Surgical Treatment of Elongated Styloid Process Causing Hypoglossal Nerve Compression, Leading to Tongue Atrophy and Limited Tongue Movement: A Case Report

ภรภัทร จึงโชติภัทร์; คงกฤช กาญจนไพศิษฐ์; สินีรัตน์ ใบอดุลย์

ผู้แต่ง

ภรภัทร จึงโชติภัทร์ แผนกโสต ศอ นาสิก โรงพยาบาลวชิระภูเก็ต ภูเก็ต ประเทศไทย 83000
คงกฤช กาญจนไพศิษฐ์ แผนกโสต ศอ นาสิก โรงพยาบาลวชิระภูเก็ต ภูเก็ต ประเทศไทย 83000
สินีรัตน์ ใบอดุลย์ แผนกโสต ศอ นาสิก โรงพยาบาลวชิระภูเก็ต ภูเก็ต ประเทศไทย 83000

คำสำคัญ:

กระดูกสไตลอยด์ที่ยาวผิดปกติ, การกดเส้นประสาทไฮโปกลอสซัล, ภาวะลิ้นฝ่อ

บทคัดย่อ

หลักการและวัตถุประสงค์: กระดูกสไตลอยด์ เป็นโครงสร้างที่มีลักษณะเป็นกระบอกยาวและบางคล้ายเข็ม โผล่ออกมาจากส่วนล่างของกระดูกขมับ กระดูกสไตลอยด์อาจยาวเกินปกติได้ อาจกดทับโครงสร้างโดยรอบและทำให้เกิดการกดทับเส้นประสาทไฮโปกลอสซัล ทำให้เกิดความผิดปกติในการพูด ความลำบากในการกลืน และลิ้นฝ่อ โดยการพิจารณาว่าจะผ่าตัดหรือไม่ขึ้นอยู่กับขนาดของรอยโรค บทความนี้เป็นรายงานความสำเร็จของการผ่าตัดกระดูกสไตลอยด์ที่ยาวเกินปกติ คือ 4-5 เซนติเมตร เพื่อบรรเทาการกดทับเส้นประสาทไฮโปกลอสซัล ทำให้อาการลิ้นกระตุกหายไปอย่างสมบูรณ์ ลิ้นไม่มีอาการชา และการทำงานค่อย ๆ ฟื้นตัวขึ้นเป็นปกติ

วิธีการศึกษา: ผู้ป่วยเพศชายอายุ 36 ปี มาด้วยอาการกัดลิ้นด้านขวาโดยบังเอิญขณะเคี้ยวอาหาร ซึ่งตามมาด้วยอาการกระตุกของลิ้นด้านขวา ภายหลังการตรวจด้วยภาพเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ พบว่ากระดูกสไตลอยด์ขวามีความยาว 5.4 เซนติเมตร ซึ่งอาจเป็นสาเหตุที่ทำให้เกิดอาการดังกล่าว การศึกษาครั้งนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อประเมินลักษณะและอาการที่เกี่ยวข้องกับการทำงานของลิ้นก่อนและหลังการผ่าตัด โดยเน้นที่การวัดผลของอาการฝ่อของลิ้นในภาวะพักและขยับระดับเกรด 0-2 รวมถึงอาการกระตุกและชาของลิ้น

ผลการศึกษา: หลังการผ่าตัดเพื่อเอากระดูกสไตลอยด์ที่ยาวเกินไปออก อาการกระตุกและอาการชาของลิ้นหายไปโดยสมบูรณ์ภายใน 1 ชั่วโมง การทำงานของกล้ามเนื้อลิ้นเริ่มฟื้นตัวอย่างค่อยเป็นค่อยไปตั้งแต่วันที่ 5 และฟื้นตัวเต็มที่ภายใน 1 เดือนหลังการผ่าตัด

สรุป: รายงานผู้ป่วยที่เป็นโรคกระดูกสไตลอยด์ยาวผิดปกติ อาจทำให้เกิดการกดเส้นประสาทไฮโปกลอสซัล ที่ควบคุมกล้ามเนื้อและการทำงานของลิ้นได้ การผ่าตัดกระดูกสไตลอยด์ส่วนเกิน ช่วยให้การทำงานของลิ้นและสภาพลิ้นที่เคยฝ่อกลับมาอย่างสมบูรณ์

เอกสารอ้างอิง

Abuhaimed AK, Alvarez R, Menezes RG. Anatomy, Head and Neck, Styloid Process. [updated Jan 9, 2023] In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing. [cited Jan 9, 2025]. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK540975/

Karapepera VR, Skarmoutsou AAM, Tziouris D. Eagle's Syndrome: A Fortunate Discovery in a Symptomatic Patient. Cureus 2024;16(5):e61181. doi:10.7759/cureus.61181.

Saccomanno S, Greco F, DE Corso E, Lucidi D, Deli R, D'Addona A, Paludetti G. Eagle's Syndrome, from clinical presentation to diagnosis and surgical treatment: a case report. Acta Otorhinolaryngol Ital 2018;38(2):166-9. doi:10.14639/0392-100X-1479.

Węgiel A, Zielinska N, Głowacka M, Olewnik Ł. Hypoglossal Nerve Neuropathies-Analysis of Causes and Anatomical Background. Biomedicines 2024;12(4):864. doi:10.3390/biomedicines12040864.

Bokhari MR, Graham C, Mohseni M. Eagle Syndrome. In: StatPearls [Internet]. [updated Jan 9, 2023] Treasure Island (FL): Stat Pearls Publishing. [cited Jan 9, 2025]. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK430789/

Unlu Z, Orguc S, Eskiizmir G, Aslan A, Bayindir P. Elongated styloid process and cervical spondylosis. Clin Med Case Rep 2008;1:57-64. doi:10.4137/ccrep.s792

Bargiel J, Gontarz M, Gąsiorowski K, Marecik T, Wyszyńska-Pawelec G. Outcomes of Elongated Styloid Process Syndrome Treated with Minimally Invasive Cervical Styloidectomy (MICS)-A Single-Center Retrospective Study. J Clin Med 2024;13(21):6409. doi:10.3390/jcm13216409

Yoshioka Y, Yoshida K, Shimizutani K, Furukawa S, Inoue T, Teshima T, et al. Proposal of a new grading system for evaluation of tongue hemiatrophy as a late effect of brachytherapy for oral tongue cancer. Radiother Oncol 2001;61(1):87-92. doi:10.1016/s0167-8140(01)00394-2

Menorca RM, Fussell TS, Elfar JC. Nerve physiology: mechanisms of injury and recovery. Hand Clin 2013;29(3):317-30. doi:10.1016/j.hcl.2013.04.002

Correll RW, Jensen JL, Taylor JB. Mineralization of the stylohyoid-stylomandibular ligament complex. Oral Surg Oral Med Oral Pathol 1979;48(4):286–91. doi:10.1016/0030-4220(79)90025-2

Eagle WW. Elongated styloid process: Report of two cases. Arch Otolaryngol 1937;25(5):584–7. doi:10.1001/archotol.1937.00650010656008

Ghosh LM, Dubey SP. The syndrome of elongated styloid process. Auris Nasus Larynx 1999;26(2):169–75. doi:10.1016/S0385-8146(98)00079-0

Ilgüy D, Ilgüy M, Fisekçioğlu E, Dölekoğlu S, Ersan N. Evaluation of the styloid process on panoramic radiographs. Eur J Dent 2008;2(1):18–22.

Ahmed A, Tariq M, Khan M. Hypoglossal nerve palsy due to elongated styloid process: a rare cause of isolated unilateral tongue atrophy. Br J Oral Maxillofac Surg 2012;50(7):e89–91.

Watanabe Y, Tanaka T, Yokoyama M, Matsumoto S, Inoue M. Case report of unilateral tongue atrophy due to hypoglossal nerve compression. J Clin Neurosci 2015;22(4):805–7.

Altun D, Camci E. Bilateral hypoglossal nerve paralysis following elongated styloid process resection: case report. J Anesth 2016;30(6):1082–6. doi:10.1007/s00540-016-2240-z

Ahmed A, Spencer RJ, Belloso A. Isolated hypoglossal nerve palsy secondary to an elongated styloid process. Br J Oral Maxillofac Surg 2012;50(3):e57–9.

Keur JJ, Campbell JP, McCarthy JF, Ralph WJ. The clinical significance of the elongated styloid process. Oral Surg Oral Med Oral Pathol 1986;61(4):399–404. doi:10.1016/0030-4220(86)90426-3

Piagkou M, Anagnostopoulou S, Kouladouros K, Piagkos G. Eagle's syndrome: a review of the literature. Clin Anat 2009;22(5):545–58. doi:10.1002/ca.20804