ความสัมพันธ์ระหว่างการควบคุมระดับ HbA1c กับการเกิดภาวะแทรกซ้อนทางหัวใจและหลอดเลือดที่สำคัญ ในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 โรงพยาบาลโพนทอง จังหวัดร้อยเอ็ด

เจนจิฬา ทิพย์พิมานพร

doi:10.64960/srimedj.v41i3.270449

ผู้แต่ง

เจนจิฬา ทิพย์พิมานพร กลุ่มงานอายุรกรรม โรงพยาบาลโพนทอง อ.โพนทอง จ.ร้อยเอ็ด 45110

DOI:

https://doi.org/10.64960/srimedj.v41i3.270449

คำสำคัญ:

เบาหวานชนิดที่ 2, ระดับน้ำตาลในเลือดสะสม, ภาวะแทรกซ้อนทางหัวใจและหลอดเลือด

บทคัดย่อ

ภูมิหลังและวัตถุประสงค์: โรคเบาหวานชนิดที่ 2 เป็นปัจจัยเสี่ยงสำคัญของภาวะแทรกซ้อนทางหัวใจและหลอดเลือด ซึ่งเป็นสาเหตุการเสียชีวิตหลักของผู้ป่วยโรคเบาหวาน อย่างไรก็ตาม ข้อมูลความสัมพันธ์ระหว่างระดับการควบคุม HbA1c กับการเกิดภาวะแทรกซ้อนทางหัวใจและหลอดเลือดที่สำคัญ (Major Adverse Cardiovascular Events; MACE) ในบริบทของโรงพยาบาลชุมชนยังมีจำกัด การศึกษานี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินความสัมพันธ์ดังกล่าวในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 โรงพยาบาลโพนทอง จังหวัดร้อยเอ็ด

วิธีการศึกษา: เป็นการศึกษาแบบย้อนหลังเชิงกลุ่ม ทบทวนเวชระเบียนและฐานข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ของผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ที่รับการรักษาในคลินิกโรคเรื้อรัง ช่วงวันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2566 ถึง 31 ธันวาคม พ.ศ. 2568 วิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างระดับ HbA1c กับการเกิด MACE โดยใช้สถิติ logistic regression ทั้งแบบตัวแปรเดี่ยวและแบบพหุตัวแปร กำหนดระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ p < 0.05

ผลการศึกษา: กลุ่มตัวอย่างจำนวน 572 ราย มีอายุเฉลี่ย 65.46 ± 8.88 ปี และร้อยละ 71 เป็นเพศหญิง ค่า HbA1c เฉลี่ยเท่ากับ ร้อยละ 9.29 ± 2.04 พบว่าสัดส่วนการเกิด MACE เพิ่มขึ้นตามระดับ HbA1c ที่สูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ (p for trend = 0.008) การวิเคราะห์แบบพหุตัวแปรพบว่า HbA1c ที่เพิ่มขึ้นทุก 1% มีความสัมพันธ์กับความเสี่ยงต่อการเกิด MACE ที่เพิ่มขึ้น (Adjusted OR = 1.23; 95%CI: 1.07–1.40; p = 0.003) ปัจจัยอื่นที่มีความสัมพันธ์กับการเกิด MACE ได้แก่ เพศชาย และค่า LDL-C ในขณะที่การได้รับยา metformin มีความสัมพันธ์กับความเสี่ยงที่ลดลง

สรุป: ระดับ HbA1c มีความสัมพันธ์กับความเสี่ยงของการเกิดภาวะแทรกซ้อนทางหัวใจและหลอดเลือดที่สำคัญในผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ในบริบทของโรงพยาบาลชุมชน โดยพบแนวโน้มความเสี่ยงเพิ่มขึ้นตามระดับ HbA1c ที่สูงขึ้น ผลการศึกษานี้สนับสนุนความสำคัญของการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดร่วมกับการจัดการปัจจัยเสี่ยงแบบองค์รวมเพื่อป้องกันการเกิด MACE

เอกสารอ้างอิง

World Health Organization. Global report on diabetes. Geneva: World Health Organization; 2016.

Emerging Risk Factors Collaboration. Diabetes mellitus, fasting glucose, and risk of vascular disease: a collaborative meta-analysis of 102 prospective studies. Lancet 2010;375(9733):2215–22. doi:10.1016/S0140-6736(10)60484-9.

International Diabetes Federation. IDF diabetes atlas. 10th ed. Brussels: International Diabetes Federation; 2021.

National Health Statistics Report 2022. Ministry of Public Health; 2023.

UK Prospective Diabetes Study (UKPDS) Group. Intensive blood-glucose control with sulphonylureas or insulin compared with conventional treatment and risk of complications in patients with type 2 diabetes. Lancet 1998;352:837–53. doi:10.1016/S0140-6736(98)07019-6.

Selvin E, Marinopoulos S, Berkenblit G, Rami T, Brancati FL, Powe NR, et al. Meta-analysis: glycosylated hemoglobin and cardiovascular disease in diabetes mellitus. Ann Intern Med 2010;152(9):612–20. doi:10.7326/0003-4819-141-6-200409210-00007.

Manosroi W, Phimphilai M, Waisayanand N, Buranapin S, Deerochanawong C, Gunaparn S, et al. Glycatedhemoglobin variability and the risk of cardiovascular events in patients with prediabetes and type 2 diabetes mellitus: a post-hoc analysis of a prospective and multicenter study. J Diabetes Investig. 2023;14(12):1391-400. doi: 10.1111/jdi.14073.

Rawshani A, Rawshani A, Franzén S, Sattar N, Eliasson B, Svensson AM, et al. Risk factors, mortality, and cardiovascular outcomes in patients with type 2 diabetes. N Engl J Med 2018;379:633–44. doi:10.1056/NEJMoa1800256.

Ministry of Public Health. Health Data Center (HDC): Diabetes service indicators, Health Region 7, fiscal year 2025 [Internet]. Nonthaburi: Ministry of Public Health; 2025 [cited 2026 Jun 10]. Available from: https://hdc.moph.go.th