การประเมินความสัมพันธ์ทางพันธุกรรมและการจำแนกกล้วยไม้สกุลหวาย หมู่แคลิสตาด้วยลำดับนิวคลีโอไทด์ของยีน rbcL และชิ้นดีเอ็นเอระหว่างยีน trnH กับ psbA - มณีเนตร ฐิตาพร; ธนานันต์ ธีระชัย; ธนานันต์ นฤมล (Thai Journal of Science and Technology, 2017)
บทคัดย่อ กล้วยไม้สกุลหวายเป็นกล้วยไม้สกุลใหญ่ที่นิยมปลูกเลี้ยงกันเป็นจำนวนมาก และมีความสำคัญทางเศรษฐกิจ ปัจจุบันการจำแนกชนิดของกล้วยไม้ด้วยลักษณะสัณฐานทำได้ยาก และสามารถเกิดความผิดพลาดสูง ซึ่งจำเป็นต้องใช้ผู้เชี่ยวชาญในการจำแนก งานวิจัยนี้จึงใช้ลำดับนิวคลีโอไทด์ของยีน rbcL และชิ้นดีเอ็นเอระหว่างยีน trnH กับ psbA ประเมินความสัมพันธ์ทางพันธุกรรมและจำแนกกล้วยไม้สกุลหวาย หมู่แคลิสตา จำนวน 17 ชนิด โดยการเพิ่มปริมาณชิ้นดีเอ็นเอของยีน rbcL และชิ้นดีเอ็นเอระหว่างยีน trnH กับ psbA ด้วยปฏิกิริยาลูกโซ่พอลิเมอเรส แล้วตรวจสอบลำดับนิวคลีโอไทด์และวิเคราะห์ด้วยโปรแกรม ClustalW จากนั้นสร้างแผนภูมิความสัมพันธ์ทางพันธุกรรมด้วยโปรแกรม MEGA7 ผลการศึกษาพบว่าลำดับนิวคลีโอไทด์ของยีน rbcL และชิ้นดีเอ็นเอระหว่างยีน trnH กับ psbA สามารถจำแนกชนิดของกล้วยไม้สกุลหวาย หมู่แคลิสตา 7 และ 15 ชนิด ตามลำดับ เมื่อวิเคราะห์ลำดับนิวคลีโอไทด์ของทั้ง 2 ยีน ร่วมกัน พบว่าจำแนกกล้วยไม้สกุลหวายหมู่แคลิสตาได้ทั้ง 17 ชนิด คำสำคัญ : กล้วยไม้สกุลหวาย; หมู่แคลิสตา; ความสัมพันธ์ทางพันธุกรรม; ยีน rbcL; ชิ้นดีเอ็นเอระหว่างยีน trnH กับ psbA Abstract Dendrobium is the largest genus of orchid. Besides requiring the specialists, morphological identification of orchid species is quite difficult with high error. Therefore, the nucleotide sequences of the specific sites of plastid genes were used to identify 17 species of Dendrobium Section Callista. The plastid genes, rbcL gene and trnH-psbA intergenic spacer region were amplified and sequenced. All sequences were aligned by ClustalW and analyzed genetic relationship using MEGA7. The phylogenetic tree constructing based on the nucleotide sequences of rbcL gene and trnH-psbA intergenic spacer region could distinguish 7 and 15 out of 17 species, respectively. However, when analyzing both genes together, we found that all of 17 species were distinguished. Keywords: Dendrobium; Callista; genetic relationship; rbcL; trnH-psbA