การประเมินความสัมพันธ์ทางพันธุกรรมและการจำแนกกล้วยไม้สกุลรองเท้านารีกลุ่มใบลายด้วยลำดับนิวคลีโอไทด์ของยีน rpoC1 และชิ้นดีเอ็นเอที่อยู่ระหว่างยีน trnH กับ psbA - มีเสงี่ยม, ทีปกา; ธนานันต์, ธีระชัย; ธนานันต์, นฤมล (Thai Journal of Science and Technology, 2017)
บทคัดย่อ ความสัมพันธ์ทางพันธุกรรมมีประโยชน์ต่อการจำแนกสิ่งมีชีวิตในระดับโมเลกุล ปัจจุบันการจำแนกกล้วยไม้มักมีความยุ่งยากและความสับสน อีกทั้งการจำแนกด้วยลักษณะสัณฐานต้องอาศัยผู้เชี่ยวชาญ งานวิจัยนี้จึงใช้ลำดับนิวคลีโอไทด์ของยีน rpoC1 และชิ้นดีเอ็นเอที่อยู่ระหว่างยีน trnH กับ psbA ในการจำแนกพันธุ์และประเมินความสัมพันธ์ทางพันธุกรรมของกล้วยไม้สกุลรองเท้านารี กลุ่มใบลาย 22 พันธุ์ เมื่อวิเคราะห์แผนภูมิความสัมพันธ์ทางพันธุกรรมที่ได้จากลำดับนิวคลีโอไทด์ของยีน rpoC1 หรือชิ้นดีเอ็นเอที่อยู่ระหว่างยีน trnH กับ psbA เพียงบริเวณเดียว พบว่าไม่สามารถจำแนกกล้วยไม้สกุลรองเท้านารีบางพันธุ์ ดังนั้นจึงวิเคราะห์ลำดับนิวคลีโอไทด์ของยีน rpoC1 และชิ้นดีเอ็นเอที่อยู่ระหว่างยีน trnH กับ psbA ร่วมกัน ซึ่งยังคงพบว่าไม่สามารถจำแนกกล้วยไม้สกุลรองเท้านารีครบทุกพันธุ์ แต่การวิเคราะห์ลำดับนิวคลีโอไทด์ 2 บริเวณ ร่วมกัน มีประสิทธิภาพในการจำแนกมากกว่าการวิเคราะห์ลำดับนิวคลีโอไทด์เพียงบริเวณเดียว คำสำคัญ : สกุลรองเท้านารี; ความสัมพันธ์ทางพันธุกรรม; การจำแนก; ยีน rpoC1; ชิ้นดีเอ็นเอที่อยู่ระหว่างยีน trnH กับ psbA Abstract Genetic relationship is useful for molecular identification of organism. The conventional orchid identification based mainly on morphology is difficult and confused. Besides, an expert for morphological classification is required. In this research, 22 samples of mottled-leaf Paphiopedilum were used to identify and analyze genetic relationship using DNA sequences of rpoC1 genes and trnH-psbA intergenic spacer region. The results revealed that, the phylogenetic tree constructed based on the nucleotide sequences of rpoC1 or trnH-psbA intergenic spacer region could not be employed to classify some varieties of Paphiopedilum. When data of rpoC1 gene and trnH-psbA intergenic spacer region were combined, some varieties of Paphiopedilum remained unidentified. However, combination data of the two loci showed more efficiency for identification among mottled-leaf Paphiopedilum samples than that of only single locus. Keywords: Paphiopedilum; genetic relationship; identification; rpoC1 gene; trnH-psbA intergenic spacer region