การสลายตัวของแคลเซียมคาร์บอเนตในเปลือกหอย - บุญยืน, สุภกร; มาลัยทอง, มณฑา; โพธิ์แก้ว, อภิสิทธิ์; เชิดหิรัญกร, เบญญา; เชื้อสันเทียะ, อิสรพงษ์ (Thai Journal of Science and Technology, 2015)
บทคัดย่อ งานวิจัยนี้ได้ศึกษาการสลายตัวของแคลเซียมคาร์บอเนตจากเปลือกหอย โดยเตรียมตัวอย่างของเปลือกหอยแมลงภู่ หอยหวาน และหอยแครงในรูปแบบผง นำไปเผาในช่วงอุณหภูมิ 500, 700 และ 900 องศาเซลเซียส เป็นเวลา 5 ชั่วโมง บดและกรองผ่านตะแกรงคัดกรองขนาด 100 ไมโครเมตร พบว่า แคลเซียมคาร์บอเนตที่สะสมอยู่ในเปลือกหอยมีการเปลี่ยนแปลงเป็นแคลเซียมออกไซด์ ซึ่งตรวจสอบการเปลี่ยนแปลงดังกล่าวด้วยการนำมาวิเคราะห์ด้วยการเลี้ยวเบนรังสีเอกซ์ (XRD) กล้องจุลทรรศน์แบบส่องกราด (SEM) และวิเคราะห์พื้นที่ผิวด้วยเทคนิค Brunauer-Emmelt-Teller (BET) ผลการวิเคราะห์พบว่าแคลเซียมคาร์บอเนตจากเปลือกหอยทุกชนิดประกอบด้วยโครงสร้างอะราโกไนต์ เมื่ออุณหภูมิสูงขึ้นจะเกิดการเปลี่ยนไปเป็นโครงสร้างแคลไซต์ที่อุณหภูมิ 500-700 องศาเซลเซียส และที่อุณหภูมิ 900 องศาเซลเซียส พบว่า แคลเซียมคาร์บอเนตเกิดเปลี่ยนไปเป็นแคลเซียมออกไซด์อย่างสมบูรณ์ ส่วนการเผาเปลือกหอยแมลงภู่จะเปลี่ยนไปเป็นแคลเซียมออกไซด์ได้ดีกว่าเปลือกหอยแครงและเปลือกหอยหวาน ตามลำดับ นอกจากนี้แคลเซียมออกไซด์ที่ได้จากเปลือกหอยแครงยังมีความไวต่อความชื้น ซึ่งเปลี่ยนเป็นแคลเซียมไฮดรอกไซด์ได้ง่าย คำสำคัญ : Abstract In this research, the decomposition of calcium carbonate from various shells was studied with a function of calcination temperature. The mussel, spotted babylon and cockle shell were calcined. The calcination temperature were in ranged of 500 to 900 °C for 5 hr. Calcined shell were grinded and sieved to select 100 micrometer size particles. The results showed calcium carbonate in each shell turn into calcium oxide and the caclined shell powder were characterized by various techniques such as X-ray diffraction (XRD), scanning electron microscope (SEM), and Brunauer-Emmett-Teller (BET) surface analysis. XRD patterns illustrated partial phase changing from aragonite to calcite, when heating at 500-700 °C. However, the greater heating temperature to 900 °C was showed completing phase change to calcite. The calcium oxide from calcined shell powder were very sensitive to the moisture in air, as the calcium hydroxide peak was found in XRD pattern. Keywords: shell; calcium carbonate; calcium oxide; calcium hydroxide