คุณภาพชีวิตของผู้ป่วยโรคซึมเศร้าที่มารับบริการที่ห้องตรวจจิตเวชผู้ป่วยนอกโรงพยาบาลศรีนครินทร์
DOI:
https://doi.org/10.64960/srimedj.v40i5.267545คำสำคัญ:
คุณภาพชีวิต, โรคซึมเศร้า, WHOQOL-BREF-THAIบทคัดย่อ
หลักการและวัตถุประสงค์: ผู้ป่วยโรคซึมเศร้ามีคุณภาพชีวิตที่เสื่อมถอยลงอย่างมีนัยสำคัญ และก่อให้เกิดผลกระทบทางลบในหลายด้าน การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาระดับคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยโรคซึมเศร้าในมิติด้านร่างกาย จิตใจ ความสัมพันธ์ทางสังคม และสิ่งแวดล้อม และศึกษาปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับคะแนนคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยโรคซึมเศร้า
วิธีการศึกษา: เป็นการศึกษาเชิงพรรณนาเก็บข้อมูลย้อนหลัง (retrospective descriptive study) ในผู้ป่วยโรคซึมเศร้า อายุ 15-60 ปี ที่มารับบริการเป็นครั้งแรกที่แผนกผู้ป่วยนอกจิตเวช โรงพยาบาลศรีนครินทร์ ระหว่างเดือน มิถุนายน พ.ศ. 2563 ถึง มิถุนายน พ.ศ. 2564 แบบสอบถามที่ใช้ประกอบด้วย 1) แบบสอบถามข้อมูลทั่วไป 2) แบบประเมินโรคซึมเศร้า 9 คำถาม (9Q) 3) แบบประเมินความเสี่ยงต่อการฆ่าตัวตาย 8 คำถาม (8Q) และ 4) แบบวัดคุณภาพชีวิตฉบับภาษาไทย (WHOQOL–BREF–THAI) 26 ข้อ ตัวแปรที่มีความสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติกับคะแนนคุณภาพชีวิตจะถูกคัดเลือกมาวิเคราะห์หาปัจจัยทำนายระดับคะแนนคุณภาพชีวิตในผู้ป่วยโรคซึมเศร้าด้วยวิธี multiple linear regression analysis ต่อไป
ผลการศึกษา: ผู้ป่วยโรคซึมเศร้าทั้งหมด 96 ราย มีคุณภาพชีวิตโดยรวมอยู่ในระดับปานกลาง จำนวน 68 ราย (ร้อยละ 70.8) และอยู่ในระดับไม่ดี จำนวน 23 ราย (ร้อยละ 24.0) โดยพบว่าคุณภาพชีวิตด้านจิตใจของผู้ป่วยส่วนใหญ่ (ร้อยละ 53.1) อยู่ในเกณฑ์ไม่ดี มากกว่าองค์ประกอบคุณภาพชีวิตด้านอื่น คะแนนอาการซึมเศร้า (9Q) และคะแนนความเสี่ยงต่อการฆ่าตัวตาย (8Q) มีความสัมพันธ์เชิงลบกับคะแนนคุณภาพชีวิตอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (β=-1.120, p<0.001 และ β=-0.310, p<0.017) อย่างไรก็ตาม จากการวิเคราะห์หาปัจจัยทำนายพบว่า มีเพียงความรุนแรงของอาการซึมเศร้า ที่สามารถทำนายระดับคะแนนคุณภาพชีวิตได้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (β=-1.220, p<0.001; adjusted R2=0.310, F(2,91)=21.846, p<0.001)
สรุป: ผู้ป่วยโรคซึมเศร้าส่วนใหญ่มีคุณภาพชีวิตโดยรวมในระดับปานกลาง ซึ่งคุณภาพชีวิตด้านจิตใจของผู้ป่วยอยู่ในเกณฑ์ไม่ดีมากกว่าด้านอื่น ๆ โดยความรุนแรงของอาการซึมเศร้าเป็นปัจจัยที่สามารถทำนายระดับคุณภาพชีวิตในผู้ป่วยโรคซึมเศร้าได้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ
เอกสารอ้างอิง
Bonicatto SC, Dew MA, Zaratiegui R, Lorenzo L, Pecina P. Adult outpatients with depression: worse quality of life than in other chronic medical diseases in Argentina. Soc Sci Med 2001;52(6):911-9. doi:10.1016/S0277-9536(00)00192-1.
World Health Organization. Fact sheet: depressive disorder (depression). 2023. [cited October 16, 2024]. Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/depression.
Ministry of Public Health. New incidence rates and prevalence of depression. [Internet]. 2024. [cited May 5, 2025]. Available from: https://hdcservice.moph.go.th/hdc/reports/report.php?source=pformated/formatg.php&cat_id=22710ed5db1ed6b12aab540a7b0753b3&id=498d921b3210037891f4f2080df1b4f9.
Chan VKY, Leung MYM, Chan SSM, Yang D, Knapp M, Luo H, et al. Projecting the 10-year costs of care and mortality burden of depression until 2032: a Markov modelling study developed from real-world data. Lancet Reg Health West Pac 2024;45:101026. doi:10.1016/j.lanwpc.2024.101026.
Papakostas GI, Petersen T, Mahal Y, Mischoulon D, Nierenberg AA, Fava M. Quality of life assessments in major depressive disorder: a review of the literature. Gen Hosp Psychiatry 2004;26(1):13-7. doi:10.1016/j.genhosppsych.2003.07.004.
Hoa TTM, Ngan TT, Mai VQ, Van Minh H, Thu NK, Nhu TK. Health-related quality of life of people with depression: pre-post intervention compared with age-matched general population in Vietnam. BMC Psychol 2024;12(1):565. doi:10.1186/s40359-024-02067-z.
Ishak WW, Balayan K, Bresee C, Greenberg JM, Fakhry H, Christensen S, et al. A descriptive analysis of quality of life using patient-reported measures in major depressive disorder in a naturalistic outpatient setting. Qual Life Res 2013;22(3):585-96. doi:10.1007/s11136-012-0187-6.
Saarijarvi S, Salminen JK, Toikka T, Raitasalo R. Health-related quality of life among patients with major depression. Nord J Psychiatry 2002;56(4):261-4. doi:10.1080/08039480260242741.
Hohls JK, Konig HH, Quirke E, Hajek A. Anxiety, depression and quality of life-a systematic review of evidence from longitudinal observational studies. Int J Environ Res Public Health 2021;18(22). doi:10.3390/ijerph182212022.
Doraiswamy PM, Khan ZM, Donahue RM, Richard NE. The spectrum of quality-of-life impairments in recurrent geriatric depression. J Gerontol A Biol Sci Med Sci 2002;57(2):M134-7. doi:10.1093/gerona/57.2.M134.
IsHak WW, Greenberg JM, Balayan K, Kapitanski N, Jeffrey J, Fathy H, et al. Quality of life: the ultimate outcome measure of interventions in major depressive disorder. Harv Rev Psychiatry 2011;19(5):229-39. doi:10.3109/10673229.2011.614099.
Rapaport MH, Clary C, Fayyad R, Endicott J. Quality-of-life impairment in depressive and anxiety disorders. Am J Psychiatry 2005;162(6):1171-8. doi:10.1176/appi.ajp.162.6.1171.
Trivedi MH, Rush AJ, Wisniewski SR, Warden D, McKinney W, Downing M, et al. Factors associated with health-related quality of life among outpatients with major depressive disorder: a STAR*D report. J Clin Psychiatry 2006;67(2):185-95. doi:10.4088/JCP.v67n0203.
Berlim MT, Mattevi BS, Pavanello DP, Caldieraro MA, Fleck MP, Wingate LR, et al. Psychache and suicidality in adult mood disordered outpatients in Brazil. Suicide Life Threat Behav 2003;33(3):242-8. doi:10.1521/suli.33.3.242.23220.
Benson C, Singer D, Carpinella CM, Shawi M, Alphs L. The health-related quality of life, work productivity, healthcare resource utilization, and economic burden associated with levels of suicidal ideation among patients self-reporting moderately severe or severe major depressive disorder in a national survey. Neuropsychiatr Dis Treat 2021;17:111-23. doi:10.2147/NDT.S229530.
Cho Y, Lee JK, Kim DH, Park JH, Choi M, Kim HJ, et al. Factors associated with quality of life in patients with depression: A nationwide population-based study. PLoS One 2019;14(7):e0219455. doi:10.1371/journal.pone.0219455.
Berlim MT, Pargendler J, Brenner J, Fleck MP. Significant improvement in the quality of life of Brazilian depressed outpatients 12 weeks following the start of antidepressants. Psychiatry Res 2007;153(3):253-9. doi:10.1016/j.psychres.2006.07.006.
Ishak WW, Ha K, Kapitanski N, Bagot K, Fathy H, Swanson B, et al. The impact of psychotherapy, pharmacotherapy, and their combination on quality of life in depression. Harv Rev Psychiatry 2011;19(6):277-89. doi:10.3109/10673229.2011.630828.
Greer TL, Kurian BT, Trivedi MH. Defining and measuring functional recovery from depression. CNS Drugs 2010;24(4):267-84. doi:10.2165/11530230-000000000-00000.
World Health Organization. The World Health Organization Quality of Life (WHOQOL). [Internet]. 2012. [cited Jan17, 2025]. Available from: https://www.who.int/publications/i/item/WHO-HIS-HSI-Rev.2012.03.
The WHOQOL group. Development of the World Health Organization WHOQOL-BREF quality of life assessment. Psychol Med 1998;28(3):551-8. doi:10.1017/S0033291798006667.
Mahatnirunkul S, Tuntipivatanaskul W, Pumpisanchai W. Comparison of the WHOQOL-100 and the WHOQOL-BREF (26 items). Chiang Mai: Suanprung Hospital; 1997. [in Thai]
Khunarak U. Factors affecting quality of life of depressive outpatients at Somdet Chaopraya Institute of Psychiatry. The Journal of Psychiatric Nursing and Mental Health. 2011;25(1):42-54. [in Thai]
Jiratchayaporn K, Sindhu S, Seeherunwong A, Panitrat R, Viwatwongkasem C. Health related quality of life of patient with depression in Thai health service delivery: a multilevel analysis. International Journal of Nursing Education 2020;12(4):80-5. doi:10.1108/JHR-06-2019-0130.
Kongsuk T, Arunpongpaisal S, Janthong S, Prukkanone B, Sukhawaha S, Leejongpermpoon J. Criterion related validity of the 9 questions depression rating scale revised for Thai central dialect. Journal of the Psychiatric Association of Thailand 2018;63(4):321-34. [in Thai]
Kittirattanapaiboon P, Khamwongpin M. The Validity of the Mini International Neuropsychiatric interview (M.I.N.I)-Thai version. Journal of Mental Health of Thailand 2016;13(3):125-35. [in Thai]
Kongsuk T, Supanya S, Kenbubpha K, Phimtra S, Sukhawaha S, Leejongpermpoon J. Services for depression and suicide in Thailand. WHO South East Asia J Public Health 2017;6(1):34-8. doi:10.4103/2224-3151.206162.
Sornpaisarn B, Rehm J, Tamdee D, Wisutthananon A, Thummathai K, Tongtua K, et al. Evaluating the efficacy of a community participatory intervention to prevent suicide in Thailand: a randomised controlled trial protocol. BMJ Open 2023;13(7):e066201. doi:10.1136/bmjopen-2022-066201.
Pakantrakorn W, Jirattajintana N. Effects of mindfulness-based program on depression and quality of life among patients with depressive disorders. Journal of Mental Health of Thailand2021;29(4):286-96. [in Thai]
Sripech S, Prasertchai R, Saenthaveesuk K, Pimpisakhanueng K, Thaipisutthikul P. Factors related to quality of life among elderly with depressive disorder in psychiatric outpatient department, Ramathibodi hospital. Journal of the Psychiatric Association of Thailand 2019;64(1):89-98. [in Thai]
Piyawattanakul N, Chaiudomsom K, Piyawattanametha S, Chadbanchachai N. Psychiatry. 3rd ed. Khon Kaen: Department of Psychiatry, Faculty of Medicine, Khon Kaen University; 2020. [in Thai]
Jamfha W, Jamprueang S, Ruangput P. Depression and quality of life among elderly Living in Muang NakhonSawan province. Boromarajonani College of Nursing, Uttaradit Journal 2019;11(2):259-71. [in Thai]
Riera-Serra P, Navarra-Ventura G, Castro A, Gili M, Salazar-Cedillo A, Ricci-Cabello I, et al. Clinical predictors of suicidal ideation, suicide attempts and suicide death in depressive disorder: a systematic review and meta-analysis. Eur Arch Psychiatry Clin Neurosci 2024;274(7):1543-63. doi:10.1007/s00406-023-01716-5.
Lotrakul M, Sukanich P, The reliability and validity of Thai version of Hamilton rating scale for depression. Journal of the Psychiatrist Association of Thailand 1996;41(4):235-46. [in Thai]
Saragoussi D, Christensen MC, Hammer-Helmich L, Rive B, Touya M, Haro JM. Long-term follow-up on health-related quality of life in major depressive disorder: a 2-year European cohort study. Neuropsychiatr Dis Treat 2018;14:1339-50. doi:10.2147/NDT.S159276.
Woo JM, Jeon HJ, Noh E, Kim HJ, Lee SW, Lee KK, et al. Importance of remission and residual somatic symptoms in health-related quality of life among outpatients with major depressive disorder: a
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 ศรีนครินทร์เวชสาร
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
