลผลิตข้าวที่ไม่มีต้นไม้ปลูกบนคันนาให้ผลผลิตต่ำที่สุดของทั้งสองแปลงนาทดลอง (0.94 กิโลกรัม/4 ตารางเมตร ที่บ้านห้วยปลีก และ 1.32 กิโลกรัม/4 ตารางเมตร ที่บ้านหนองกาใน) การวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างผลผลิตข้าวแต่ละปี และผลผลิตข้าวกับการเติบโตต้นไม้ ไม่แสดงความสัมพันธ์เชิงเส้นตรงที่ชัดเจนแต่อย่างใดในทั้งสองแปลงนาทดลอง ซึ่งแสดงให้เห็นว่าสายต้นยูคาลิปตัสที่ปลูกบนคันนาไม่มีผลต่อผลผลิตข้าวในช่วงการวิจัยแต่อย่างใด คำสำคัญ: ยูคาลิปตัส วนเกษตร สายต้น คันนา การเติบโต