สารพอลิแซคคาไรด์ของ Pseudomonas fluorescens ส่งเสริมการเจริญเติบโตของยางชำถุงภายใต้สภาพอุณหภูมิสูง - จิตสว่าง, พันศักดิ์; เชื้อบุญ, วิลาวรรณ์; อธินุวัฒน์, ดุสิต (Thai Journal of Science and Technology, 2015)
บทคัดย่อ ยางชำถุงพันธุ์ RRIM600 ที่ได้รับการพ่นใบด้วยสารพอลิแซคคาไรด์ของ Pseudomonas fluorescens SP007s ความเข้มข้น 100 mg ml-1 ทำให้มีความสูงต้น ความยาวราก และเส้นรอบวงลำต้นเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P = 0.05) ภายใต้สภาพอุณหภูมิ 40-45 °C เท่ากับ 14.1, 15.8, 37.5 % และ 17.3, 15.7, 62.2 % หลังพ่นใบ 30 และ 60 วัน ตามลำดับ ยิ่งไปกว่านั้นสารพอลิแซคคาไรด์ยังส่งเสริมให้ยางมีจำนวนฉัตรเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P = 0.05) 12.2 % ภายใต้สภาพอุณหภูมิดังกล่าว อย่างไรก็ตาม สารพอลิแซคคาไรด์ยังสามารถกระตุ้นให้ยางมีการผลิตฮอร์โมน indole-3-acetic acid (IAA) และกระตุ้นภูมิต้านทานให้ผลิต guaiacol peroxidase (GPX) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ โดยกิจกรรมของ IAA และ GPX จะเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วเท่ากับ 4.56 µg mg-1 และ 4.25 min-1 mg-1 protein ตามลำดับ หลังพ่นใบด้วยสารพอลิแซคคาไรด์ภายใต้สภาพอุณหภูมิ 40-45 °C 4 วัน เมื่อเปรียบเทียบกับกรรมวิธีอื่น ๆ (P = 0.05) การชักนำระบบภูมิต้านทานพืชโดยใช้สารพอลิแซคคาไรด์ของ SP007s ให้ยางต้านทานต่อสภาวะแวดล้อมที่ไม่เหมาะสม (อุณหภูมิ 40-45 °C) เกิดขึ้นมาจากการเปลี่ยนแปลงทางชีวเคมีภายในเซลล์พืชจากการสะสมของเอนไซม์ ต่าง ๆ ในระบบภูมิคุ้มกันและฮอร์โมนพืช ได้แก่ การผลิต GPX และ IAA สารประกอบต่าง ๆ เหล่านี้จึงจัดเป็นตัวบ่งชี้ต่อการตอบสนองต่อสภาวะความเครียดและระบบภูมิคุ้มกันของพืช ดังนั้นจึงมีความเป็นไปได้ในการใช้สารพอลิแซคคาไรด์ในระบบการผลิตกล้ายางและยางชำถุงภายใต้สภาวะการเปลี่ยนแปลงอุณหภูมิของโลก คำสำคัญ : การชักนำระบบภูมิต้านทานพืช; การเกษตรยั่งยืนต้นทุนต่ำ; ส่งเสริมสุขภาพพืช Abstract The poly bag rubber cultivar RRIM600 foliar sprayed with the 100 mg ml-1 polysaccharides of Pseudomonas fluorescens SP007s significantly increased stem height, root length, and stem circumference with 14.1, 15.8, 37.5 % and 17.3, 15.7, 62.2 % after foliar spray for 30 and 60 days, respectively under temperature 40-45 °C (P = 0.05). Moreover, 12.2 % of the number of internode significantly increased by the polysaccharides application under temperature 40-45 °C (P = 0.05). Also, the polysaccharides triggered significantly increase expression of plant growth hormones, indole-3-acetic acid (IAA) and defense-related enzymes, guaiacol peroxidase (GPX). The activity of IAA and GPX were increased immediately after foliar sprayed with the polysaccharides under temperature 40-45 °C reaching peak levels at 4 days after application at 4.56 µg mg-1 and 4.25 min-1 mg-1 protein, respectively compared to control treatments (P = 0.05). Induction of systemic resistance by SP007s polysaccharides against abiotic stress of the poly bag rubber through the biochemical changes brings about accumulation of defense-related enzymes and growth hormones that relates to biosynthesis of GPX and IAA. These defensive compounds are play a marked role in stress response and immunity of plants. Therefore, it possible that polysaccharides can be used in the seedling and poly bag rubber production system under climate change conditions. Keywords: induced systemic resistance; low input sustainable agriculture; enhance plant health