ผลของโปรแกรมสนับสนุนและให้ความรู้ต่อความรู้ พฤติกรรมการดูแลตนเอง และระดับค่าการแข็งตัวของเลือดผู้ป่วยหลังผ่าตัดเปลี่ยนลิ้นหัวใจเทียม

-

บทคัดย่อ

หลักการและวัตถุประสงค์: ความรู้และพฤติกรรมการป้องกันภาวะแทรกซ้อนหลังผ่าตัดเปลี่ยนลิ้นหัวใจเทียมชนิดโลหะ เป็นสิ่งสำคัญที่แสดงถึงผลลัพธ์ของการดูแลรักษาผู้ป่วย โปรแกรมสนับสนุนและให้ความรู้ เป็นเครื่องมือที่อาจช่วยให้ผลลัพธ์ดีขึ้น การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมการสนับสนุนและให้ความรู้ต่อความรู้ พฤติกรรมการดูแลตนเองและระดับค่าการแข็งตัวของเลือด ในผู้ป่วยหลังผ่าตัดเปลี่ยนลิ้นหัวใจเทียมชนิดโลหะ

วิธีการศึกษา : เป็นการศึกษากึ่งทดลอง แบบสองกลุ่มวัดผลก่อนและหลังการทดลอง กลุ่มตัวอย่างทั้งหมด 54 ราย เป็นผู้ป่วยหลังผ่าตัดเปลี่ยนลิ้นหัวใจเทียมชนิดโลหะตั้งแต่ 5 ปี ขึ้นไป มีค่าการแข็งตัวของเลือด (international normalized ratio; INR) ไม่อยู่ในช่วงการรักษา ที่มารับบริการคลินิกศัลยกรรมหัวใจหลอดเลือดและทรวงอก โรงพยาบาลศรีนครินทร์ เดือนกันยายน พ.ศ. 2567- กรกฎาคม พ.ศ. 2568 แบ่งเป็นกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม กลุ่มละ 27 ราย โดยกลุ่มทดลองได้รับโปรแกรมการสนับสนุนและให้ความรู้ตามแนวคิดของ Orem เป็นเวลา 12 สัปดาห์ กลุ่มควบคุมได้รับการดูแลตามมาตรฐาน  เก็บรวบรวมข้อมูลโดยแบบสอบถามความรู้ พฤติกรรมการดูแลตนเอง และระดับค่าการแข็งตัวของเลือด วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา สถิติทดสอบ generalized estimating equations (GEEs) เปรียบเทียบรายคู่ (multiple comparison) ด้วยวิธี Bonferroni-adjusted

ผลการศึกษา : พบว่า กลุ่มทดลองมีคะแนนเฉลี่ยความรู้ (mean diff. =4.33; 95% CI: 3.17-5.5) สูงกว่าก่อนได้รับโปรแกรมและสูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.001) และพฤติกรรมการดูแลตนเอง (mean diff. = 3.33; 95% CI: 1.49, 5.18) สูงกว่าก่อนได้รับโปรแกรม อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ  (p<0.001) และสูงกว่ากลุ่มเปรียบเทียบอย่างไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ นอกจากนี้ค่าการแข็งตัวของเลือดกลุ่มทดลองกลับมาอยู่ในช่วงการรักษา   (ร้อยละ 55.56) มากกว่ากลุ่มควบคุม แตกต่างอย่างไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ (p= 0.655)

สรุป : โปรแกรมการสนับสนุนและให้ความรู้ในการดูแลตนเอง ทำให้ความรู้ พฤติกรรมการดูแลตนเอง ค่าการแข็งตัวของเลือดอยู่ในช่วงของการรักษาดีขึ้น