ประสิทธิภาพสารกรองของ Pseudomonas fluorescens ในการส่งเสริมการเจริญเติบโตของต้นกล้ายางพารา - วงศ์จินดาคุณ อภิวัฒน์; เชื้อบุญ วิลาวรรณ์; อธินุวัฒน์ ดุสิต (Thai Journal of Science and Technology, 2015)
บทคัดย่อ แบคทีเรียรอบรากพืชมีรายงานว่าสามารถผลิตสารกระตุ้นการเจริญเติบโตของพืชได้ เช่น indole-3-acetic acid (IAA) การวิจัยครั้งนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการผลิต IAA ของแบคทีเรียรอบรากพืช Pseudomonas fluorescens ในการส่งเสริมการเจริญเติบโตของต้นกล้ายางพารา ผลการทดลองพบว่า P. fluorescens สามารถผลิต IAA ได้สูงสุด 47.52 µg ml-1 ภายใน 24 ชั่วโมง ภายใต้สภาพหลอดทดลอง ซึ่งตรวจสอบด้วยเทคนิค high-performance liquid chromatography (HPLC) ต่อมาได้ทำการคลุกเมล็ดยางพันธุ์ RRIM600 ด้วยสารกรองของ P. fluorescens พบว่าสามารถส่งเสริมให้ต้นกล้ายางมีความสูงต้น ความยาวราก และเส้นรอบวงลำต้น เมื่ออายุ 30 และ 60 วัน เท่ากับ 26.72, 9.02 และ 0.26 เซนติเมตร และ 40.23, 13.10 และ 0.30 เซนติเมตร ตามลำดับ ซึ่งแตกต่างทางสถิติกับกรรมวิธีควบคุม (P = 0.05) สารกรองดังกล่าวสามารถกระตุ้นให้ต้นกล้ายางมีการผลิตฮอร์โมน IAA ในสภาพเรือนปลูกพืชทดลอง โดยกิจกรรมของ IAA จะเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วเท่ากับ 3.54 µg mg-1 หลังต้นกล้างอก 7 วัน เมื่อเปรียบเทียบกับกรรมวิธีอื่น ๆ (P = 0.05) ผลการทดลองชี้ให้เห็นว่า การชักนำการเจริญเติบโตของต้นกล้ายางโดยใช้สารกรองของ P. fluorescens ผ่านกระบวนการเปลี่ยนแปลงทางชีวเคมีภายในเซลล์พืชให้มีการสะสมสารกระตุ้นการเจริญเติบโตของพืชซึ่งเกี่ยวข้องกับการผลิต IAA ดังนั้นการประยุกต์ใช้สารกรองของ P. fluorescens เป็นสารกระตุ้นการเจริญเติบโตพืชจึงมีความเป็นไปได้และเป็นอีกหนึ่งทางเลือกในการส่งเสริมสุขภาพพืช คำสำคัญ : ฮอร์โมนพืช; การเกษตรยั่งยืนต้นทุนต่ำ; การควบคุมโดยชีววิธี; ส่งเสริมสุขภาพพืช Abstract Plant growth promoting rhizobacteria (PGPB) has been reported to produce plant-growth regulators such as indole-3-acetic acid (IAA). This study focused on PGPB, Pseudomonas fluorescens IAA production to enhance growth of para-rubber seedling. Results showed that, P. fluorescens secreted high levels of IAA within 24 h at a concentration of 47.52 µg ml-1 in vitro determined by high-performance liquid chromatography (HPLC). Subsequently, the para rubber cultivar RRIM600 seed treated with the cell-free filtrate of P. fluorescens increased significantly of stem height, root length, and stem circumference on 30 and 60-day-old plant with 26.72, 9.02, and 0.26 cm and 40.23, 13.10, and 0.30 cm, respectively (P = 0.05). The cell-free filtrate also triggered slightly increase expression of plant growth hormones, IAA under greenhouse conditions. The activity of IAA was increased immediately after seed treated with the cell-free filtrate reaching peak levels at 7 days at 3.54 µg mg-1 compared to control treatments (P = 0.05). Growth induction of para-rubber seedling by P. fluorescens cell-free filtrate through the biochemical changes brings about accumulation of plant growth regulator that relates to biosynthesis of IAA. The application of the cell-free filtrate of P. fluorescens as regulators enhance growth will be compatible and alternative with its use for plant health promotion. Keywords: phytohormone; low input sustainable agriculture; biocontrol; enhance plant health