พรรณไม้ลูกผสมข้ามชนิด (มะป่วน x มหาพรหมราชินี) สกุล Mitrephora วงศ์กระดังงา - พิริยะภัทรกิจ, อนันต์; เฉลิมกลิ่น, ปิยะ; อัมพรายน์, กนกอร; จันจุฬา, ณัฐพงค์; เตชะศีลพิทักษ์, ธัญญะ (Thai Journal of Science and Technology, 2018)
บทคัดย่อ ศึกษาลักษณะทางสัณฐานวิทยาและพัฒนาการของดอกพรรณไม้ลูกผสม (มะป่วน x มหาพรหมราชินี) โดยใช้มะป่วนเป็นแม่พันธุ์และมหาพรหมราชินีเป็นพ่อพันธุ์ ซึ่งอยู่ในสกุลมหาพรหม วงศ์กระดังงา ทดลองและปลูกเลี้ยงที่สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย (วว.) เทคโนธานี จังหวัดปทุมธานี ปี พ.ศ. 2557-2560 พบว่าเมล็ดของลูกผสมมีอัตราการงอกต่ำ ระยะเวลางอกเฉลี่ย 3 เดือน ทรงพุ่มมีขนาดใหญ่เช่นเดียวกับมะป่วน และสามารถจะเจริญเติบโตได้ดีในที่มีแสงแดดจัด ลักษณะโครงสร้างใบและเส้นใบเป็นร่างแหชัดเจนสีเขียวเข้มเหมือนมะป่วน แต่ใบมีขนาดใหญ่เช่นเดียวกับมหาพรหมราชินี หลังจากเมล็ดลูกผสมงอกลำต้นมีการเจริญเติบโตดี และออกดอกในปีที่ 3 ดอกมีขนาดใหญ่กว่ามะป่วน ลักษณะโครงสร้างดอกเหมือนกับมหาพรหมราชินี เมื่อแรกบานกลีบดอกชั้นนอกสีขาว มีเส้นลายม่วงตามยาว กลีบดอกชั้นในสีม่วงเข้ม เมื่อดอกบานเต็มที่กลีบดอกชั้นนอกจะเปลี่ยนเป็นสีเหลืองอ่อนลายม่วง ดอกมีกลิ่นหอม สามารถออกดอกได้ตั้งแต่ทรงพุ่มขนาดเล็ก คำสำคัญ : มะป่วน; มหาพรหมราชินี; พืชลูกผสมข้ามชนิด Abstract The morphology and flowering development of the hybrid plants (Mitrephora tomentosa x Mitrephora sirikitiae) were studied at Thailand Institute of Scientific and Technological Research (TISTR), Pathum Thani province since 2014-2017. Results showed that hybrid plants had the lowest germination rate within 3 months. The characters of hybrids were large shrubs and able to grow well under full sunlight. Its leaves were dark green with dominant reticular veins as M. tomentosa but leaves were large and similar to M. sirikitae. The hybrid plants grown for 3 years could flower with the sizes similar to those of M. tomentosa. Flower structure of the hybrids was the same as that of M. siritiae which its outer petals were white with violet line, and the inner petal lines were purple. During the full bloom, the hybrid flowers were fragrant with yellow and violet lines. Development of flower began from small shrub. Keywords: Mitrephora; M. tomentosa; M. sirikitiae; interspecific hybrid plant