ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับภาวะทารกครรภ์เดี่ยวครบกำหนดน้ำหนักน้อย : การศึกษาย้อนหลังแบบมีกลุ่มควบคุมแบบสหสถาบัน
คำสำคัญ:
ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์, ทารกครบกำหนดน้ำหนักน้อย, ทารกแรกเกิดน้ำหนักน้อยบทคัดย่อ
หลักการและวัตถุประสงค์: ทารกน้ำหนักน้อย (<2,500 กรัม) เป็นปัญหาสาธารณสุขที่สำคัญของโลก ซึ่งยังต้องการองค์ความรู้ และความเข้าใจอีกมาก การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับภาวะทารกครรภ์เดี่ยวครบกำหนดน้ำหนักน้อย เพื่อนำเอาองค์ความรู้ไปใช้ในการป้องกันและรักษาภาวะนี้
วิธีการศึกษา: การศึกษาย้อนหลังแบบมีกลุ่มควบคุมแบบสหสถาบัน กลุ่มตัวอย่างเป็นมารดาและทารกที่มาคลอดที่โรงพยาบาล อุดรธานี โรงพยาบาลหนองหาน โรงพยาบาลบ้านผือ โรงพยาบาลวานรนิวาส โรงพยาบาลบ้านดุง โรงพยาบาลหล่มสัก และ โรงพยาบาลอ่างทอง ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2561 ถึง 31 ธันวาคม 2565 ที่มีคุณสมบัติตามเกณฑ์การศึกษา เก็บข้อมูลย้อนหลัง จากฐานข้อมูลคอมพิวเตอร์นำมาวิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนาและสมการถดถอยสหสัมพันธ์แบบพหุปัจจัย
ผลการศึกษา:มีทารกครรภ์เดี่ยวครบกำหนด 22,489 ราย เป็นทารกแรกเกิดครบกำหนดน้ำหนักน้อย 1,138 ราย (ร้อยละ 5.06) เมื่อวิเคราะห์ด้วยสมการถดถอยสหสัมพันธ์แบบพหุปัจจัย พบว่า ปัจจัยที่มีผลต่อภาวะทารกครบกำหนดน้ำหนักน้อย ได้แก่ มารดา ที่ไม่เคยมีบุตรมาก่อน มารดาที่มีดัชนีมวลกายก่อนตั้งครรภ์ต่ำมารดาที่มีน้ำหนักขึ้นระหว่างตั้งครรภ์น้อยกว่าเกณฑ์ มารดามีภาวะเลือดจาง มารดาที่มีภาวะแทรกซ้อนขณะตั้งครรภ์ ได้แก่ ความดันเลือดสูง และทารกที่เป็นเพศหญิง ผลของการตั้งครรภ์ พบว่าทารกครบกำหนดน้ำหนักน้อยมีอัตราการตายคลอด อัตราการขาดออกซิเจน และการต้องเข้ารับการรักษาตัว ในหอผู้ป่วยหนัก ทารกแรกเกิดสูงกว่าทารกกลุ่มน้ำหนักปกติอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ โดยพบทารกต้องเข้ารับการรักษาในหอผู้ป่วยหนักทารกแรก เกิดร้อยละ 12.74 ทารกขาดออกซิเจนแรกคลอดร้อยละ 6.33 และเมื่อวิเคราะห์จุดตัดที่บ่งชี้ภาวะทารกแรกเกิดครบกำหนดน้ำหนักน้อยตามค่าเปอร์เซ็นต์ไทล์ที่สิบของน้ำหนักทารกแรกเกิดทั้งหมดจะได้เท่ากับ 2,625 และ 2,500 กรัมในมารดาที่มีดัชนีมวลกายต่ำนอกจากนี้พบว่าทารกที่มีน้ำหนักน้อยกว่าหรือเท่ากับ 2,300 กรัม ลงไปจะเริ่มมีความเสี่ยงสูงขึ้นต่อภาวะขาดออกซิเจนแรกคลอด
สรุป:ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับภาวะแรกเกิดครบกำหนดน้ำหนักน้อย ได้แก่ มารดาที่ไม่เคยมีบุตรมาก่อน มารดาที่มีดัชนีมวลกายก่อนตั้งครรภ์ต่ำที่มีน้ำหนักขึ้นระหว่างตั้งครรภ์น้อยกว่าเกณฑ์ มีภาวะเลือดจาง ที่มีภาวะแทรกซ้อนขณะตั้งครรภ์ ได้แก่ ความดันเลือดสูง และทารกที่เป็นเพศหญิง มารดาที่มีภาวะดังกล่าวควรได้รับการเฝ้าระวังและดูแลรักษาภาวะทารกน้ำหนักน้อย ตั้งแต่อยู่ในครรภ์ เพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อนรุนแรงของทารก และพบว่าทารกครบกำหนดมีค่าจุดตัดสำหรับวินิจฉัย ภาวะทารกแรกเกิดน้ำหนักน้อยเท่ากับ 2,625 กรัมและในมารดาที่มีดัชนีมวลกายต่ำเท่ากับ 2,500 กรัม และทารกจะเริ่มมีความเสี่ยงต่อภาวะขาดออกซิเจนแรกเกิดและต้องเข้ารับการรักษาในหอผู้ป่วยหนักทารกแรกเกิดเมื่อมีน้ำหนักน้อยกว่า หรือเท่ากับ 2,300 กรัม
เอกสารอ้างอิง
World Health Organization (WHO). Global nutrition targets 2025: low birthweight policy brief [Internet]. 2014 [cited Feb 6,2023]. Available from: https://www.who.int/publications/i/item/ WHO-NMH-NHD 14.2.
United Nations International Children's Emergency Fund (UNICEF). Low birthweight [Internet]. 2023 [cited Feb 26, 2024]. Available from: https://data. unicef.org/topic/nutrition/low-birthweight.
Goldenberg RL, Culhan JF. Low birthweight in the United States. Am J Clin Nutr 2007;85(2):584s-90s. doi: 10.1093/ajcn/85.2.584S.
Roth J, Hendrickson J, Schilling M, Stowell WD. The risk of teen mothers having low birthweight babies: implications of recent medical research for school health. J Sch Health 1998;68(7):271-5. doi:10.1111/j.1746-1561.1998.tb00581.x.
Khunpradit S. Low birth weight infant: fetal origins of adult disease. Chulalongkorn Medical Journal 2004;48(5):309-22. doi :10.58837/CHULA.CMJ. 48.5.4.
Tontivuthikul P. Fetal growth restriction or intrauterine growth restriction [Internet].2014 [cited Feb 6, 2023]. Available from: https://w1. med.cmu.ac.th/obgyn/lecturestopics/topic-review/3256/.
Chen Y, Li G, Ruan Y, Zou L, Wang X, Zhang W. An epidemiological survey on low birthweight infants in China and analysis of outcomes of full-term low birthweight infants. BMC Pregnancy Childbirth 2013;13:242. doi: 10.1186/1471-2393-13-242.
The American College of Obstetricians and Gynecologists. Practice Bulletin No. 130: prediction and prevention of preterm birth. Obstet Gynecol 2012;120(4):964-73. doi: 10.1097/AOG.0b013 e3182723b1b.
RTCOG Clinical Practice Guideline. The manage¬ment of preterm labour and preterm premature rupture of membranes 2015 [Internet]. [cited Feb 6,2024]. Available from https://www.rtcog.or.th/fi les/1695091574_742852553aec29c37b5f.pdf.
Ngamjarus C. N4studies sample size calculation for an epidemiological study on a smart device. Siriraj Med J 2016;68(3):160-70.
Falcão IR, Ribeiro-Silva RC, de Almeida MF, Fiaccone RL, Dos S Rocha A, Ortelan N, et al. Factors associated with low birth weight at term: a population-based linkage study of the 100 million Brazilian cohort. BMC Pregnancy Childbirth 2020;20(1):536. doi: 10.1186/s12884-020-03226-x.
Health news information group. Strategy and planning division. Office of the permanent secretary ministry of public health. Public health statistics 2018 [Internet]. 2018 [cited Sep, 2023]. Available from: https://spd.moph.go.th/wp-con¬tent/uploads/2022/11/Hstatistic60.pdf.
World Health Organization (WHO). Forthcoming: UNICEF-WHO low birth weight estimates: levels and trends [Internet]. 2023 [cited Feb 6, 2023]. Available from: https://www.who.int/teams/ nutrition-and-food-safety/monitoring-nutrition¬al-status-and-food-safety-and-events/joint-low-birthweight-estimates.
Songthamwat M, Promnimit J, Summart U, Songthamwat S. Cervical length measurements in the management of threatened preterm labor: a randomized controlled trial. J Med Assoc Thai 2020;103(10):967-70.
Mumbare SS, Maindarkar G, Darade R, Yenge S, Tolani MK, Patole K, et al. Maternal risk factors associated with term low birthweight neonates: a matched-pair case control study. Indian Pediatr 2012;49(1):25-8. doi: 10.1007/s13312-012-0010-z.
Hendrixson DT, Manary MJ, Trehan I, Wall LL. Undernutrition in pregnancy: evaluation, management, and outcome in resource-limited areas [Internet]. 2021 [cited Aug 3,2022]. Available from: https://www.uptodate.com/contents/ undernutrition-in-pregnancy-evaluation-manage¬ment-and-outcome-in-resource-limited-areas/ print.
Nahar S, Mascie-Taylor CG, Begum HA. Impact of targeted food supplementation on pregnancy weight gain and birth weight in rural Bangladesh: an assessment of the Bangladesh Integrated Nutrition Program (BINP). Public health nutrition 2009;12(8):1205-12. doi: 10.1017/S13689800 08003765.
Maleerat P, Songthamwat M, Saeng-aroon P, Kittithanesuan Y, Songthamwat S, Summart U, et al. Pregnancy outcome in undernutrition mothers: a multicenter retrospective cohort study. Srinagarind Med J 2022;37(6):565-75.
Institute of Medicine. Weight gain during pregnancy: reexamining the guidelines. Washington DC: The National Academies Press; 2009.
Reichman NE, Pagnini DL. Maternal age and birth outcomes: data from New Jersey. Fam Plann Perspect 1997;29(6):268-72, 295. doi: 10.2307/ 2953415.
Li CY, Sung FC. Socio-economic inequalities in low-birth weight, full-term babies from singleton pregnancies in Taiwan. Public Health 2008; 122(3): 243-50. doi: 10.1016/j.puhe.2007.05.011.
Atiya A. Maternal and fetal factors associated with non detection of fetal growth restriction at term: a retrospective study. Int J Reprod Contracept Obstet Gynecol 2020;9(10):4164-8. doi: 10.18203/ 2320-1770.ijrcog20204307.
Rupich RC, Specker BL, Lieuw-A-Fa M. Gender and race differences in bone mass during infancy. Calcif Tissue Int 1996;58(6):395-7. doi: 10.1007/ BF02509436.
Lampl M, Gotsch F, Kusanovic JP, Gomez R, Nien JK, Frongillo EA, et al. Sex differences in fetal growth responses to maternal height and weight. Am J Hum Biol 2010;22(4):431-3. doi: 10.1002/ ajhb.21014.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2024 ศรีนครินทร์เวชสาร
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
