แนวโน้มอัตราการเสียชีวิตและปัจจัยที่สัมพันธ์กับผู้ป่วยมะเร็งที่ได้รับยาเคมีบำบัด: บริบทคลินิกมะเร็ง อายุรกรรม โรงพยาบาลร้อยเอ็ด
DOI:
https://doi.org/10.64960/srimedj.v41i1.268763คำสำคัญ:
มะเร็ง, เคมีบำบัด, อัตราการรอดชีวิต, อัตราการเสียชีวิต, ปัจจัยเสี่ยงบทคัดย่อ
วัตถุประสงค์: เพื่อวิเคราะห์แนวโน้มอัตราการรอดชีวิตและเสียชีวิตของผู้ป่วยมะเร็งที่ได้รับยาเคมีบำบัดที่คลินิกมะเร็งอายุรกรรม โรงพยาบาลร้อยเอ็ด และระบุปัจจัยทางประชากรศาสตร์ (เพศและอายุ) และทางคลินิก (ชนิดของมะเร็ง) ที่สัมพันธ์กับการเสียชีวิต
วิธีการศึกษา: เป็นการศึกษาตามกลุ่มแบบย้อนหลัง (retrospective cohort study) วิเคราะห์ข้อมูลทุติยภูมิจากผู้ป่วยมะเร็ง 5,854 ราย ที่ได้รับยาเคมีบำบัดในระหว่างปีงบประมาณ 2564–2568 (ตุลาคม 2563 ถึงมีนาคม 2568) วิเคราะห์สถิติการรอดชีวิต (survival analysis) ด้วยวิธี Kaplan-Meier เพื่อประเมินอัตราการรอดชีวิต และใช้ Cox proportional hazards regression model เพื่อระบุปัจจัยทำนายการเสียชีวิต (hazard ratio, HR)
ผลการศึกษา: อัตราการรอดชีวิตโดยรวมที่ 1 และ 3 ปี คือร้อยละ 75.4 และ 65.1 ตามลำดับ ผลการวิเคราะห์ด้วย Cox model พบว่าปัจจัยสำคัญที่เพิ่มความเสี่ยงต่อการเสียชีวิตอย่างมีนัยสำคัญ ได้แก่ เพศชาย (HR = 1.35), อายุที่เพิ่มขึ้นทุก 1 ปี (HR = 1.02), และชนิดของมะเร็ง โดยเฉพาะ มะเร็งปอด (HR = 4.21) และมะเร็งตับ/ท่อน้ำดี (HR = 3.89) เมื่อเทียบกับมะเร็งเต้านม นอกจากนี้ พบแนวโน้มเชิงบวกด้านผลลัพธ์ โดยผู้ป่วยที่ขึ้นทะเบียนในปีพ.ศ 2567 มีความเสี่ยงในการเสียชีวิตลดลงถึงร้อยละ 31 (HR = 0.69) เมื่อเทียบกับผู้ป่วยในปีพ.ศ 2564
สรุป: แนวโน้มอัตราการรอดชีวิตของผู้ป่วยมะเร็งในคลินิกนี้แสดงให้เห็นถึงพัฒนาการเชิงบวก อย่างไรก็ตาม ปัจจัยด้านอายุ เพศ และชนิดของมะเร็งยังคงเป็นตัวแปรสำคัญที่ควรพิจารณาในการดูแลและวางแผนการรักษา การศึกษานี้มีข้อจำกัดด้านข้อมูลเกี่ยวกับระยะของโรคและสูตรยา จึงเป็นข้อมูลพื้นฐานสำคัญสำหรับการศึกษาคุณภาพการรักษาที่ครอบคลุมมากขึ้นในอนาคต
เอกสารอ้างอิง
Siegel RL, Miller KD, Wagle NS, Fedewa SA, Minihan AK, Jemal A, et al. Cancer statistics, 2020. CA Cancer J Clin 2020;70(1):7–30. doi:10.3322/caac.21590.
Howlader N, Noone AM, Krapcho M, Miller D, Brest A, Yu M, et al. SEER Cancer Statistics Review. National Cancer Institute; 2020. [Internet]. [cited Dec 7, 2025]. Available from: https://seer.cancer.gov/csr/1975_2017/
Mwakasage P, Kaale EA, Mwakasage D, Maro EE, Mwakibete R, Mndeme E, et al. Factors associated with survival among cancer patients at a tertiary hospital in Tanzania: A retrospective study. BMC Cancer 2023;23(1):1-10.
Raisirikul L. Factors affecting the outcome of chemotherapy in elderly cancer patients. Prapokklao Hospital Journal 2019;36(2):123–34.
Cook MB, Chow WH, Devesa SS. Cancer incidence and mortality by sex and race/ethnicity. Cancer J 2008;14(2):100-11. doi:10.1097/PPO.0b013e3181699f65.
Chlebowski RT, Pettinger M, Harman S, Lan H, Lane D, Lewis C, et al. Chemoprevention of breast cancer in postmenopausal women with raloxifene: Results from the STAR trial. J Clin Oncol 2008;26(15):2493-500. doi:10.1200/JCO.2007.13.9213.
Srinivasan A, Taliansky A, Taliansky M. Prognostic factors in intrahepatic cholangiocarcinoma: A systematic review and meta-analysis. Ann Surg Oncol 2021;28(1):154-62. doi:10.1245/s10434-020-09095-2.
Yang H, Liu Z, Zhou Y. Prognostic factors for survival in patients with lung cancer: a retrospective cohort study. J Clin Oncol 2022;40(16 suppl):e20608. doi:10.1200/JCO.2022.40.16_suppl.e20608.
Thai Cancer Base. Overall Cancer Statistics in Thailand [Internet]. Thai Cancer Base; [cited Aug 11, 2025]. Available from: https://www.thaicancerbase.com/
Ministry of Public Health, Thailand. Thai Cancer Base Annual Report. Nonthaburi: MOPH; 2023. [Internet]. [cited Dec 7, 2025]. Available from: https://www.thaicancerbase.com/
Cabanillas ME, McFadden DG, Durante C, Busaidy NL, Bibas J, Robinson BG, et al. Thyroid cancer. J Clin Oncol 2021;39(25):2719–29. doi:10.1200/JCO.21.00898.
Early Breast Cancer Trialists’ Collaborative Group (EBCTCG). Effects of chemotherapy and hormonal therapy for early breast cancer. Lancet 2019;393(10178):1333–45. doi:10.1016/S0140-6736(19)30113-1.
Yang L, Zheng R, Zhang S, Zeng H, Li H, Chen W, et al. Global cancer burden and trends. Lancet Oncol 2022;23(12):e531–43. doi:10.1016/S1470-2045(22)00651-7.
Rahib L, Smith BD, Aizenberg R, Rosenzweig AB, Fleshman JM, Matrisian LM, et al. Projecting cancer incidence and deaths. CA Cancer J Clin 2014;64(5):320–32. doi:10.3322/caac.21258.
Sung H, Ferlay J, Siegel RL, Laversanne M, Soerjomataram I, Jemal A, et al. Global cancer statistics 2020: GLOBOCAN estimates of incidence and mortality worldwide for 36 cancers in 185 countries. CA Cancer J Clin 2021;71(3):209–49. doi:10.3322/caac.21660.
Youlden DR, Cramb SM, Baade PD. Lung cancer in Asia: epidemiology and survival. Cancer Epidemiol 2008;32(4):251–59. doi:10.1016/j.canep.2008.06.002.
André T, de Gramont A, Vernerey D, Chibaudel B, Bonnetain F, Bennouna J, et al. Adjuvant fluorouracil, leucovorin, and oxaliplatin in stage II to III colon cancer: Updated survival results J Clin Oncol 2015;33(35):4192–99. doi:10.1200/JCO.2015.63.4238.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 ศรีนครินทร์เวชสาร
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
