พรรณไม้ลูกผสมข้ามชนิด (พรหมขาว x มหาพรหมราชินี) สกุล Mitrephora วงศ์กระดังงา - พิริยะภัทรกิจ อนันต์; เฉลิมกลิ่น ปิยะ; เตชะศีลพิทักษ์ ธัญญะ; จันจุฬา ณัฐพงค์ (Thai Journal of Science and Technology, 2017)
บทคัดย่อ งานวิจัยนี้ได้ศึกษาพัฒนาการของดอกและผลของพรหมขาวและมหาพรหมราชินี การผสมข้ามชนิด ความงอกของเมล็ด รวมทั้งลักษณะสัณฐานวิทยาและสรีรวิทยาของพรรณไม้ลูกผสมข้ามชนิด (พรหมขาว x มหาพรหมราชินี) สกุลมหาพรหม วงศ์กระดังงา โดยทดลองที่สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย (วว.) เทคโนธานี จังหวัดปทุมธานี ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2556 ถึง 2559 พบว่าพรหมขาวมีใบขนาดเล็ก เรียบเป็นมันทั้งสองด้าน ดอกดกออกตรงข้ามใบ มีจำนวนดอกต่อกิ่งมาก ส่วนมหาพรหมราชินีมีใบขนาดใหญ่สีเขียวเข้ม เส้นใบเด่นชัด ดอกมีขนาดใหญ่ และมหาพรหมราชินีพร้อมรับการผสมในช่วงเช้าวันแรกที่ดอกบาน ส่วนเกสรเพศผู้จะปลดปล่อยละอองเรณูภายหลังดอกบาน 2 วัน อัตราการผสมติด ระยะเวลาที่ผลแก่ และความงอกของเมล็ดลูกผสม (พรหมขาว x มหาพรหราชินี) และพรหมขาวไม่แตกต่างกัน ลักษณะโครงสร้างใบ และเส้นใบเป็นร่างแหชัดเจนสีเขียวเข้มเป็นมันเหมือนมหาพรหมราชินี แต่มีขนาดเล็ก กลีบดอกชั้นนอกสีขาว ชั้นในสีชมพู มีกลิ่นหอม สามารถออกดอกได้ตั้งแต่ทรงพุ่มขนาดเล็ก เมื่ออายุต้น 2 ปี คำสำคัญ : พรหมขาว; มหาพรหมราชินี; ลูกผสม (พรหมขาว x มหาพรหราชินี) Abstract The morphology of hybrid plants (MA x MS), development of flowers and fruits which are Mitrephora genera including two species such as Mitrephora alba L. and Mitrephora sirikitiae. Weerasooriya, et al., studied this research at Thailand Institute of Scientific and Technological Research (TISTR) in Technopolis, Pathum Thani province from 2013 to 2016. The results showed that M. alba had small leaves and smooth on both sides. The floral bud was only on the opposite side of the leaf axial and it had more flowers. The M. sirikitiae had larger size, dark green leaves and the flower was the largest size. The optimum time for pollination was in the morning on the first day of flowering. The period of releasing the pollen after blooming was 2 days. The durational time on the pollination and the germination rate of the seeds between Mitrephora hybrid (MA x MS) and M. alba were not different. They were the same dark green leaves and dominant reticular veins as the M. sirikitiae. But the leaves were smaller. Outer petals were white and inner petals were pink. Development of flowers began from small shrub in the age of two years. Keywords: M. alba; M. sirikitiae; M. hybrid (MA x MS)