ผลของการฟื้นฟูป่าชายเลนต่อการเติบโตของปูดำ (Scylla olivacea) ในจังหวัดปัตตานี - กุญแจนาค, วรากร; แม่ลิ่ม, สมพร; ประสานัย, ขรรค์ชัย (วารสารวนศาสตร์ไทย, 2025)
ป่าชายเลนเป็นทรัพยากรที่มีความสำคัญในการช่วยรักษาความสมดุลของระบบนิเวศ ตลอดจนเป็นแหล่งอาหารของประชาชน ในอดีตป่าชายเลนเคยมีความอุดมสมบูรณ์ หากแต่ในปัจจุบันพื้นที่ป่าชายเลนกลับลดลงอย่างต่อเนื่อง ปริมาณสัตว์น้ำตามธรรมชาติจึงลดลงตามไปด้วย การศึกษาในครั้งนี้จึงมีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาชนิดไม้ การเติบโต และปริมาณมวลชีวภาพของไม้ป่าชายเลน ภายหลังการปลูกฟื้นฟู ในพื้นที่แปลงสาธิต ตำบลบางปู อำเภอยะหริ่ง จังหวัดปัตตานี และเปรียบเทียบอัตราการเติบโตของปูดำ (Scylla olivacea) ที่เลี้ยงในพื้นที่แปลงสาธิต ตำบลบางปู อำเภอยะหริ่ง และพื้นที่นากุ้งร้าง ตำบลบางเขา อำเภอหนองจิก จังหวัดปัตตานี รวมถึงศึกษาปัจจัยแวดล้อมบางประการในพื้นที่ดังกล่าว โดยทำการศึกษาเป็นเวลา 7 เดือน (กรกฎาคม 2566 – กุมภาพันธ์ 2567) ผลการศึกษาพบว่า ในพื้นที่แปลงสาธิตพบชนิดไม้ทั้งสิ้น 5 ชนิด ได้แก่ โกงกางใบเล็ก โกงกางใบใหญ่ ถั่วขาว แสมขาว และลำแพน มีมวลชีวภาพรวม 13.21 ตัน/ไร่ (82.56 ตัน/เฮกตาร์) เป็นมวลชีวภาพเหนือพื้นดิน 9.97 ตัน/ไร่ (62.31 ตัน/เฮกตาร์) และมวลชีวภาพใต้พื้นดิน 3.24 ตัน/ไร่ (20.25 ตัน/เฮกตาร์) จากการศึกษาอัตราการเติบโตของปูดำ พบว่า ปูดำที่เลี้ยงในพื้นที่แปลงสาธิต และปูดำที่เลี้ยงในพื้นที่นากุ้งร้าง มีอัตราการเติบโตของกระดองเฉลี่ย 0.31 และ 0.22 มิลลิเมตร/วัน ตามลำดับ โดยปูดำที่เลี้ยงในพื้นที่แปลงสาธิต มีอัตราการรอดตายร้อยละ 52.5 และปูดำที่เลี้ยงในพื้นที่นากุ้งร้าง มีอัตราการรอดตายร้อยละ 42.0 และเมื่อพิจารณาปัจจัยด้านสิ่งแวดล้อมบางประการ พบว่า สมบัติทางเคมีของน้ำในพื้นที่แปลงสาธิตอยู่ในเกณฑ์ที่เหมาะสมตามมาตรฐานคุณภาพน้ำเพื่อการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่ง หากแต่ในบริเวณพื้นที่นากุ้งร้าง มีสมบัติทางเคมีของน้ำบางประการที่สูงเกินค่ามาตรฐานคุณภาพน้ำเพื่อการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่ง ได้แก่ แอมโมเนีย และไนเตรท อันเนื่องมาจาก อาหารสดที่ใช้เลี้ยงปูดำตกค้างในบ่อ จึงทำให้น้ำเกิดการเน่าเสีย