การผสมเกสรที่มีผลต่อการเจริญเติบโตและช่วงเวลาการเก็บเกี่ยวที่เหมาะสมของน้อยหน่าลูกผสมพันธุ์เพชรปากช่อง - ล้านไชย, มยุรา; เตชะศีลพิทักษ์, ธัญญะ; ทองศรี, วีระณีย์; พิริยะภัทรกิจ, อนันต์; จันจุฬา, ณัฐพงค์ (Thai Journal of Science and Technology, 2018)
บทคัดย่อ น้อยหน่าลูกผสมพันธุ์เพชรปากช่องจัดอยู่ในพืชสกุล Annona เป็นผลไม้ที่นิยมในการบริโภค เนื่องจากมีรสชาติหวาน กลิ่นหอม และเมล็ดน้อย การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการผสมเกสรที่มีผลต่อการเจริญเติบโต รวมถึงช่วงเวลาการเก็บเกี่ยวของผลน้อยหน่าลูกผสมพันธุ์เพชรปากช่อง ระหว่างเดือนมกราคมถึงเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2560 พบว่าเปอร์เซ็นต์การผสมเกสรระหว่างวิธีการผสมแบบธรรมชาติและการผสมด้วยมือเท่ากับ 29 และ 38 เปอร์เซ็นต์ ตามลำดับ จากการศึกษาเปรียบเทียบขนาดของผล การเปลี่ยนแปลงสีภายนอกและภายในผลของทั้งสองวิธี ตลอดจนการพัฒนาของเมล็ด โดยการชั่งน้ำหนักผลตั้งแต่อายุผล 2-14 สัปดาห์ พบว่าการเจริญเติบโตของผลน้อยหน่าลูกผสมพันธุ์เพชรปากช่องเป็นแบบ double sigmoid curve อย่างไรก็ตาม ทั้งขนาดและรูปทรงของผลมีลักษณะไม่แตกต่างกัน จากนั้นจึงศึกษาช่วงเวลาการเก็บเกี่ยวที่เหมาะสม เนื่องจากน้อยหน่าลูกผสมพันธุ์เพชรปากช่องมีอายุการเก็บรักษาสั้น และมีการเปลี่ยนแปลงทางสรีรวิทยาที่ค่อนข้างเร็วหลังการเก็บเกี่ยว โดยแบ่งช่วงการเก็บเกี่ยวออกเป็น 3 ช่วงอายุ ได้แก่ ช่วงที่ 1 (100-110 วัน) ช่วงที่ 2 (111-120 วัน) และช่วงที่ 3 (121-130 วัน) เก็บรักษาที่อุณหภูมิ 25±2 องศาเซลเซียส ความชื้นสัมพัทธ์ร้อยละ 70±5 พบว่าช่วงที่ 1, 2 และ 3 ผลมีลักษณะเข้าสู่กระบวนการสุกแบบปกติ และมีคุณภาพการยอมรับของผู้บริโภค โดยมีอายุเฉลี่ย 6, 5 และ 4 วัน ตามลำดับ หลังการเก็บเกี่ยวในแต่ละช่วงอายุผล มีการเปลี่ยนแปลงสีผิวเปลือกผล ความแน่นเนื้อ คุณภาพการมองเห็น และการทดสอบปริมาณแป้ง พบว่ามีแนวโน้มลดลง สำหรับการสูญเสียน้ำหนัก ปริมาณของแข็งทั้งหมดที่ละลายน้ำได้ และปริมาณกรดที่ ไตเตรทได้ รวมถึงอัตราการหายใจและการผลิตเอทิลีน มีแนวโน้มเพิ่มขึ้นตามอายุผลหลังการเก็บเกี่ยว คำสำคัญ : น้อยหน่าลูกผสม; พันธุ์เพชรปากช่อง; วิธีการผสมเกสร; การเจริญเติบโต; ช่วงเวลาการเก็บเกี่ยว Abstract Petchpakchong sugar apple belongs to the genus Annona which is quite popular fruit due to its sweet taste and fragrance, and less seeds. The objectives of this investigation were to study fertilization percentages between natural and artificial approaches, and to determine growth and harvesting period of the fruit during January to June, 2017. The results revealed that fertilization percentages of natural and artificial approaches were 29 and 38 %, respectively. Fruit-size, color changing of exterior and interior peels of the fruit, seed development and fruit weight were investigated at the period of 2-14 week-old fruit. In both pollination approaches, the growth of Pethpakchong sugar apple fruit has double sigmoid curve pattern, and both size and shape were not different. Regarding to short shelf of this fruit due to rapid physiological changing, harvesting time after fertilization was concerned and studied. There were 3 old-periods of fruit, including 1st stage (100-110 day-old), 2nd stage (111-120 day-old) and 3rd stage (121-130 day-old). After harvesting all treatments, the fruits were kept at 25±2 oC and 70±5 %RH. The results presented that all harvesting periods were given normal fruit ripening and consumer acceptance scores were 6, 5 and 4 days after harvest, respectively. Moreover, peel color changes, firmness, visual quality and flour of each harvesting time period have gradually declined when harvesting time increased. In contrast, weight loss, total soluble solids, titration acidity, respiratory rate and ethylene production were increased congruence to maturity of the fruit. Keywords: Annona atemoya; Petchpakchong; pollination approach; growth; harvesting period