ผลของโปรแกรมส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพร่วมกับเว็บแอปพลิเคชันต่อความรอบรู้ด้านสุขภาพ พฤติกรรมสุขภาพ และความดันโลหิตของผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูง: การศึกษาแบบกึ่งทดลอง

บทคัดย่อ

ภูมิหลังและวัตถุประสงค์: โรคความดันโลหิตสูงเป็นสาเหตุหลักของการเจ็บป่วยและอัตราการเสียชีวิตจากโรคระบบหัวใจและหลอดเลือดทั่วโลก อย่างไรก็ตาม อัตราการควบคุมระดับความดันโลหิตในประชากรหลายกลุ่มยังคงอยู่ในระดับที่ต่ำกว่าเป้าหมาย การควบคุมความดันโลหิตอย่างมีประสิทธิภาพจำเป็นต้องอาศัยการปรับเปลี่ยนและคงไว้ซึ่งพฤติกรรมสุขภาพที่เหมาะสม ซึ่งเป็นประเด็นที่มีความท้าทายในกลุ่มประชากรที่มีข้อจำกัดของระดับความรอบรู้ด้านทางสุขภาพ การบูรณาการโปรแกรมความรอบรู้ด้านสุขภาพร่วมกับเว็บแอปพลิเคชันอาจช่วยให้ผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูงสามารถเข้าถึงข้อมูล ประเมินแหล่งทรัพยากรด้านสุขภาพ และนำกลยุทธ์ต่างๆ ไปใช้เพื่อลดความดันโลหิตได้ การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินผลของการใช้โปรแกรมความรอบรู้ด้านสุขภาพร่วมกับเว็บแอปพลิเคชันต่อความรอบรู้ด้านสุขภาพ พฤติกรรมสุขภาพ และความดันโลหิต

วิธีการศึกษา: การวิจัยกึ่งทดลองแบบวัดซ้ำ ดำเนินการวิจัยกับกลุ่มตัวอย่างในกรุงเทพมหานคร ประเทศไทย โดยแบ่งเป็นกลุ่มที่ได้รับโปรแกรมความรอบรู้ด้านสุขภาพร่วมกับเว็บแอปพลิเคชัน 12 สัปดาห์ และกลุ่มที่ได้รับการดูแลตามปกติ ช่วงเดือนเมษายน ถึงสิงหาคม 2566 ตัวแปรตาม คือ ความรอบรู้ด้านสุขภาพ พฤติกรรมสุขภาพ และความดันโลหิต เก็บรวบรวมข้อมูล ณ ระยะเริ่มต้น หลังสิ้นสุดการทดลอง และระยะติดตามผล วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติการวิเคราะห์ความแปรปรวนร่วมแบบวัดซ้ำ โดยปรับตัวแปรควบคุมด้านระยะเวลาที่ป่วยด้วยโรคความดันโลหิตสูง

ผลการศึกษา: จากกลุ่มตัวอย่างทั้งหมด 58 ราย (กลุ่มทดลอง 28 ราย และกลุ่มควบคุม 30 ราย) พบว่า กลุ่มทดลองมีคะแนนเฉลี่ยที่ปรับแล้วของความรอบรู้ด้านสุขภาพ (F=44.37; p<.001; partial η²=0.446) และพฤติกรรมสุขภาพโดยรวมสูงกว่ากลุ่มควบคุมในทุกช่วงเวลาอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (F=53.41; p<0.001; partial η²=0.493) สำหรับความดันโลหิตซิสโตลิก พบอิทธิพลหลักของเวลาและปฏิสัมพันธ์ระหว่างกลุ่มกับเวลาอย่างมีนัยสำคัญ โดยมีการลดลงจากระยะเริ่มต้นถึงหลังสิ้นสุดการทดลอง (ค่าเฉลี่ยความแตกต่าง –10.57 mmHg, p<0.001) และ จากระยะเริ่มต้นถึงระยะติดตามผล (ค่าเฉลี่ยความแตกต่าง –12.31 mmHg, p<0.001) ขณะที่ความดันโลหิตไดแอสโตลิกพบเพียงอิทธิพลหลักของเวลาเท่านั้น

สรุป: การบูรณาการโปรแกรมการดำเนินงานช่วยพัฒนาความรอบรู้ด้านสุขภาพ พฤติกรรมสุขภาพด้านต่างๆ และลดความดันโลหิตซิสโตลิกได้ แต่ไม่มีผลต่อความดันโลหิตไดแอสโตลิก ซึ่งผลการศึกษานี้สนับสนุนการนำโปรแกรมความรอบรู้ด้านสุขภาพตามแนวคิดทฤษฎีมาบูรณาการร่วมกับเครื่องมือดิจิทัล