ปัจจัยด้านการทำงานที่เกี่ยวข้องกับอาการผิดปกติทางระบบกล้ามเนื้อและกระดูกโครงร่าง ของกลุ่มช่างทำทองโบราณ จังหวัดสุโขทัย

จุฑามาศ ตามเพิ่ม; อัมรินทร์ คงทวีเลิศ; เพชรรัตน์ ภูอนันตานนท์; ดุสิต สุจิรารัตน์

ผู้แต่ง

จุฑามาศ ตามเพิ่ม คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล
อัมรินทร์ คงทวีเลิศ คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล
เพชรรัตน์ ภูอนันตานนท์ คณะกายภาพบำบัด มหาวิทยาลัยมหิดล
ดุสิต สุจิรารัตน์ คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล

คำสำคัญ:

อาการผิดปกติทางระบบกล้ามเนื้อและกระดูกโครงร่าง, ปัจจัยด้านการทำงาน, ช่างทำทองโบราณ

บทคัดย่อ

หลักการและวัตถุประสงค์ :อาการผิดปกติทางระบบกล้ามเนื้อและกระดูกโครงร่างเป็นปัญหาทางสุขภาพที่สามารถพบได้ในกลุ่มช่างทำทองโบราณ เนื่องจากเป็นอาชีพที่มีท่าทางการทำงานที่ไม่เหมาะสม ซึ่งเป็นหนึ่งในปัจจัยเสี่ยงที่ก่อให้เกิดการบาดเจ็บได้ง่าย งานวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์หาความสัมพันธ์ของปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับอาการผิดปกติทางระบบกล้ามเนื้อและกระดูกโครงร่าง

วิธีการศึกษา: รูปแบบการศึกษาครั้งนี้เป็นการศึกษาเชิงพรรณนา ดำเนินการเก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสอบถาม ซึ่งแบ่งออกเป็น 2 ส่วน ประกอบด้วยข้อมูลปัจจัยส่วนบุคคล และปัจจัยด้านการทำงาน จากกลุ่มผู้ทำอาชีพช่างทำทองโบราณ อำเภอศรีสัชนาลัย จังหวัดสุโขทัย จำนวน 124 คน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและสถิติเชิงอนุมานแบบพหุถดถอยโลจิสติก (Multiple Logistic Regression) นำเสนอด้วยค่า Adjusted OR (OR_adj) ที่ระดับช่วงความเชื่อมั่น 95%

ผลการศึกษา: ช่างทำทองโบราณส่วนใหญ่เป็นเพศหญิงร้อยละ 66.1 9 มีอายุเฉลี่ย 37.17 ปี (S.D. =0.603) ส่วนใหญ่จบการศึกษาระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย เมื่อทดสอบหาความสัมพันธ์ของปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับอาการปวดกล้ามเนื้อในรอบ 12 เดือนและ 7 วันที่ผ่านมา พบว่าปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับอาการปวดกล้ามเนื้ออย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05)ได้แก่ การออกแรงบีบหรือแรงกดมากเกินไป (OR_adj=4.26 95%CI=1.20-15.16) เครื่องมือที่มีน้ำหนักมาก (OR_adj=6.81 95%CI=1.57-29.58) การออกแรงขณะทำงานมากเกินไป (OR_adj=8.14 95%CI=1.91-34.71) และท่าทางการนั่งที่ไม่สมดุล (OR_adj=7.44 95%CI=1.48-37.47)

สรุป: ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับอาการผิดปกติทางระบบกล้ามเนื้อและกระดูกโครงร่างคือ การออกแรงบีบหรือแรงกดมากเกินไป มีการใช้อุปกรณ์หรือเครื่องมือที่มีน้ำหนักมาก ร่วมกับการออกแรงในการทำงานจนเกินไป อีกทั้งยังต้องยังต้องใช้เท้าเหยียบเครื่องพ่นไฟซึ่งมีลักษณะเป็นลูกสูบ ทำให้เกิดท่าทางการนั่งที่ไม่เหมาะสม ส่งผลต่อการกระจายแรงของน้ำหนักตัวไม่สมดุล

เอกสารอ้างอิง

1. สำนักงานสถิติแห่งชาติ. แรงงานไทย. กระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร; 2559.
2. สำนักโรคจากการประกอบอาชีพและสิ่งแวดล้อม. โรคและภัยสุขภาพจากการประกอบอาชีพและสิ่งแวดล้อม ปีพ.ศ. 2559. กระทรวงสาธารณสุข; 2560.
3. จีรนันท์ ธีระธารินพงศ์, วีระ พรศุทธากรณ์. ความชุกของกลุ่มอาการผิดปกติทางระบบโครงร่างกล้ามเนื้อและปัจจัยด้านท่าทางการทำงานในกลุ่มอาชีพสานตะกร้าไม้ไผ่. วารสารสาธารณสุขศาสตร์. 2558;44(3):273-287.
4.Tirthankar Ghosh, Banibrata Das, Somnath Gangopadhyay. Workrelated musculoskeletal disorder: An occupational disorder of the goldsmiths in India. Indian J Community Med. 2010;35(2):321-325.
5. โสภาพรรณ จิรนิรัติศัย. ภาวะผิดปกติของกล้ามเนื้อและกระดูกในคนงานกลุ่มวิสาหกิจชุมชน ประเภทผ้าและศิลปประดิษฐ์ในเขต 4. กระทรวงสาธารณสุข; 2560.
6. อิสรีย์รัช สืบศรี, มัณฑนา ดำรงศักดิ์, ธีรนุช ห้านิรัติศัย. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการบาดเจ็บโครงร่างกล้ามเนื้อที่เกี่ยวเนื่องจากการทำงานในผู้ประกอบอาชีพผลิตธูป. พยาบาลสาร. 2556;40:109-19.
7. I. Åkesson IB, G.-Å. Hansson. Physical workload in neck, shoulders and wrists/hands in dental hygienists during a work-day. Applied Ergonomics. 2012.
8. สุนิสา ชายเกลี้ยง, ธวัชชัย คำป้อง, วรวรรณ ภูชาดา. การประเมินความเสี่ยงต่อสุขภาพด้านการสัมผัสปัจจัยการยศาสตร์ของแรงงานนอกระบบกลุ่มเย็บผ้าสำเร็จรูป. วารสารสาธารณสุขมหาวิทยาลัยบูรพา. 2560;12(1):99-111.
9. Widanarko Baiduri, Legg Stephen, Devereux Jason, Stevenson Mark. The combined effect of physical, psychosocial/organisational and/or environmental risk factors on the presence of work-related musculoskeletal symptoms and its consequences. Applied Ergonomics. 2014;45(6):1610-21.
10. น้ำเงิน จันทรมณี, สสิธร เทพตระการพร, ผกามาศ พิริยะประสาธน์. ปัญหาการปวดเมื่อยกล้ามเนื้อจากการทำงานของกลุ่มอาชีพการทอผ้าด้วยมือ ในเขตภาคเหนือตอนบน ของประเทศไทย. ค วา ม ป ล อ ด ภั ย แ ละ สุ ข ภา พ. 2557;7:29-40.
11. กลางเดือน โพชนา, องุ่น สังขพงศ์. ความชุกและปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับอาการปวดเมื่อยกล้ามเนื้อของกลุ่มผู้ใช้คอมพิวเตอร์โน้ตบุ๊ก กรณีศึกษา นักศึกษาวิศวกรรมศาสตร์มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตหาดใหญ่. สารสาธารณสุขศาสตร์. 2557;44.