การถ่ายทอดลักษณะการทนน้ำท่วมฉับพลันและการประเมินเครื่องหมายดีเอ็นเอ ART5 และ RM23887 สำหรับการจำแนกลักษณะการทนน้ำท่วมฉับพลันในข้าว - ขุนศรี เอกกฤษณ์; ศรีวงศ์ชัย ธานี; เกิดผล รัตติกาน; ศรีพิจิตต์ ประภา (Thai Journal of Science and Technology, 2017)
บทคัดย่อ ความสามารถของการทนน้ำท่วมฉับพลันเป็นอีกลักษณะที่ควรมีไว้ในข้าวที่ปลูกในที่ลุ่ม การประเมินลักษณะการทนน้ำท่วมฉับพลันในประชากรลูกผสมกลับชั่วที่ BC1F2 ของคู่ผสมระหว่างข้าวพันธุ์หอมชลสิทธิ์ที่ทนน้ำท่วมฉับพลันกับข้าวพันธุ์ชัยนาท 1 ที่ไม่ทนน้ำท่วมฉับพลัน จำนวน 200 ต้น โดยทดสอบการทนน้ำท่วมฉับพลันเป็นระยะเวลา 14 วันในระยะต้นกล้า พบว่ามีต้นข้าวที่ตายจำนวน 135 ต้น และต้นที่รอดชีวิตจำนวน 65 ต้น ซึ่งมีการกระจายตัวในอัตราส่วนระหว่างต้นที่ตายกับต้นที่รอดชีวิตเป็น 3 : 1 แสดงว่าลักษณะการทนน้ำท่วมฉับพลันถูกควบคุมด้วยยีน 1 ตำแหน่ง ซึ่งเป็นยีนด้อย และจากการใช้เครื่องหมายดีเอ็นเอ RM23887 และ ART5 กับต้นข้าวที่รอดชีวิตทั้ง 65 ต้น เพื่อประเมินประสิทธิภาพในการจำแนกพันธุกรรมที่มีลักษณะทนน้ำท่วมฉับพลันเหมือนข้าวพันธุ์หอมชลสิทธิ์ พบว่าเครื่องหมายดีเอ็นเอ RM23887 สามารถจำแนกต้นข้าวได้จำนวน 57 ต้น และเครื่องหมายดีเอ็นเอ ART5 สามารถจำแนกต้นข้าวได้เพียง 20 ต้น แสดงให้เห็นว่าเครื่องหมายดีเอ็นเอ RM23887 มีประสิทธิภาพและมีความแม่นยำในการจำแนกพันธุกรรมที่มีลักษณะทนน้ำท่วมฉับพลันเหมือนข้าวพันธุ์หอมชลสิทธิ์ได้มากกว่าเครื่องหมายดีเอ็นเอ ART5 คำสำคัญ : การถ่ายทอดลักษณะ; ลักษณะการทนน้ำท่วมฉับพลัน; การใช้เครื่องหมายดีเอ็นเอช่วยคัดเลือก Abstract Submergence tolerance ability is one of necessary trait for low land rice varieties. The evaluation of submergence tolerance trait was done in 200 BC1F2 progenies of cross between the tolerance variety, Homchonlasit and susceptible variety, CNT1. The result showed 135 plants died (susceptible) and 65 plants survivor (tolerance). The ratio of segregation showed 3 : 1 (died plants : survivor plants) indicating that a single gene controlled this trait. A submergence tolerance allele was recessive. The evaluation of RM23887 and ART5 marker for selecting of submergence tolerance lines similar to Homchonlasit variety was done in 65 submergence tolerant plants The result showed that 57 plants were selected by RM23887 marker and while 20 plants were selected by ART5 marker. Thus RM23887 have more accuracy for submergence tolerance selection than ART5 marker. Keywords: inheritance; submergence tolerant trait; marker assisted selection (MAS)