การเปรียบเทียบผลการตรวจสอบการกระจายรังสีแบบ 3 มิติ ของแผนการฉายรังสีแบบ IMRT และ VMAT ด้วยโปรแกรมคอมพิวเตอร์ Mobius3D กับ Portal Dosimetry

อัจฉรี ศรีนุเคราะห์

ผู้แต่ง

อัจฉรี ศรีนุเคราะห์ กลุ่มงานรังสีวิทยา โรงพยาบาลมหาราชนครราชสีมา

คำสำคัญ:

การฉายรังสีแบบปรับความเข้ม, การฉายรังสีแบบปรับความเข้มหมุนรอบตัวผู้ป่วย

บทคัดย่อ

หลักการและวัตถุประสงค์: โปรแกรม Mobius3D ถูกพัฒนาขึ้น โดยใช้ Log File เพื่อทำ QA (Quality Assurance) แผน IMRT (Intensity Modulated Radiation Therapy) และ VMAT (Volumetric Modulated Radiation Therapy) ข้อดี คือ ไม่ต้องวัดรังสี แต่ยังมีการอภิปรายถึงความถูกต้อง จึงศึกษาเปรียบเทียบกับระบบวัดรังสี Portal Dosimetry (PD)

วิธีการศึกษา: แผน VMAT และ IMRT ทั้งหมด ของ 4 ส่วน ได้แก่ อุ้งเชิงกราน, สมอง, ทรวงอก และ ศีรษะและลำคอ จาก Eclipse (Treatment Planning System, TPS) ของโรงพยาบาลมหาราชนครราชสีมา ช่วงเดือนพฤษภาคม 2562 ถึง ธันวาคม 2563 แยกเป็นVMAT (n = 178), IMRT ปกติ (n = 8) และ IMRT ขนาดใหญ่ที่ถูกแบ่งย่อย (n = 16) ถูกศึกษาย้อนหลัง โดยทำ QA ซ้ำ ด้วยโปรแกรม Mobius3D เวอร์ชั่น 2.1 แล้วต่อเนื่องด้วย PD ในเดือนมีนาคม 2564 จากนั้น 2 เดือน เลือก VMAT (6 MV) ที่ผล QA แตกต่างกันไม่เกิน 0.5% ศึกษาซ้ำ

ผลการศึกษา: แผน VMAT และ IMRT ปกติ มีสัดส่วนของอัตราผ่านของค่า Gammaในเกณฑ์ยอมรับได้ ³ 86% ทั้งสองระบบ แต่ IMRT ขนาดใหญ่ที่ถูกแบ่งย่อย มีสัดส่วน £ 37.5% จากโปรแกรม Mobius3D หลังจาก 2 เดือน ปริมาณรังสีเพิ่มขึ้น แต่ผล QA ซ้ำ (n = 24) ด้วยโปรแกรม Mobius3D ไม่แตกต่างจากเดิมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p>0.01 ทั้งหมด)

สรุปผล: โปรแกรม Mobius3D เหมาะสมสำหรับ QA แผน VMAT และ IMRT ปกติ แต่ไม่ตรวจพบการเปลี่ยนแปลงของปริมาณรังสี และไม่ควรใช้กับ IMRT ขนาดใหญ่ที่ถูกแบ่งย่อย

เอกสารอ้างอิง

1. Song JY, Jeong JU, Yoon MS, Ahn SJ, Chung WK, Nam TK. Dosimetric evaluation of MobiusFX in the RapidArc delivery quality assurance comparing with 3DVH. PLOS ONE 2017;12(8):1-16.
2. Vazquez-Quino L, Huerta-Hernandez C, Morrow A, Massingill B, Rangaraj D. MobiusFX evaluation and comparison against a commercial 4D detector array for VMAT plan QA. Med Phys 2016;43(6):3533-4.
3. Childress N, Chen Q, Rong Y. Parallel/opposed: IMRT QA using treatment log files is superior to conventional measurement-based method. J Appl Clin Med Phys 2015;16(1):4-7.
4. Clemente-Gutiérrez F, Pérez-Vara C. Dosimetric validation and clinical implementation of two 3D dose verification systems for quality assurance in volumetric-modulated arc therapy techniques. J Appl Clin Med Phys 2015;16(2):198-217.
5. Fontenot JD. Evaluation of a novel secondary check tool for intensity-modulated radiotherapy treatment planning. J Appl Clin Med Phys 2014;15(5):207-15.
6. Majithia L, Di Costanzo D, Weldon M, Gupta N, Rong Y. Validation of photon dose calculation using Mobius3D system compared to AAA and Acuros XB systems. Med Phys 2013;40(6):335.
7. Nelson C, Garcia M, Calderon E, Kirsner S. Validation of Mobius3D and FX for Elekta linear accelerators. Med Phys 2016;43(6):3533.
8. Galavis P, Osterman K, Jozsef G, Becker S, Dewyngaert K. Validation and implementation of model‐based patient specific quality assurance using Mobius3D and MobiusFX in a clinical setting. Med Phys 2014;41(6):350.