ประสิทธิภาพและความปลอดภัยของระบบการจ่ายยาด้วยเครื่องจัดยาอัตโนมัติและอิเล็กทรอนิกส์จัดมือในผู้ป่วยในที่โรงพยาบาลศรีนครินทร์
คำสำคัญ:
เครื่องจัดยาอัตโนมัติ; อิเล็กทรอนิกส์จัดมือ; หุ่นยนต์จัดยาบทคัดย่อ
หลักการและวัตถุประสงค์: โรงพยาบาลศรีนครินทร์นำเครื่องเทคโนโลยีมาช่วยจัดยาผู้ป่วยใน การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินประสิทธิภาพและความปลอดภัยของการจ่ายยาโดยการใช้เครื่องจ่ายยาอัตโนมัติและอิเล็กทรอนิกส์จัดมือในผู้ป่วยใน
วิธีการศึกษา: การศึกษาเชิงพรรณนาแบบย้อนหลัง โดยศึกษาปริมาณใบสั่ง ขนานยา ระยะเวลารอคอย และ ความคลาดเคลื่อนในการจ่ายยา ก่อนและหลังลงระบบ โดยระบบดังกล่าวนำมาใช้สำหรับจัดยาของใบสั่งยาต่อเนื่อง และรายการยาเสพติดให้โทษประเภท 2 และยาวัตถุออกฤทธิ์ต่อจิตประสาทประเภท 2 แต่ใบสั่งยาประเภทอื่นๆ ยังคงใช้วิธีจัดยาด้วยมือ โดยวิเคราะห์ในภาพรวมและจำแนกตามประเภทใบสั่งยา
ผลการศึกษา: ระยะเวลารอคอยโดยภาพรวมเฉลี่ยก่อนและหลังลงระบบเท่ากับ 15.9 นาที และ 15.5 นาทีต่อใบสั่งยา และไม่มีความแตกต่างกันในทางสถิติ เมื่อจำแนกตามประเภทใบสั่งยา แม้ว่าระยะเวลารอคอยเฉลี่ยของใบสั่งยาต่อเนื่องเพิ่มขึ้นร้อยละ 21.5 (0.7 vs. 0.8 นาที) และมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.01) แต่ระยะเวลารอคอยในขั้นตอนจัดยาไม่แตกต่างกัน แต่แตกต่างในขั้นตอนการตรวจสอบยาโดยเภสัชกรเนื่องจากมีรายการยาที่ใช้ต่อเนื่องเพิ่มขึ้น ร้อยละ 51.4 (666,888 vs. 1,009,667 ขนานยา) และมีการเปลี่ยนแปลงระบบการกระจายยาแบบ 3 วัน เป็น 1 วัน แต่สามารถลดระยะเวลาของพยาบาลในการเตรียมยาเป็นมื้อให้แก่ผู้ป่วย ระยะเวลารอคอยของใบสั่งยาด่วนลดลงร้อยละ 14.4 (14.9 vs. 12.8 นาที) และมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.01) สำหรับใบสั่งยาประเภทอื่นๆ ไม่พบว่ามีการเปลี่ยนแปลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ อัตราความคลาดเคลื่อนในการจ่ายยาลดลงร้อยละ 51.1 เมื่อวิเคราะห์ในหน่วยใบสั่งยา และลดลงร้อยละ 52.3 เมื่อวิเคราะห์ในหน่วยขนานยา และมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.01) โดยเฉพาะใบสั่งยาต่อเนื่องสามารถลดความคลาดเคลื่อนได้มากสุด (ร้อยละ 77) ระดับความรุนแรงของความคลาดเคลื่อนในการจ่ายยา ระดับความรุนแรง B ลดลงร้อยละ 50.3 และ ระดับความรุนแรง C ลดลงร้อยละ 89.1 เมื่อวิเคราะห์ในหน่วยขนานยา
สรุป: การนำเครื่องจัดยาเม็ดอัตโนมัติและอิเล็กทรอนิกส์จัดมือมาช่วยในการจัดยาผู้ป่วยใน ทำให้เพิ่มประสิทธิภาพในการทำงานของการบริการจ่ายยาผู้ป่วยใน ลดความคลาดเคลื่อนการจ่ายยา ส่งผลให้ผู้ป่วยปลอดภัยในการใช้ยามากขึ้น
เอกสารอ้างอิง
2. กรัณฑ์รัตน์ ทิวถนอม, ศุภลักษณ์ ธนานนท์นิวาส. ความคลาดเคลื่อนทางยาและแนวทางป้องกันเพื่อความปลอดภัยของผู้ป่วย. Veridian E-Journal 2552; 2: 196-7.
3. สมาคมเภสัชกรรมโรงพยาบาล (ประเทศไทย). มาตรฐานวิชาชีพเภสัชกรรมโรงพยาบาล พ.ศ. ๒๕๖๑ - พ.ศ. ๒๕๖๕ [Online].[Accessed July 27, 2019]. Available from http://www.thaihp.org/index.php?option=other_detail&lang=th&id=307&sub=-1
4. Rough SR, Temple JD. Automation in practice. In: Brown TR, ed. Handbook of institutional pharmacy practice. 4th ed. Bethesda, MD: American Society of Health-System Pharmacist, 2006: 329-52.
5. Fitzpatrick BR, Cooke P, Southall C, Kauldhar, Water P. Evaluation of an automated dispensing system in a hospital pharmacy dispensing. Pharm J. 2005; 274: 763-5.
6. National Coordinating Council for Medication Errors Reporting and Prevention. NCC MERP Taxonomy of Medication Errors [Online]. [Accessed August 6, 2019]. Available from http://www.nccmerp.org/sites/default/files/taxonomy2001-07-31.pdf
7. Goundrey-Smith S. Pharmacy robots in UK hospitals: the benefit and implementation issues. Pharm J 2008; 280: 599-602.
8. Temple J and Ludwig B. Implementation and evaluation of carousel dispensing technology in a university medical center pharmacy. Am J Health-Syst Pharm 2010; 67: 821-9.
9. Ong YSP, Chen LL, Wong JA, Gunawan Y, Goh WJ, Tan MC, Lee SB. Evaluating the Impact of Drug Dispensing Systems on the Safety and Efficiency in a Singapore Outpatient Pharmacy. Innov Pharm 2014; 5: 1-7.
10. วรรณอร ปลอดกระโทก, ฐณัฎฐา กิตติโสภี, รุ่งเพ็ชร์ สกุลบำรุงศิลป์, กมลศักดิ์ เรืองเจริญรุ่ง. การหาต้นทุนที่ประหยัดและต้นทุนที่หลีกเลี่ยงได้ของระบบจ่ายยาอัตโนมัติ. วารสารเภสัชกรรมโรงพยาบาล 2553; 20: 43-54.
