การประเมินความสัมพันธ์ทางพันธุกรรมและการระบุพันธุ์ของกล้วยไม้สกุลหวาย หมู่ไนโกรเฮอร์ซูเธ และลูกผสมด้วยลำดับนิวคลีโอไทด์ของยีน rpoC1 และชิ้นดีเอ็นเอที่อยู่ระหว่างยีน trnH กับ psbA - ธนานันต์, นฤมล; พันธ์รูปท้าว, จุฑาทิพย์; ธนานันต์, ธีระชัย (Thai Journal of Science and Technology, 2017)
บทคัดย่อ กล้วยไม้สกุลหวายเป็นกล้วยไม้ที่มีความสำคัญ เนื่องจากเป็นสินค้าส่งออกของประเทศไทย ดังนั้นจึงมีการพัฒนาปรับปรุงพันธุ์ใหม่ ๆ เพื่อตอบสนองต่อความต้องการผู้บริโภค ปัจจุบันจึงพบกล้วยไม้สกุลหวายลูกผสมจำนวนมาก และมีการละทิ้งกล้วยไม้พันธุ์พื้นเมืองดั้งเดิมหรือพันธุ์แท้ ดังนั้นการจำแนกพันธุ์และการประเมินความสัมพันธุ์ทางพันธุกรรมด้วยเทคนิคทางชีวโมเลกุลจึงมีความสำคัญอย่างยิ่ง ทั้งนี้เพื่อใช้เป็นข้อมูลสำหรับการอนุรักษ์และปรับปรุงพันธุ์ในอนาคต โดยการวิจัยครั้งนี้ได้จำแนกพันธุ์กล้วยไม้สกุลหวาย หมู่ไนโกรเฮอร์ซูเธ และลูกผสม จำนวน 21 พันธุ์ ด้วยลำดับนิวคลีโอไทด์ของยีน rpoC1 และชิ้นดีเอ็นเอที่อยู่ระหว่างยีน trnH กับ psbA พบว่าสามารถจำแนกได้ 18 พันธุ์ ดังนั้นจึงควรใช้ลำดับนิวคลีโอไทด์บริเวณอื่นร่วมด้วย เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการจำแนกมากยิ่งขึ้น คำสำคัญ : สกุลหวาย; หมู่ไนโกรเฮอร์ซูเธ; ความสัมพันธ์ทางพันธุกรรม; ยีน rpoC1; ชิ้นดีเอ็นเอที่อยู่ระหว่างยีน trnH กับ psbA Abstract Dendrobium is an important orchid, since it becomes the export goods of Thailand. The breeding development for customers’ demand will generate new varieties. Currently, these orchids have many hybrids Dendrobium and lead to abandonment of the native Dendrobium. The identification and assessment of genetic relationship are able to conserve and improve orchid’s breeding by biomolecules. The research for identification and assessment of genetic relationship among section Nigrohirsutae of Dendrobium and their hybrids (21 cultivars) use nucleotide sequences of rpoC1 and trnH-psbA, which can identify the 18 cultivars. Therefore, it is suggested that the regions other indicated the greater effectiveness for identification. Keywords: Dendrobium; Nigrohirsutae; genetic relationship; rpoC1 gene; trnH-psbA intergenic spacer