ต้นแบบระบบภูมิสารสนเทศออนไลน์เพื่อสนับสนุนการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุในชุมชน

ผู้แต่ง

  • วัชราภรณ์ ตาบูรี ภาควิชาเวชศาสตร์ครอบครัว คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร
  • ชิงชัย หุมห้อง สถานภูมิภาคเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ ภาคเหนือตอนล่าง มหาวิทยาลัยนเรศวร,
  • ชฎา ณรงค์ฤทธิ์ ภาควิชาวิทยาศาสตร์การเกษตร คณะเกษตรศาสตร์ ทรัพยากรธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อม มหาวิทยาลัยนเรศวร

คำสำคัญ:

ระบบภูมิสารสนเทศ; ผู้สูงอายุ; ชุมชน; เวชศาสตร์ครอบครัว

บทคัดย่อ

หลักการและวัตถุประสงค์ :  การจัดการข้อมูลด้านสุขภาพมีความสำคัญต่อการจัดบริการสุขภาพสำหรับผู้สูงอายุในชุมชน การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสร้างและประเมินการใช้งานต้นแบบระบบฐานข้อมูลสุขภาพผู้สูงอายุบนแผนที่ออนไลน์

วิธีการศึกษา:  ทำการสำรวจ วิเคราะห์ จัดทำฐานข้อมูลสุขภาพของผู้สูงอายุจำนวน 384 ราย จากนั้นพัฒนาให้อยู่ในรูประบบโปรแกรมแผนที่ออนไลน์โดยใช้โปรแกรมภูมิสารสนเทศรหัสเปิด (Open Sources) และประเมินความพึงพอใจและคุณภาพของระบบจากบุคคลากรทางสาธารณสุขจำนวน 30 ราย

ผลการศึกษา: พบว่า จุดเด่นของระบบฐานข้อมูลสุขภาพผู้สูงอายุที่พัฒนาขึ้นเป็นระบบที่สามารถค้นหาและแสดงข้อมูลสุขภาพพร้อมพิกัดและเส้นทางไปบ้านของผู้สูงอายุรายบุคคล ในส่วนผู้ใช้มีความพึงพอใจมากที่สุดคือเห็นว่าเป็นประโยชน์ต่องานบริการ เพราะช่วยให้การไปเยี่ยมบ้านบริบาลผู้สูงอายุในชุมชนเป็นไปอย่างสะดวกมากยิ่งขึ้น

สรุป: ต้นแบบระบบภูมิสารสนเทศออนไลน์ที่พัฒนาขึ้นนี้เป็นประโยชน์ต่องานเวชศาสตร์ครอบครัวเพราะช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการเข้าถึงข้อมูลภาวะสุขภาพผู้สูงอายุทั้งแบบรายบุคคลและภาพรวมเชิงพื้นที่

เอกสารอ้างอิง

1. มูลนิธิสถาบันวิจัยผู้สูงอายุไทย. สถานการณ์ผู้สูงอายุไทย 2559. 2559. [เข้าถึงเมื่อ 1 พ.ค. 2562]. เข้าถึงจาก: http://www.thaitgri.org.
2. สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ ๑๒ (พ.ศ. ๒๕๖๐–๒๕๖๔) 2560. [เข้าถึงเมื่อ 30 ก.ย. 2561]. เข้าถึงจาก: http://www.nesdb.go.th/ewt_dl_link.php?nid=6422.
3. สุพัตรา ศรีวณิชชากร, สุกัญญา หังสพฤกษ์, ประกายทิพ สุศิลปรัตน์. เวชศาสตร์ครอบครัวบนเส้นทางนโยบายปฐมภูมิองค์ความรู้เพื่อการพัฒนาระบบบริการสุขภาพตามหลักการของเวชศาสตร์ครอบครัว. นนทบุรี: สถาบันวิจัยและพัฒนาระบบสุขภาพชุมชน(สพช.); 2560.
4. ชฎา ณรงค์ฤทธิ์. ระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ด้านสิ่งแวดล้อม2548.
5. มธุรส ทิพยมงคลกุล. ระบาดวิทยาภูมิศาตร์ในงานสาธารณสุข. วารสารสาธารณสุขศาสตร์. 2555;42:44-52.
6. โชติรส นพพลกรัง, ศิรดล ศิริธร, ถิรยุทธ ลิมานนท์. ดรรชนีการเข้าถึงบริการสุขภาพขั้นพื้นฐานของผู้ป่วยโรคเบาหวาน กรณีศึกษาจังหวัดเชียงใหม่. วารสารสาธารณสุขมหาวิทยาลัยบูรพา. 2015;10:77-86.
7. Chaikoolvatana A, Pakasit V. Evaluation of the establishment of health promoting hospital via geographic information system in the north-eastern area of Thailand. Science, Engineering and Health Studies 2018; 12: 47-58.
8. รัตน์ระพี พลไพรสรรพ์, นิดาพรรณ สุรีรัตนันท์, อัครา ประโยชน์. ระบบเทคโนโลยีสารสนเทศทางภูมิศาสตร์ของโรควัณโรค. วารสารเทคโนโลยีสารสนเทศ 2552; 5: 7-12.
9. สุปรียา ท่าต่อย. การจัดทำระบบฐานข้อมูลสุขภาวะผู้สูงอายุโดยใช้เทคโนโลยีสารสนเทศภูมิศาสตร์ บนระบบแผนที่ออนไลน์. คณะเกษตรศาสตร์ ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม: มหาวิทยาลัยนเรศวร; 2559.
10. ชนม์ธนัช สุวรรณ, รัชฎาภรณ์ ทองแป้น. การจัดทำฐานข้อมูลประชากรผู้สูงอายุด้ายระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์: กรณีเทศบาลตำบลนำโจ้ อำเภอแม่ทะ จังหวัดลำปาง. วารสารบัณฑิตวิจัย 2562; 10: 219-34.
11. สุธีรา พึ่งสวัสดิ์, สุภาภรณ์ คงพรหม, ธีรวุฒิ พงศ์เศรษฐไพศาล, นิตย์ธิดา ภัทรธีรกุล, ใจบุญ แย้มยิ้ม, ศราวุธ สุทธิรัตน์, และคณะ. การพัฒนาระบบสารสนเทศสำหรับติดตามอาการผู้ป่วยในโครงการเรียนรู้ร่วมกันแบบสหสาขาวิชาชีพ. วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี หัวเฉียวเฉลิมพระเกียรติ 2561; 4: 7-19.
12. อาฟิน มูซอ. โปรแกรมการจัดการสภาวะสุขภาพผู้สูงอายุสำเร็จรูป. วารสารสาธารณสุขและวิทยาศาสตร์สุขภาพ 2561; 1: 52-63.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2020-02-21

รูปแบบการอ้างอิง

1.
ตาบูรี ว, หุมห้อง ช, ณรงค์ฤทธิ์ ช. ต้นแบบระบบภูมิสารสนเทศออนไลน์เพื่อสนับสนุนการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุในชุมชน . SRIMEDJ [อินเทอร์เน็ต]. 21 กุมภาพันธ์ 2020 [อ้างถึง 21 มกราคม 2026];35(1):59-65. available at: https://li01.tci-thaijo.org/index.php/SRIMEDJ/article/view/239906

ฉบับ

ประเภทบทความ

Original Articles