คุณภาพน้ำด้านกายภาพและด้านเคมีของน้ำพุร้อนแจ้ซ้อนที่ใช้เพื่อการท่องเที่ยว ในพื้นที่อุทยานแห่งชาติแจ้ซ้อน จังหวัดลำปาง ในฤดูร้อนและฤดูฝน ปี พ.ศ. 2566 - พงษ์ปราโมทย์ โชติรส; ฮาวปินใจ อิสรีย์; โยธาภักดี ฑีฆา; ลัทธิ์ถีระสุวรรณ ธนากร (วารสารวนศาสตร์ไทย, 2025)
น้ำพุร้อนแจ้ซ้อนเป็นแหล่งท่องเที่ยวในพื้นที่อุทยานแห่งชาติแจ้ซ้อน ที่มีการใช้น้ำเพื่อกิจกรรมท่องเที่ยว ซึ่งคุณภาพน้ำอาจมีผลต่อสุขภาพได้ การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาคุณภาพน้ำทางกายภาพและทางเคมีบางประการ และเปรียบเทียบกับเกณฑ์มาตรฐานน้ำบาดาลที่จะใช้บริโภคได้ วิธีการศึกษา คือ กำหนดจุดเก็บตัวอย่างจำนวน 3 บ่อน้ำพุร้อน คือ บ่อที่ไม่มีการทำกิจกรรมท่องเที่ยว บ่อพักน้ำพุร้อนที่ใช้สำหรับห้องอาบน้ำแร่ และบ่อน้ำอุ่นสำหรับการแช่เท้า ทำการเก็บข้อมูล 2 ครั้ง คือ ในช่วงฤดูร้อนและในช่วงฤดูฝน วิเคราะห์คุณภาพน้ำจำนวน 22 ดัชนี วิเคราะห์ข้อมูลทางสถิติเปรียบเทียบคุณภาพน้ำระหว่างบ่อน้ำพุร้อน โดยใช้สถิติ F–test และ DMRT และเปรียบเทียบระหว่างฤดูร้อนและฤดูฝน โดยใช้สถิติ t–test ผลการศึกษา พบว่า อุณหภูมิของน้ำอยู่ในระดับน้ำพุร้อนชนิดอุ่นถึงร้อนจัด และน้ำมีความใส ค่าความขุ่นต่ำ สำหรับคุณภาพน้ำทางเคมีที่ตรวจพบมีทั้งหมด 14 ดัชนี ซึ่งฟลูออไรด์ของทุกบ่อในฤดูร้อนและบ่อน้ำพุร้อนที่ไม่มีการทำกิจกรรมในฤดูฝนมีปริมาณเกินเกณฑ์มาตรฐาน นอกจากนี้พบสารหนูในปริมาณที่ไม่เกินเกณฑ์มาตรฐาน ในขณะที่ตรวจไม่พบโลหะหนัก 6 ชนิด เมื่อเปรียบเทียบระหว่างบ่อน้ำพุร้อน พบว่า อุณหภูมิน้ำและความขุ่นมีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p≤0.05) ส่วนดัชนีคุณภาพน้ำอื่น ๆ ไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p>0.05) ส่วนการเปรียบเทียบระหว่างฤดูกาล พบว่า โซเดียม โพแทสเซียม แคลเซียมคลอไรด์ ฟลูออไรด์ แมงกานีส และสารหนู มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p≤0.05) แต่ดัชนีคุณภาพน้ำอื่น ๆ ไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p>0.05)