การใช้ประโยชน์และการจัดการไผ่ตง (Dendrocalamus asper) สำหรับใช้ผลิตผืนระนาดทุ้ม - สดงาม, ธนโชติ; เมี้ยนมิตร, นิตยา; สังข์แก้ว, สราวุธ (วารสารวนศาสตร์ไทย, 2026)
การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาองค์ความรู้ในการใช้ประโยชน์ไผ่ในการผลิตผืนระนาดทุ้ม และวิเคราะห์แนวทางการจัดการไผ่ตงในป่าชุมชนบ้านคลองสีเสียด ตำบลหินตั้ง อำเภอเมือง จังหวัดนครนายก โดยใช้วิธีการสัมภาษณ์เชิงลึกและบันทึกเสียงผู้ให้ข้อมูลหลักจำนวน 3 คน ซึ่งคัดเลือกโดยใช้วิธีการแบบ snowball sampling และวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพ รวมทั้งการวิเคราะห์ปัจจัยแวดล้อมโดยใช้ SWOT analysis และ TOWS matrix ผลการศึกษาพบว่า ไผ่ตง ที่เป็นพันธุ์ปลูกพื้นเมืองที่ชื่อว่า “ไผ่ตงหม้อ” ซึ่งเป็นไผ่ที่มีคุณลักษณะที่เหมาะสมต่อการผลิตผืนระนาดทุ้ม มีการคัดเลือกและจัดการไผ่ตงโดยพิจารณาช่วงอายุและตำแหน่งของลำไผ่ที่ให้เสียงดี คือ ไผ่ที่มีอายุมากกว่า 5 ปี และไม่มีรอยตำหนิ ความยาวปล้องอยู่ระหว่าง 35.5 เซนติเมตร ถึง 50.8 เซนติเมตร การจัดการไผ่ตงจำแนกได้เป็น 4 ด้าน คือ 1) การคัดเลือกหน่อและการไว้ลำ 2) การปลูกเสริม 3) วิธีการตัดฟัน และ 4) การติดตาม และการบำรุงรักษา ปริมาณการใช้ประโยชน์ไผ่ตงในการผลิตผืนระนาดทุ้มคิดเป็นร้อยละ 10.12 ของการใช้ไผ่ตงทั้งหมด ปัญหาที่พบคือ การปรับเปลี่ยนพื้นที่ที่เคยปลูกไผ่ตงเป็นการปลูกพืชเศรษฐกิจชนิดอื่น สำหรับแนวทางการจัดการไผ่ตง มี 4 แนวทางหลัก ได้แก่ 1) การสร้างความร่วมมือระหว่างผู้ใช้ประโยชน์จากไผ่ตงและหน่วยงานภาครัฐ 2) การอบรมความรู้ด้านวิชาการเพื่อการจัดการผลผลิตจากไผ่ตง 3) การฝึกอบรมการจัดการไผ่ตงเพื่อการผลิตผืนระนาดทุ้ม และ 4) การรณรงค์ให้มีการปลูกไผ่ตงควบคู่กับการปลูกพืชเศรษฐกิจอื่น ๆ