ผลการรักษาด้วยการผ่าตัดกล่องเสียงออกทั้งหมดในผู้ป่วยมะเร็งกล่องเสียงและมะเร็งช่องคอส่วนล่าง
คำสำคัญ:
การผ่าตัดกล่องเสียงออกทั้งหมด; มะเร็งกล่องเสียง; มะเร็งช่องคอส่วนล่าง; ภาวะรูรั่วที่คอหอยหลังผ่าตัดบทคัดย่อ
หลักการและวัตถุประสงค์: การผ่าตัดกล่องเสียงออกทั้งหมดมีบทบาทสำคัญในการรักษาโรคมะเร็งกล่องเสียง และมะเร็งช่องคอส่วนล่าง ซึ่งมีภาวะแทรกซ้อนที่พบได้บ่อยคือการเกิดรูรั่วที่คอหอยหลังผ่าตัด โดยเฉพาะ อย่างยิ่งผู้ป่วยที่เคยได้รับรังสีรักษามาก่อน การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาอัตราการเกิดภาวะรูรั่วที่คอหอย หลังผ่าตัดกล่องเสียงออกทั้งหมดรวมถึงอัตราการอยู่รอดชีวิตของผู้ป่วยหลังการผ่าตัด
วิธีการศึกษา: เป็นการศึกษาย้อนหลังซึ่งรวบรวมข้อมูลผู้ป่วยโรคมะเร็งกล่องเสียง และมะเร็งช่องคอ ส่วนล่างที่ได้รับการผ่าตัด total laryngectomy และ total laryngopharyngectomy ที่สถาบันมะเร็งแห่งชาติ ในระหว่างปี พ.ศ.2557 ถึง 2561
ผลการศึกษา: มีผู้ป่วยในการศึกษานี้จำนวน 42 ราย เป็นเพศชายทั้งหมด ผู้ป่วยที่ได้รับการผ่าตัด total laryngectomy ร้อยละ 66.7 เป็นการผ่าตัดแบบ primary surgery หลังการผ่าตัดไม่มีผู้ป่วยที่เกิดภาวะรูรั่วที่คอหอยหลังผ่าตัด ในการติดตามผู้ป่วยพบว่า มีผู้ป่วย 11 ราย ( ร้อยละ 26.2) มีการกลับเป็นซ้ำของโรคซึ่งส่วนใหญ่เป็นแบบ lung metastasis ผู้ป่วยที่ได้รับการผ่าตัดแบบ primary surgery มี 3-year DFS , 5-years DFS , 3-year OS และ 5-year OS เท่ากับ ร้อยละ 79.4 , 79.4 , 77.3 และ 65.6 ตามลำดับ ในขณะที่ผู้ป่วยที่ได้รับการผ่าตัดแบบ salvage surgery มี survival ที่น้อยกว่าคือ 3-year DFS , 5-years DFS , 3- year OS และ 5-year OS เท่ากับร้อยละ 46.5 , 42.3 , 62.6 และ 59.7 ตามลำดับ เมื่อเปรียบเทียบการผ่าตัดทั้ง 2 แบบ ไม่พบว่ามีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ( log rank test, p=0.66) ในด้าน OS แต่พบว่ามีความแตกต่างทางนัยสำคัญทางสถิติ ( log rank test, p< 0.05) ในด้าน DFS ของการผ่าตัดทั้งสองแบบ และในการวิเคราะห์หาปัจจัยที่มีผลต่อ survival แบบ multivariate analysis พบว่า ปัจจัยที่มีผลลบต่อ DFS อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ คือ Perineural invasion และ extranodal extension แต่ไม่พบปัจจัยที่มีผลต่อ OS อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ
สรุป: การเลือกผู้ป่วยเข้ารับการผ่าตัดกล่องเสียงที่เหมาะสมร่วมกับการเย็บซ่อมคอหอยด้วยการเย็บแบบ zipper หรือซ่อมแซมด้วย PMM flap ทำให้การศึกษานี้ไม่พบภาวะรูรั่วที่คอหอยหลังผ่าตัด นอกจากนี้ การให้ post-operative radiotherapy หรือ post-operative chemoradiation หลังการผ่าตัด ตามความเสี่ยงของผู้ป่วยทำให้ผู้ป่วยที่ได้รับการผ่าตัดแบบ primary surgery มี OS และ DFS อยู่ในระดับที่ดี
เอกสารอ้างอิง
2. สมจินต์ จินดาวิจักษณ์, เสาวคนธ์ ศุกรโยธิน, สมชาย ธนะสิทธิชัย, อาคม ชัยวีรวัฒนะ, วีรวุฒิ อิ่มสำราญ.แนวทางการตรวจวินิจฉัยและรักษาโรคมะเร็งกล่องเสียงและช่องคอส่วนล่าง. กรุงเทพฯ : บริษัท โฆสิตการพิมพ์จำกัด, 2557.
3. Casasayas M, Sansa A, García-Lorenzo J, López M, Orús C, Peláez X, et al. Pharyngocutaneous fistula after total laryngectomy: multivariate analysis of risk factors and a severity-based classification proposal. Eur Arch Otorhinolaryngol 2019 ; 276: 143–151.
4. Busoni M, Degannello A, Gallo O. Pharyngocutaneous fistula following total laryngectomy: analysis of risk factors, prognosis and treatment modalities. Acta Otorhinolaryngologica Italica 2015; 35: 400-405.
5. Basheeth N, O’Leary G, Sheahan P. Pharyngocutaneous fistula after salvage laryngectomy: Impact of interval between radiotherapy and surgery, and performance of bilateral neck dissection: Fistula after total laryngectomy. Head Neck 2014; 36: 580–584.
6. Tang ZX, Gong JL, Wang YH, Li ZH, He Y, Liu YX, et al. Efficacy comparison between primary total laryngectomy and nonsurgical organ-preservation strategies in treatment of advanced stage laryngeal cancer: A meta-analysis. Medicine 2018 ; 97: e10625.
7. Forastiere AA, Ismaila N, Lewin JS, Nathan CA, Adelstein DJ, Eisbruch A, et al. Use of Larynx-Preservation Strategies in the Treatment of Laryngeal Cancer: American Society of Clinical Oncology Clinical Practice Guideline Update. JCO 2018; 36: 1143–1169.
8. Stokes WA, Jones BL, Bhatia S, Oweida AJ, Bowles DW, Raben D, et al. A comparison of overall survival for patients with T4 larynx cancer treated with surgical versus organ‐preservation approaches: A National Cancer Data Base analysis. Cancer 2017; 123: 600–608.
9. Patel SA, Qureshi MM, Dyer MA, Jalisi S, Grillone G, Truong MT. Comparing surgical and nonsurgical larynxpreserving treatments with total laryngectomy for locally advanced laryngeal cancer. Cancer 2019; 125: 3367–3377.
10. Liang J-W, Li Z-D, Li S-C, Fang F-Q, Zhao Y-J, Li Y-G. Pharyngocutaneous fistula after total laryngectomy: A systematic review and meta-analysis of risk factors. Auris Nasus Larynx 2015; 42: 353–359.
11. Dedivitis RA, Aires FT, Cernea CR, Brandão LG. Pharyngocutaneous fistula after total laryngectomy: Systematic review of risk factors: Pharyngocutaneous Fistula after Total Laryngectomy. Head Neck 2015; 37: 1691–1697.
12. Hasan Z, Dwivedi RC, Gunaratne DA, Virk SA, Palme CE, Riffat F. Systematic review and meta-analysis of the complications of salvage total laryngectomy. Eur J Surg Oncol 2017; 43: 42–51.
13. Haksever M, Akduman D, Aslan S, Solmaz F, Ozmen S. Modified Continuous Mucosal Connell Suture for the Pharyngeal Closure After Total Laryngectomy: Zipper Suture. Clin Exp Otorhinolaryngol 2015; 8: 281.
14. Guimarães AV, Aires FT, Dedivitis RA, Kulcsar MAV, Ramos DM, Cernea CR, et al. Efficacy of pectoralis major muscle flap for pharyngocutaneous fistula prevention in salvage total laryngectomy: A systematic review: Pectoralis major muscle flap after salvage total laryngectomy. Head Neck 2016; 38(S1): E2317–2321.
15. Roux M, Dassonville O, Ettaiche M, Chamorey E, Poissonnet G, Bozec A. Primary total laryngectomy and pharyngolaryngectomy in T4 pharyngolaryngeal cancers: Oncologic and functional results and prognostic factors. Eur Ann Otorhinolaryngol Head Neck Dis 2017; 134: 151–154.
16. Mimica X, Hanson M, Patel SG, McGill M, McBride S, Lee N, et al. Salvage surgery for recurrent larynx cancer. Head Neck 2019; 41: 3906–3915.
17. Tassone P, Savard C, Topf MC, Keane W, Luginbuhl A, Curry J, et al. Association of Positive Initial Margins With Survival Among Patients With Squamous Cell Carcinoma Treated With Total Laryngectomy. JAMA Otolaryngol Head Neck Surg 2018;144(11):1030-1036.
18. Eskiizmir G, Tanyeri Toker G, Celik O, Gunhan K, Tan A, Ellidokuz H. Predictive and prognostic factors for patients with locoregionally advanced laryngeal carcinoma treated with surgical multimodality protocol. Eur Arch Otorhinolaryngol 2017; 274: 1701–1711.
19. Matsumoto F, Mori T, Matsumura S, Matsumoto Y, Fukasawa M, Teshima M, et al. Prognostic significance of surgical extranodal extension in head and neck squamous cell carcinoma patients. Japanese J Clin Oncol 2017; 47: 699–704.
20. Mermod M, Tolstonog G, Simon C, Monnier Y. Extracapsular spread in head and neck squamous cell carcinoma: A systematic review and meta-analysis. Oral Oncology 2016; 62: 60–71.
21. Bernier J, Cooper JS, Pajak TF, van Glabbeke M, Bourhis J, Forastiere A, et al. Defining risk levels in locally advanced head and neck cancers: A comparative analysis of concurrent postoperative radiation plus chemotherapy trials of the EORTC (#22931) and RTOG (# 9501). Head Neck 2005; 27: 843–850.
22. Chen MM, Colevas AD, Megwalu U, Divi V. Survival benefit of post-operative chemotherapy for intermediate-risk advanced stage head and neck cancer differs with patient age. Oral Oncology 2018; 84: 71–75.
23. Trifiletti DM, Smith A, Mitra N, Grover S, Lukens JN, Cohen RB, et al. Beyond Positive Margins and Extracapsular Extension: Evaluating the Utilization and Clinical Impact of Postoperative Chemoradiotherapy in Resected Locally Advanced Head and Neck Cancer. JCO 2017; 35: 1550–1560.
